Μέση Ανατολή: Τραβάει το σκοινί ο Νετανιάχου- Το Ισραήλ ξαναβομβαρδίζει τον Λίβανο, ενώ ΗΠΑ και Ιράν πλησιάζουν κοντά σε συμφωνία

Σε μια περίοδο όπου οι διπλωματικές διεργασίες μοιάζουν να κινούνται σε τεντωμένο σχοινί, το Ισραήλ προχώρησε σε νέα κύματα αεροπορικών επιδρομών στον νότιο Λίβανο, την ώρα που στο παρασκήνιο εντείνονται οι διεργασίες για μια πιθανή συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.

Μέση Ανατολή: Τραβάει το σκοινί ο Νετανιάχου- Το Ισραήλ ξαναβομβαρδίζει τον Λίβανο, ενώ ΗΠΑ και Ιράν πλησιάζουν κοντά σε συμφωνία

Σύμφωνα με λιβανέζικα κρατικά μέσα ενημέρωσης, ο ισραηλινός στρατός διέταξε εκκενώσεις σε περίπου 20 περιοχές πριν από τα πλήγματα, με τις επιχειρήσεις να εκτελούνται μέσα σε κλίμα αυξημένης έντασης στα σύνορα.

Τουλάχιστον ένας άνθρωπος σκοτώθηκε στην πόλη Μαρακέχ, στην περιοχή της Τύρου, όπως μετέδωσε το Εθνικό Πρακτορείο Ειδήσεων του Λιβάνου, αποτυπώνοντας την άμεση και αιματηρή διάσταση της νέας κλιμάκωσης.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός είχε προειδοποιήσει νωρίτερα ότι η χώρα του θα στοχεύσει τη Χεζμπολάχ εάν συνεχιστούν οι επιθέσεις κατά του βόρειου Ισραήλ, ανεβάζοντας περαιτέρω τους τόνους στην ήδη τεταμένη μεθόριο.

Την ίδια στιγμή, στο διπλωματικό πεδίο, ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ –η χώρα του οποίου συμμετέχει σε προσπάθειες διαμεσολάβησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν– ανέφερε σε ανάρτησή του στο X ότι «είμαστε πιο κοντά από ποτέ σε μια ειρηνευτική συμφωνία». Πρόσθεσε μάλιστα ότι η οριστικοποίηση «αναμένεται πιθανότατα μέσα στις επόμενες 24 ώρες».

Από ιρανικής πλευράς, ο υπουργός Εξωτερικών έκανε λόγο για μια συμφωνία που βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο και η οποία δεν αφορά μόνο τις σχέσεις με τις ΗΠΑ, αλλά επεκτείνεται και στη γεωπολιτική ισορροπία στην περιοχή. Σύμφωνα με τον ίδιο, το σχέδιο περιλαμβάνει και τον τερματισμό της σύγκρουσης μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ στον Λίβανο.

Παράλληλα, ο Αμπάς Αραγτσί ανέφερε ότι η συμφωνία προβλέπει το άνοιγμα εκ νέου του Στενού του Ορμούζ και την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού κατά του Ιράν, ενώ σημείωσε ότι οι συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα θα ακολουθήσουν σε μεταγενέστερο στάδιο.

Αμερικανοί αξιωματούχοι, από την πλευρά τους, επιβεβαίωσαν ορισμένες παραμέτρους της υπό διαμόρφωση συμφωνίας, επισημαίνοντας ότι τα οικονομικά οφέλη για το Ιράν θα εξαρτηθούν από την πλήρη συμμόρφωση της Τεχεράνης με τις δεσμεύσεις της.

Ωστόσο, διευκρινίστηκε ότι ο Λίβανος δεν περιλαμβάνεται απαραίτητα στο τελικό πλαίσιο της συμφωνίας, παρά τις ιρανικές πιέσεις για το αντίθετο.

Από την ένταση στην εύθραυστη εκεχειρία

Το ευρύτερο σκηνικό παραμένει ρευστό, καθώς οι συγκρούσεις που ξεκίνησαν μετά από αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου εξαπλώθηκαν γρήγορα στην περιοχή, με επιθέσεις κατά ισραηλινών και αμερικανικών στόχων στον Κόλπο και την προσωρινή διακοπή κρίσιμων θαλάσσιων διαδρομών, όπως το Στενό του Ορμούζ.

Παρότι τον Απρίλιο συμφωνήθηκε κατάπαυση του πυρός, οι εχθροπραξίες δεν σταμάτησαν πλήρως, με εκατέρωθεν πλήγματα να καταγράφονται περιοδικά – ακόμη και μέσα στην τρέχουσα εβδομάδα.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι ακύρωσε «προγραμματισμένες επιθέσεις» κατά του Ιράν, υποστηρίζοντας ότι οι διαπραγματεύσεις είχαν οδηγήσει σε «μια εξαιρετική συμφωνία», η οποία –όπως είπε– ήταν έτοιμη να υπογραφεί άμεσα.

Ωστόσο, η εικόνα της συμφωνίας παραμένει αμφιλεγόμενη. Ιρανικά μέσα παρουσίασαν λεπτομέρειες για ένα πλαίσιο 14 σημείων, το οποίο ο Τραμπ απέρριψε, δηλώνοντας ότι «δεν έχει καμία σχέση με τους όρους που συμφωνήθηκαν» και «δεν ανταποκρίνεται στην αλήθεια».

Λίγες ώρες αργότερα, ο πρωθυπουργός του Πακιστάν επανήλθε, σημειώνοντας ότι έχει ήδη υπάρξει Μνημόνιο Κατανόησης (MOU) και ότι αναμένεται η τελική επικύρωση.

Το Σάββατο, ο Σαρίφ ανέφερε σε νέα ανάρτησή του ότι η χώρα του «προετοιμάζεται για την ηλεκτρονική υπογραφή της ειρηνευτικής συμφωνίας… ακολουθούμενη από τεχνικές συνομιλίες την επόμενη εβδομάδα».

Μέση Ανατολή: Τραβάει το σκοινί ο Νετανιάχου- Το Ισραήλ ξαναβομβαρδίζει τον Λίβανο, ενώ ΗΠΑ και Ιράν πλησιάζουν κοντά σε συμφωνία

Διαφωνίες, επιφυλάξεις και «υποστηρικτές και αντίπαλοι»

Σύμφωνα με τον Αμπάς Αραγτσί, στο εσωτερικό του ιρανικού συστήματος ασφαλείας υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις, καθώς υπάρχουν «υποστηρικτές και αντίπαλοι» των τελευταίων όρων που έχουν τεθεί.

Όπως διευκρίνισε, «Προς το παρόν, πρέπει να περιμένουμε. Αν εγκριθεί, η συμφωνία θα υπογραφεί εξ αποστάσεως».

Το Ισραήλ δεν συμμετέχει στις συνομιλίες, οι οποίες αποσκοπούν τόσο στην παράταση της κατάπαυσης του πυρός όσο και στη διαμόρφωση ενός νέου πλαισίου γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Η Τεχεράνη εξακολουθεί να απορρίπτει τις κατηγορίες της Δύσης περί ανάπτυξης πυρηνικών όπλων, επιμένοντας ότι το πρόγραμμά της έχει αποκλειστικά ειρηνικό χαρακτήρα.

Οικονομικοί όροι και Στενό του Ορμούζ

Στο οικονομικό σκέλος, Αμερικανοί αξιωματούχοι υπογράμμισαν ότι δεν προβλέπεται άμεση εκταμίευση χρημάτων προς το Ιράν, απορρίπτοντας σχετικές ιρανικές αναφορές.

Αντίθετα, η αποκατάσταση οικονομικών σχέσεων θα γίνει σταδιακά, μέσω επανένταξης της χώρας στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα και άρσης κυρώσεων, υπό την προϋπόθεση της πιστής εφαρμογής των συμφωνηθέντων.

Η συμφωνία προβλέπει επίσης τον τερματισμό της ιρανικής χρηματοδότησης προς παραστρατιωτικές οργανώσεις στην περιοχή, με σαφή αναφορά στη Χεζμπολάχ.

Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι τόνισαν ότι το πλαίσιο «δεν βασίζεται στην εμπιστοσύνη ή σε υποσχέσεις, αλλά στην «απόδοση»», καθώς τα οικονομικά οφέλη θα δίνονται μόνο μετά από επαλήθευση της συμμόρφωσης.

Παρά την εύθραυστη αισιοδοξία που εκφράζεται από ΗΠΑ, Ιράν, Πακιστάν και Κατάρ, παραμένει σαφές ότι εκκρεμούν κρίσιμες λεπτομέρειες πριν από την τελική συμφωνία – καθώς παρόμοιες προσπάθειες τους τελευταίους μήνες έχουν επανειλημμένα οδηγηθεί σε αδιέξοδο.

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, πάντως, εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος, δηλώνοντας: «Αυτό θα μπορούσε να συμβεί τις επόμενες ημέρες. Είμαι πολύ αισιόδοξος».

Αναφερόμενος στο Στενό του Ορμούζ, σημείωσε ότι η διαχείρισή του «δεν θα είναι πλέον η ίδια όπως πριν», υπογραμμίζοντας τη γεωοικονομική σημασία της περιοχής, από την οποία διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και LNG.