Μεσογειακή διατροφή: Πως μειώνει δραστικά τον κίνδυνο καρκίνου

Η τήρηση της μεσογειακής διατροφής μπορεί να προσφέρει μια μικρή αλλά σημαντική μείωση στον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνων που σχετίζονται με την παχυσαρκία.

Αυτό το συμπέρασμα προκύπτει από μια μεγάλη ευρωπαϊκή μελέτη που δημοσιεύτηκε στο JAMA Network Open.

Η έρευνα παρακολούθησε περισσότερους από 450.000 συμμετέχοντες μεταξύ 35 και 70 ετών σε 10 ευρωπαϊκές χώρες για σχεδόν 15 χρόνια, από το 1992 έως το 2000. Τρεις από αυτές τις χώρες -η Ελλάδα, η Ιταλία και η Ισπανία- είναι γνωστές για τη χρήση της μεσογειακής διατροφής, ενώ οι άλλες επτά χώρες -Δανία, Γαλλία, Γερμανία, Ολλανδία, Νορβηγία, Σουηδία και Ηνωμένο Βασίλειο- δεν είναι. Υπενθυμίζεται ότι η μεσογειακή διατροφή, που χαρακτηρίζεται από υψηλή κατανάλωση λαχανικών, φρούτων, οσπρίων, ξηρών καρπών, σιτηρών, ψαριών και ελαιόλαδου, έχει από καιρό συσχετιστεί με διάφορα οφέλη για την υγεία.

Η έρευνα διαπίστωσε ότι άτομα που τήρησαν σε υψηλό βαθμό τη μεσογειακή διατροφή είχαν 6% χαμηλότερο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνων που συνδέονται με την παχυσαρκία σε σύγκριση με εκείνους που την τήρησαν σε χαμηλό βαθμό.

«Αυτά τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η υψηλότερη προσήλωση στη μεσογειακή διατροφή σχετίζεται με μια μέτρια μείωση του κινδύνου εμφάνισης καρκίνων που σχετίζονται με την παχυσαρκία, ανεξάρτητα από τα μέτρα σωματικού λίπους», έγραψαν οι ερευνητές, με επικεφαλής τη δρ. Inmaculada Aguilera-Buenosvinos από το Πανεπιστήμιο της Ναβάρα στην Ισπανία.

«Αυτό ήταν κάπως εκπληκτικό. Η τήρηση μεσογειακής διατροφής συσχετίστηκε με χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου που σχετίζεται με την παχυσαρκία, ανεξάρτητα από τον ΔΜΣ (δείκτη μάζας σώματος) ή την κατανομή λίπους», δήλωσε στο CNN η Inmaculada Aguilera-Buenosvinos. «Αυτό υποδηλώνει ότι άλλοι μηχανισμοί -όπως η μειωμένη φλεγμονή, η βελτιωμένη μεταβολική υγεία ή οι διατροφικές αλληλεπιδράσεις με το μικροβίωμα- μπορεί να είναι υπεύθυνοι για τα προστατευτικά αποτελέσματα», τόνισε.

Σχολιάζοντας το 6% το οποίο μπορεί να ακούγεται χαμηλό ως ποσοστό, η
Inmaculada Aguilera-Buenosvinos τόνισε ότι «ακόμη και μια μικρή μείωση του κινδύνου σε ατομικό επίπεδο μπορεί να μεταφραστεί σε χιλιάδες περιπτώσεις καρκίνου που μπορούν να προληφθούν όταν εφαρμοστεί σε επίπεδο πληθυσμού». «Η προώθηση της τήρησης της μεσογειακής διατροφής ως ενός χαμηλού κόστους, προσβάσιμου και βιώσιμου διατροφικού προτύπου θα μπορούσε να έχει σημαντικό αντίκτυπο στις στρατηγικές πρόληψης του καρκίνου», είπε.

Πώς διεξήχθη η μελέτη για τη μεσογειακή διατροφή

Οι ερευνητές παρακολούθησαν τους συμμετέχοντες για διάστημα κατά μέσο όρο περίπου 14,9 ετών, κατά τη διάρκεια του οποίου περίπου το 5% ανέπτυξαν έναν από τους 13 τύπους καρκίνου που έχουν συνδεθεί με το υπερβολικό σωματικό βάρος.

Αυτοί οι καρκίνοι που σχετίζονται με την παχυσαρκία περιλαμβάνουν τον καρκίνο του μαστού μετά την εμμηνόπαυση, τον καρκίνο του παχέος εντέρου, τον καρκίνο του ενδομητρίου, τον καρκίνο του παγκρέατος και τον καρκίνο του ήπατος, μεταξύ άλλων. Στη μελέτη, η προσήλωση στη μεσογειακή διατροφή μετρήθηκε χρησιμοποιώντας μια κλίμακα 9 σημείων που αξιολογούσε τα πρότυπα κατανάλωσης σε διάφορες ομάδες τροφίμων. Οι συμμετέχοντες μπήκαν σε τρεις κατηγορίες: χαμηλής (0-3 βαθμοί), μέτριας (4-6 βαθμοί) ή υψηλής (7-9 βαθμοί) προσήλωσης.

Ενώ η συνολική μείωση του κινδύνου ήταν μέτρια, οι ερευνητές παρατήρησαν ισχυρότερες προστατευτικές συσχετίσεις για συγκεκριμένους τύπους καρκίνου. Η υψηλή προσήλωση στη μεσογειακή διατροφή συνδέθηκε με μειωμένο κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου (8% χαμηλότερος κίνδυνος), ηπατοκυτταρικού καρκίνου (48% χαμηλότερος κίνδυνος) και καρκίνου των νεφρών (33% χαμηλότερος κίνδυνος). Η μέτρια προσήλωση στη διατροφή συνδέθηκε με 34% χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου του οισοφάγου.

Παραδόξως, η μελέτη διαπίστωσε ότι η σχέση μεταξύ της μεσογειακής διατροφής και του κινδύνου καρκίνου δεν μεσολαβείται από τον δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) ή την αναλογία μέσης-ισχίων, υποδηλώνοντας ότι οι πιθανές προστατευτικές επιδράσεις της διατροφής λειτουργούν μέσω μηχανισμών πέρα από τον έλεγχο του βάρους.

Η προστατευτική συσχέτιση ήταν ιδιαίτερα έντονη μεταξύ των καπνιστών. Οι καπνιστές με υψηλή προσήλωση στη μεσογειακή διατροφή είχαν 14% χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνων που σχετίζονται με την παχυσαρκία σε σύγκριση με καπνιστές με χαμηλή προσήλωση, υποδηλώνοντας ότι η διατροφή μπορεί να αντισταθμίσει μερικώς τον κίνδυνο καρκίνου από τη χρήση καπνού.

Από την πλευρά της, η δρ Estefania Toledo Atucha, μία από τους ανώτερους συγγραφείς της μελέτης, τόνισε ότι η έρευνα καταδεικνύει τη σημασία των διατροφικών προτύπων και όχι των μεμονωμένων θρεπτικών συστατικών στην πρόληψη του καρκίνου.