Μιανμάρ: Παγκόσμιο σοκ και εφιαλτική εκτίμηση για δεκάδες χιλιάδες νεκρούς – Πώς εξηγείται το μέγεθος της καταστροφής;

Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι εκτιμάται ότι μπορεί να βρίσκονται θαμμένοι στα ερείπια μετά τον σεισμό των 7,7 βαθμών που χτύπησε την Παρασκευή (28/3) τη Μιανμάρ και ταρακούνησε τη γειτονική Ταϊλάνδη.

Ο πρώτος επίσημος απολογισμός από τη χούντα της Μιανμάρ κάνει λόγο για 144 νεκρούς και 732 τραυματίες, ωστόσο, υπάρχουν φόβοι για χιλιάδες θύματα, καθώς πολλά κτήρια και υποδομές έχουν καταρρεύσει.

Εφιαλτική εκτίμηση για τους νεκρούς

«Είχαμε να κάνουμε με ένα μεγάλο σεισμό. Έναν σεισμό της τάξης των 7,7 βαθμών, σε μικρό εστιακό βάθος. Αυτοί είναι οι δύο κύριοι παράγοντες οι οποίοι συνετέλεσαν στο να έχουμε τόσο μεγάλες καταστροφές σε τόσο εκτεταμένη έκταση», δήλωσε ο καθηγητής Γεωλογίας Ευθύμιος Λέκκας.

Παράλληλα, τόνισε πως «η αισθητότητα του σεισμού είναι πολύ μεγάλη, δεδομένου ότι έχουμε να κάνουμε και με κατευθυντικότητα των σεισμικών κυμάτων. Δηλαδή έχουμε ένα ρήγμα το οποίο έχει μια διεύθυνση περίπου Βορράς-Νότος και τα σεισμικά κύματα -επειδή το ρήγμα αυτό είναι οριζόντιας ολίσθησης- κατευθύνονται είτε προς τον Βορρά, δηλαδή στη Κίνα είτε προς τον Νότο, δηλαδή στην Ταϊλάνδη».

Αναφερόμενος στο σεισμικό προφίλ της περιοχής, ο κ. Λέκκας είπε πως «στην περιοχή είναι μία πανσπερμία τεκτονικών πλακών, όμως με τη συγκεκριμένη περιοχή που εκδηλώθηκε ο σεισμός, έχουμε να κάνουμε με δύο πλάκες, την Ευρασιατική, η οποία είναι μία αντίστοιχη της δικής μας πλάκας, της Ευρώπης και της Ασίας, η οποία κινείται οριζόντια με διεύθυνση Βορράς – Νότος, παράλληλα προς την προς την ινδική πλάκα».

«Έχουμε δηλαδή δύο μεγάλες πλάκες, μασίφ σχηματισμοί οι οποίοι κινούνται κατά μήκος του ρήγματος και έχουμε αυτή την τεράστια σεισμική δραστηριότητα. Είμαστε στο όριο ουσιαστικά δυο μεγάλων τεκτονικών πλακών που χαρακτηρίζονται από υψηλή σεισμικότητα. Και η περιοχή βεβαίως χαρακτηρίζεται και αυτή από υψηλότατη σεισμικότητα όχι μόνο στη συγκεκριμένη περιοχή, αλλά και οι άλλες που είναι προς το Βορρά και προς το Νότο», εξήγησε.

Ο κ. Λέκκας ανέφερε πως στη Μιανμάρ, «σύμφωνα με τους υπολογισμούς που κάνουμε, ο αριθμός των νεκρών μπορεί να ανέρχεται στους 50.000 με 100.000. Υπάρχει μια πιθανότητα 30% να έχουμε 50.000 μέχρι 100.000. Λαμβάνοντας υπόψιν γεωλογικά-γεωδυναμικά κριτήρια, κτήρια δομημένου ιστού και τις συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή αλλά και σύμφωνα με στοιχεία τα οποία έχουν συλλέξει Αμερικανοί συνάδελφοι και μερικές εικόνες που έχουμε δει, πραγματικά επιβεβαιώνουν αυτή την εκτίμηση».

Όπως είπε, «μπορεί αυτή η εκτίμηση να είναι πραγματική, αλλά δεν θα τη μάθουμε, δεδομένου ότι οι πληροφορίες οι οποίες διοχετεύονται προς το εξωτερικό είναι πάρα πολύ λίγες».

Ο κ. Λέκκας ανέφερε επίσης πως «ένα πολύ σημαντικό στοιχείο είναι ότι έχουμε σε 1.400 χιλιόμετρα ζημιές στην Μπανγκόκ. Οι ζημιές αυτές, είναι εντοπισμένες σε πολύ υψηλά κτήρια, δηλαδή κτήρια των 20, 40, 60 ορόφων. Δικαιολογείται πλήρως αυτή η κατάσταση, δεδομένου ότι τα σεισμικά κύματα όταν διατρέχουν αυτή τη μεγάλη απόσταση, οι περίοδοι των σεισμικών κυμάτων είναι μεγάλη. Αυτή η περίοδος συντονίζεται με τα κτήρια τα οποία έχουν και αυτά μεγάλη ιδιοπερίοδο. Συνεπώς, έχουμε απόλυτο συντονισμό των ψηλών κτηρίων, γι’ αυτό έχουμε και εντοπισμένες βλάβες στα πολύ υψηλά κτήρια».

Πώς θα εξελιχθεί η μετασεισμική ακολουθία

Για το αν θα υπάρχει πλούσια μετασεισμική δραστηριότητα, ο κ. Λέκκας εξήγησε πως «πρέπει να υπάρξει ένας σεισμός της τάξεως των 7,2 βαθμών για να πούμε ότι μπαίνουμε σε μια φάση εκτόνωσης, αλλά εκτιμώ ότι επειδή είναι ένα ρήγμα οριζόντιας ολίσθησης το οποίο μετακινείται προς τα νότια και προς τα βόρεια, θα συνεχιστούν αυτοί οι μεγάλοι σεισμοί και προς την πλευρά της Κίνας, αλλά και προς την πλευρά της Ινδονησίας, στην μπάντα και στην Ταϊλάνδη βεβαίως».

Εν τω μεταξύ, άμεση είναι η αντίδραση της διεθνούς κοινότητας και διεθνών οργανισμών βοήθειας, με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) να ανακοινώνει ότι ενεργοποίησε το σύστημα αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης και ότι το κέντρο επιμελητείας του στο Ντουμπάι έχει κινητοποιηθεί για να προετοιμάσει προμήθειες για τους τραυματίες.

Πώς οι τεκτονικές δυνάμεις οδήγησαν στον όλεθρο

Η Μιανμάρ των 55 εκατομμυρίων κατοίκων, μια από τις πλέον σεισμογόνες χώρες του πλανήτη, βρίσκεται στο όριο δύο τεκτονικών πλακών.

Ο σεισμός ήταν πιθανότατα ο μεγαλύτερος που χτυπά την ηπειρωτική Μιανμάρ τα τελευταία 75 χρόνια

«Το όριο της Ινδικής και της Ευρασιατικής Πλάκας διατρέχει τη χώρα στη μέση από βορρά προς νότο» δήλωσε στο Reuters η Τζοάνα Φόρε Ουόκερ, σεισμολόγος του University College στο Λονδίνο.

Οι δύο πλάκες τρίβονται οριζόντια η μία με την άλλη καθώς κινούνται με διαφορετικές ταχύτητες. Η τριβή προκαλεί παραμορφώσεις του εδάφους που συσσωρεύουν ενέργεια. Όταν η παραμόρφωση ξεπεράσει το σημείο θραύσης, η ενέργεια εκτονώνεται με σεισμό.

Σε γενικές γραμμές, πάντως, οι σεισμοί σε τέτοιες ζώνες είναι λιγότερο ισχυροί από αυτούς που καταγράφονται στις λεγόμενες ζώνες υποβύθισης, εκεί όπου μια τεκτονική πλάκα βυθίζεται κάτω από την άλλη.

Παρόλα αυτά, μπορούν να φτάσουν σε μέγεθος τους 7 ή 8 βαθμούς. Τόσο ισχυρές δονήσεις είναι πάντως σπάνιες στη Μιανμάρ.

Το Σάγκαϊνγκ έχει πληγεί από αρκετούς σεισμούς τα τελευταία χρόνια, όπως τη δόνηση των 6,8 βαθμών που προκάλεσε 26 θανάτους και δεκάδες τραυματισμούς το 2012.

Όμως ο σεισμός της Παρασκευής ήταν «πιθανότατα ο μεγαλύτερος» που χτυπά την ηπειρωτική Μιανμάρ τα τελευταία 75 χρόνια, δήλωσε ο Μπιλ ΜακΓκουάιρ του University College.

Οι ζημιές ήταν μεγάλες και λόγω του μικρού εστιακού βάθους των 10 χιλιομέτρων, δήλωσε ο Ρότζερ Μούσον της βρετανικής γεωλογικής υπηρεσίας BGS.

«Τα ωστικά κύματα δεν εκτονώθηκαν καθώς ανέβαιναν από την εστία του σεισμού στην επιφάνεια. Τα κτήρια δέχτηκαν όλη τη δύναμη του τραντάγματος» εξήγησε.

«Είναι πάντως σημαντικό να μην εστιαζόμαστε στο επίκεντρο, αφού τα σεισμικά κύματα δεν απλώνονται ακτινωτά από το επίκεντρο –μεταδίδονται από ολόκληρη τη γραμμή του ρήγματος» πρόσθεσε.

Σύμφωνα με εκτίμηση του Προγράμματος Σεισμικών Κινδύνων της αμερικανικής γεωλογικής υπηρεσίας USGS, ο απολογισμός μπορεί να κυμανθεί μεταξύ 10 και 100 χιλιάδων νεκρών, ενώ η οικονομική ζημιά ίσως φτάσει το 70% του ΑΕΠ της Μιανμάρ.

Δεδομένου ότι οι σεισμοί στην περιοχή δεν είναι συχνοί, τα κτήρια είναι απίθανο να χτίστηκαν με αρκετά αυστηρές προδιαγραφές για να αντέξουν ένα τέτοιο χτύπημα.