Μονή Σινά: Χάρτης του 2002 αναγνωρίζει το ιδιοκτησιακό της καθεστώς – Σφοδρές αντιδράσεις στους κόλπους της Εκκλησίας για τις εξελίξεις

Στο Κάιρο, την πρωτεύουσα της Αιγύπτου, μεταβαίνει την Τετάρτη 4 Ιουνίου ελληνική αντιπροσωπεία με επικεφαλής τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη, προκειμένου να συζητήσουν για τις ραγδαίες εξελίξεις που αφορούν στην Ιερά Μονή Αγίας Αικατερίνης Όρους Σινά, μετά την αιφνιδιαστική απόφαση της αιγυπτιακής Δικαιοσύνης.

Στην προκειμένη περίπτωση, οι χειρισμοί που απαιτούνται από τον υπουργό Εξωτερικών και τους συνεργάτες του είναι εξαιρετικά «λεπτοί», καθώς από η Ελλάδα θέλει μεν να ανατρέψει εν μέρει τη δικαστική απόφαση, αλλά, ταυτόχρονα, να μην διαταράξει και τις καλές διπλωματικές σχέσεις της με την Αίγυπτο. Εξάλλου, τα αιγυπτιακά δικαστήρια έχουν αρκετή αυτονομία, και, ως εκ τούτου, ο -πανίσχυρος κατά τ’ άλλα- πρόεδρος της Αιγύπτου Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, δεν μπορεί να τα «προσπεράσει» τόσο εύκολα.

Η ελληνική διπλωματική αποστολή ενδέχεται να ασκήσει σημαντική πίεση προς την αιγυπτιακή πλευρά, απαιτώντας να γίνει σεβαστή η συνεννόηση που είχε προηγηθεί για εξωδικαστικό διακανονισμό, ότι δηλαδή το Μοναστήρι, τα κτήριά του, τα οικόπεδά του, οι εκκλησίες και τα συναφή κτίρια που αναφέρονται στο συνημμένο και υπογεγραμμένο έγγραφο του διακανονισμού από τα μέρη, αποτελούν ιδιοκτησία του Μοναστηριού που ανήκει στο Ελληνορθόδοξο Δόγμα. Αναμένεται δε να φέρει ως επιχείρημα το ότι χώρα μας είναι από εκείνες που στηρίζουν την Αίγυπτο στις διαβουλεύσεις που έχει με την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία, σε πολλές εκθέσεις της έχει ασκήσει κριτική για την ανεξαρτησία της αιγυπτιακής Δικαιοσύνης.

Συν τοις άλλοις, χάρη στη διαμεσολάβηση και της Ελλάδας, η Αύγυπτος έχει καταφέρει να συνάψει συμφωνία με τις Βρυξέλλες για την παροχή οικονομικής βοήθειας 25 δισ. ευρώ τα επόμενα χρόνια, καθώς η χώρα μας έχει πρωτοστατήσει την τελευταία δεκαετία στην προσπάθεια να πεισθεί η ΕΕ να παραβλέψει την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου στην Αίγυπτο και να αποκαταστήσει μια στρατηγική σχέση με τη χώρα και τη κυβέρνηση Σίσι.

Η δικαστική διαμάχη μεταξύ της Μονής της Αγίας Αικατερίνης στο Σινά και του αιγυπτιακού κράτους ξεκίνησε το 2012, μετά την προσφυγή που κατέθεσε σε αιγυπτιακό δικαστήριο ένας απόστρατος στρατηγός του αιγυπτιακού στρατού. Η δικαστική επίθεση προς το μοναστήρι εντάθηκε την περίοδο που βρισκόταν στην εξουσία η Μουσουλμανική Αδελφότητα, όταν την υπόθεση ενάντια στη Μόνη ανέλαβε η περιφέρεια του νότιου Σινά. Το βασικό αντικείμενο της διαμάχης αφορά στην περιουσία της Μονής, καθώς επιδίωξη των αντιδίκων ήταν η απομάκρυνση των μοναχών και η δήμευση της περιουσίας της από το κράτος, με στόχο τη μετατροπή της σε μουσείο και τουριστικό αξιοθέατο.

Eκκλησιαστικοί κύκλοι που γνωρίζουν καλά την υπόθεση, έκαναν λόγο για μεθόδευση του αιγυπτιακού κράτους, το οποίο, όπως ισχυρίζονται, επέλεξε να κρυφτεί πίσω από την απόφαση του δικαστηρίου για να μην εφαρμόσει στην πράξη τον εξωδικαστικό συμβιβασμό, παρά τις δεσμεύσεις που είχε δώσει ο ίδιος ο πρόεδρος της Αιγύπτου προς τον Έλληνα πρωθυπουργό. Ως εκ τούτου, στην περίπτωση που η συνάντηση της Τετάρτης δεν οδηγήσει στο προσδοκώμενο αποτέλεσμα, ελλοχεύει ο κίνδυνος να οδηγηθούμε σε σοβαρή διπλωματική κρίση.

Χάρτης-τεκμήριο αναγνωρίζει το ιδιοκτησιακό καθεστώς της Ιερά Μονή Αγίας Αικατερίνης Όρους Σινά
Έναν χάρτη-ντοκουμέντο αναγνώρισης της ιδιοκτησίας της Μονής Σινά από την Ελληνορθόδοξη Εκκλησία, ο οποίος υπάρχει από το 2002, αποκάλυψε το OPEN σε σημερινό του ρεπορτάζ.

Ο εν λόγω χάρτης συμπεριλήφθη από το αιγυπτιακό κράτος στην αίτηση καταχώρισης της Μονής στην UNESCO, οριοθετώντας την περιοχή με τα μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς, και αναγνωρίζοντας ότι αυτή ανήκει στην Αρχιεπισκοπή του Σινά, υπογραμμίζοντας πως είναι ανεξάρτητη, αυτοδιοικούμενη υπό το ιεραρχικό σύστημα της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, υπό τη διοίκηση του Ηγουμένου, ο οποίος φέρει τον τίτλο του Αρχιεπισκόπου.

«Η αίτηση καταχώρισης που έκανε το αιγυπτιακό κράτος και τα πρακτικά των συζητήσεων μιλούν για ιδιοκτησία της Μονής και ουδέποτε αυτό αμφισβητήθηκε από τις αιγυπτιακές αρχές», σημειώνει ο νομικός εκπρόσωπος της Μονής Σινά Χρήστος Κομπιλίρης.

Το 2012, ωστόσο, η διακυβέρνηση των «Αδερφών Μουσουλμάνων» στράφηκε κατά του ιδιοκτησιακού καθεστώτος της Μονής, ενώ αρνητικές ήταν οι δικαστικές αποφάσεις του 2015 και 2025, παρά την προσπάθεια για εξωδικαστικό συμβιβασμό. «Εμείς θέλουμε να εφαρμοστεί αυτό που είχε ήδη συμφωνηθεί και αναγνωριστεί στη Μονή, ιδιοκτησιακό δικαίωμα για το σύνολο των εκθέσεών της», προσθέτει ο νομικός εκπρόσωπος.

Αξίζει να σημειωθεί πως η ιστορική Μονή άνοιξε εκ νέου χτες Σάββατο 30/5 τις πύλες της για να υποδεχθεί τους επισκέπτες της, μετά το προσωρινό «λουκέτο» που έβαλαν οι μοναχοί ως ένδειξη διαμαρτυρίας για τη δικαστική απόφαση που αναγνωρίζει το αιγυπτιακό κράτος ως ιδιοκτήτη της μονής.

Σφοδρές αντιδράσεις στους κόλπους της Εκκλησίας

Αντιδράσεις έχουν προκληθεί στους κόλπους της Εκκλησίας για τις εξελίξεις στο ιδιοκτησιακό καθεστώς της Μονής Σινά, με τον αρχιμανδρίτη Πορφύριο Φραγκάκη να δηλώνει ότι οι μοναχοί μετατρέπονται σε ενοικιαστές και η Μονή σε μουσείο. «Γελάμε αλλά τα πράγματα είναι πάρα πολύ δύσκολα. Είχαμε μεγάλη αγωνία για την δίκη η οποία έχει τις ρίζες σε φονταμενταλιστικούς κύκλους της Αιγύπτου και τους αδελφούς μουσουλμάνους. Με τον πρόεδρο Σίσι είχαμε την ελπίδα ότι τα πράγματα αυτά θα πάρουν καλύτερη τροπή και είχαν πάρει καλύτερη τροπή», υπογράμμισε ο εκπρόσωπος Ιεράς Μονής στην Ελλάδα, σύμφωνα με τον ΑΝΤ1.

«Δηλαδή τον Δεκέμβριο εκπονήθηκε ένας εξωδικαστικός συμβιβασμός τον οποίο η Αίγυπτος δέχτηκε και από τον Δεκέμβριο μέχρι τις 28 Μαΐου περιμέναμε να τον φέρουν, να μαζέψουν τις απαραίτητες υπογραφές και να τον φέρουν να το υπογράψει το Μοναστήρι και να τελειώσει το θέμα. Με τον εξωδικαστικό αυτόν συμβιβασμό προβλεπόταν ότι τα 71 ακίνητα μαζί και το κτήριο της Μονής ανήκουν αλλού στην Μονή. Η οποία είναι από τον 5ο αιώνα, προηγείται ιστορικά του αιγυπτιακού κράτους και ποτέ δεν αμφισβητήθηκε η ιδιοκτησία του», ανέφερε ο ίδιος και προσέθεσε πως «οιονεί μετατρέπουν τους μοναχούς σε ενοικιαστές στο σπίτι τους που απλώς επικαρπώνονται και όλα ανήκουν στο αιγυπτιακό κράτος. Πρόκειται για μία δικαστική δήμευση και εστιάζει μόνο στο θρησκευτικό καθεστώς, ότι θα το έχουν οι Ελληνορθόδοξοι. Αυτό δεν μας εξασφαλίζει γιατί είναι ένα ρευστό καθεστώς που δεν είναι στα χαρτιά».

«Δεν το ξέρω αλλά όταν ένα από τα συμβαλλόμενα μέρη περιμένεις να σου φέρει το συμφωνημένο συνυποσχετικό προς υπογραφή και εκδίδει μία δικαστική απόφαση, όλα είναι ανοιχτά», κατέληξε ο αρχιμανδρίτης Πορφύριος Φραγκάκης.

«Το Οικουμενικό Πατριαρχείο πληροφορήθηκε με βαθιά λύπη και έκπληξη ότι το αρμόδιο δικαστήριο της Αιγύπτου έθεσε υπό αμφισβήτηση το ιδιοκτησιακό καθεστώς της ιστορικής Ιεράς Μονής του Σινά, που ισχύει εδώ και αιώνες. Σύμφωνα με την απόφαση, η εκεί μοναστική αδελφότητα αναγνωρίζεται ουσιαστικά μόνο ως χρήστης των περιουσιακών της στοιχείων και όχι ως ιδιοκτήτης», ήταν η αντίδραση του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως, μετά τη δικαστική απόφαση, ενώ, μέσω ανακοίνωσης, το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων τόνισε ότι θα επέμβει, εάν υπάρξει καταπάτηση της Μονής ή παραβίαση της πρόσβασης στον ιερό χώρο.