“Μπουρλότο” σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο: Η Άγκυρα ανεβάζει επικίνδυνα τους τόνους για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου – Το Γαλλικό ερευνητικό πλοίο, οι Τουρκικοί τσαμπουκάδες και το γεωπολιτικό παζάρι που μπορεί να φέρει νέα κρίση

Ένα ιδιαίτερα επικίνδυνο γεωπολιτικό σκηνικό διαμορφώνεται στην Ανατολική Μεσόγειο, με την Τουρκία να επιχειρεί να επιβάλει τις δικές της θέσεις γύρω από το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI). Η αντιπαράθεση για τις θαλάσσιες έρευνες, οι τουρκικές ανακοινώσεις και η εμπλοκή της Γαλλίας δημιουργούν ένα σύνθετο διπλωματικό μέτωπο, στο οποίο διακυβεύονται κρίσιμα ζητήματα κυριαρχικών δικαιωμάτων και ενεργειακής ασφάλειας.

Η Άγκυρα εμφανίζεται αποφασισμένη να αμφισβητήσει τις ελληνικές κινήσεις στην περιοχή, επικαλούμενη τη δική της αντίληψη για τα όρια της υφαλοκρηπίδας. Την ίδια στιγμή, η παρουσία γαλλικού πλοίου για τις έρευνες που συνδέονται με το καλώδιο προσδίδει στην υπόθεση ευρύτερη διεθνή διάσταση.

Το μεγάλο ερώτημα είναι τι θα συμβεί όταν οι ερευνητικές εργασίες προχωρήσουν και το γαλλικό πλοίο βρεθεί ξανά στην επίμαχη θαλάσσια περιοχή.

ΤΟ ΓΑΛΛΙΚΟ ΠΛΟΙΟ ΚΑΙ ΟΙ ΤΟΥΡΚΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

Στις 5 και 6 Νοεμβρίου εκδόθηκαν ελληνικές NAVTEX για τις δραστηριότητες του γαλλικής σημαίας πλοίου Abeille Marengo, στο πλαίσιο των εργασιών που σχετίζονται με την ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης–Κύπρου. Η σχετική αναγγελία προβλέπεται να καλύπτει χρονικό διάστημα έως τον Μάρτιο του 2027.

Η τουρκική πλευρά αντέδρασε στις 6 Νοεμβρίου, εκδίδοντας δική της αναγγελία και υποστηρίζοντας ότι τμήμα της περιοχής εμπίπτει στην τουρκική υφαλοκρηπίδα. Παράλληλα, χαρακτήρισε άκυρη την ελληνική NAVTEX, επιχειρώντας να αμφισβητήσει τη νομιμότητα των δραστηριοτήτων.

Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών επανήλθε με ανακοίνωση, υποστηρίζοντας ότι οι σχετικές αναγγελίες Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα κατά την τουρκική θέση και ότι δεν είχε ολοκληρωθεί η διαδικασία συναίνεσης της Άγκυρας.

Πρόκειται για μια ακόμη εκδήλωση της διαφωνίας των δύο χωρών σχετικά με τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η ΑΓΚΥΡΑ ΕΠΙΧΕΙΡΕΙ ΝΑ ΜΕΤΑΤΡΕΨΕΙ ΤΟ GSI ΣΕ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ

Η τουρκική εφημερίδα Milliyet παρουσίασε τις εξελίξεις ως επιτυχία της Άγκυρας, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία κατάφερε να εμποδίσει τις έρευνες του γαλλικού πλοίου.

Ωστόσο, η συγκεκριμένη παρουσίαση αντανακλά την τουρκική οπτική και δεν αποδεικνύει ότι η Άγκυρα απέκτησε οποιοδήποτε νέο δικαίωμα στην περιοχή.

Πίσω από τη δημόσια αντιπαράθεση βρίσκεται μια ευρύτερη επιδίωξη: η Τουρκία θέλει να διατηρεί ενεργές τις διεκδικήσεις της και να μην επιτρέψει την υλοποίηση ενεργειακών σχεδίων χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η δική της θέση.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου συνδέεται με στρατηγικές ενεργειακές υποδομές, ενώ η εξέλιξή της αγγίζει άμεσα τις ισορροπίες στην περιοχή.

Η ΓΑΛΛΙΑ ΣΤΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ – Η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΕΣΕ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Νέα διάσταση στην υπόθεση έδωσε η συνάντηση της 5ης Νοεμβρίου ανάμεσα στον Τούρκο υφυπουργό Εξωτερικών Μεχμέτ Κεμάλ Μποζάι και τη Γαλλίδα πρέσβειρα στην Άγκυρα, Ιζαμπέλ Ντιμόν.

Η συνάντηση προκάλεσε συζητήσεις στην Ελλάδα, καθώς διατυπώθηκαν ερωτήματα για το περιεχόμενο της επικοινωνίας και για το εάν η γαλλική πλευρά ενημέρωσε την Τουρκία σχετικά με τις προγραμματισμένες δραστηριότητες του πλοίου.

Από την πλευρά της αντιπολίτευσης εκφράστηκαν ανησυχίες ότι μια τέτοια διαδικασία θα μπορούσε να δημιουργήσει την εντύπωση πως η Άγκυρα διαθέτει λόγο ή δικαίωμα έγκρισης για εργασίες στην περιοχή.

Το βασικό ερώτημα είναι εάν η γαλλική διπλωματική επικοινωνία αποτελεί απλώς προληπτική ενημέρωση για την αποφυγή έντασης ή εάν δημιουργεί ένα προηγούμενο που θα μπορούσε να αξιοποιήσει η τουρκική πλευρά.

Από την άλλη πλευρά, κυβερνητικές πηγές και αναλυτές υποστηρίζουν ότι η γαλλική παρουσία ενισχύει τη διεθνή διάσταση του έργου και λειτουργεί αποτρεπτικά απέναντι σε ενδεχόμενες τουρκικές κινήσεις.

ΤΟ ΤΟΥΡΚΟΛΙΒΥΚΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΚΑΙ Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΑΓΚΥΡΑΣ

Στο βάθος της αντιπαράθεσης βρίσκεται και το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από την Ελλάδα και αμφισβητείται από την ελληνική πλευρά ως προς τη νομική του ισχύ και τη συμβατότητά του με το Δίκαιο της Θάλασσας.

Η Τουρκία επιδιώκει να διατηρήσει στο προσκήνιο τις θαλάσσιες διεκδικήσεις της, ενώ η Αθήνα απορρίπτει τις μονομερείς τουρκικές ερμηνείες.

Η προώθηση του GSI αποκτά έτσι ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς οι εργασίες του έργου συνδέονται με περιοχές στις οποίες συγκρούονται οι διαφορετικές προσεγγίσεις των δύο χωρών για τα θαλάσσια δικαιώματα.

Το ενδεχόμενο να επιχειρήσει η Άγκυρα να αξιοποιήσει την παρουσία ή την αποχώρηση του γαλλικού πλοίου για να ενισχύσει τις θέσεις της αποτελεί σενάριο που προκαλεί προβληματισμό, όχι όμως μια εξέλιξη που έχει επιβεβαιωθεί.

ΘΑ ΑΝΤΕΞΕΙ Η ΕΛΛΑΔΑ ΤΗ ΝΕΑ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ;

Η επόμενη φάση των ερευνών αναμένεται να έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Η στάση της Τουρκίας, οι διπλωματικές κινήσεις της Γαλλίας και οι αποφάσεις Αθήνας και Λευκωσίας θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό το κλίμα γύρω από το έργο.

Το κρίσιμο ζήτημα είναι να προχωρήσει η ηλεκτρική διασύνδεση χωρίς να δημιουργηθεί προηγούμενο που θα μπορούσε να εκληφθεί ως αποδοχή των μονομερών τουρκικών διεκδικήσεων.

Η Ανατολική Μεσόγειος βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο ενός σκληρού γεωπολιτικού ανταγωνισμού. Και αυτή τη φορά, το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου δεν αποτελεί μόνο ένα ενεργειακό έργο, αλλά και μια δοκιμασία για τη διπλωματική ισορροπία, τις διεθνείς συμμαχίες και την προάσπιση των ελληνικών και κυπριακών θέσεων.