Η μυθική ασπίδα του Αχιλλέα για την οποία ο Όμηρος έγραψε 134 στίχους και ο κρυφός συμβολισμός της

Καλλιόπη Χαραλαμποπούλου

21.07.2023

Η θρυλική ασπίδα του Αχιλλέα – Αρχαία Ελλάδα: Για την κατασκευή της ασπίδας του Αχιλλέα βοήθησαν ο Ήφαιστος, καθώς και ο Όμηρος. Πρόκειται για μία ασπίδα – έργο τέχνης. Γι’ αυτήν, ο Όμηρος έχει γράψει εκατόν τριάντα τέσσερις στίχους στην Ιλιάδα. Το συγκεκριμένο απόσπασμα έχει ονομαστεί από τους αρχαίους Έλληνες ως «οπλοποιία».

Στο έπος, ο Αχιλλέας έχει χάσει την πανοπλία του. Αυτό το γεγονός έλαβε χώρα, μετά το δανεισμό της στον Πάτροκλο. Ο Πάτροκλος σκοτώθηκε στη μάχη από τον Έκτορα. Εκείνος με τη σειρά του πήρε τα όπλα του ως λάφυρα. Η μητέρα του Αχιλλέα, η Θέτιδα ζήτησε από το θεό Ήφαιστο να σφυρηλατήσει μια καινούργια πανοπλία για το γιο της.

Όσον αφορά, το απόσπασμα που περιγράφεται η ασπίδα του Αχιλλέα, εκείνο αποτελεί ένα παράδειγμα «έκφρασης». Μάλιστα, επηρέασε πολλά μεταγενέστερα ποιήματα. Σε αυτά συμπεριλήφθηκε και η Ασπίδα του Ηρακλή. Μάλιστα, εκείνη αποδόθηκε στον Ησίοδο. Η περιγραφή του Βιργίλιου της ασπίδας του Αινεία είναι βέβαιο πως εμπνέεται από τον Όμηρο. Το ποίημα (σ.σ. Η ασπίδα του Αχιλλέα, 1952) από τον W. Η. Auden απεικονίζει την περιγραφή του Ομήρου σε όρους του 20ου αιώνα.

θρυλική ασπίδα του Αχιλλέα – Αρχαία Ελλάδα: Ακολουθούν φωτογραφίες από την ασπίδα του Αχιλλέα (σ.σ. η πρώτη) και εκείνη του Ηρακλή (σ.σ. η δεύτερη)

Περιγραφή της ασπίδας του Αχιλλέα

Ο Ήφαιστος έφτιαξε μία μεγάλη και στρογγυλή ασπίδα, σχεδιασμένη με τέτοιο τρόπο που μόνο ένας άντρας σαν τον Αχιλλέα θα μπορούσε να την κρατήσει. Την στόλισε με επιτηδειότητα και τα μέταλλα που χρησιμοποίησε ήταν ο χαλκός, ο κασσίτερος, το χρυσάφι και το ασήμι.

Αποτελείται από πέντε κυκλικές ζώνες, που σχηματίζουν πέντε ομόκεντρους κύκλους, φιλοτεχνημένες με πολλές περίτεχνες παραστάσεις με στοιχεία από όλο το σύμπαν.

• Στο Πρώτο Κύκλο σχεδίασε τη γη, τη θάλασσα, τον ήλιο, το φεγγάρι και όλα τ’ άστρα με τους αστερισμούς που υπάρχουν στον ουρανό. Δηλαδή το σύμπαν.

• Στον Δεύτερο Κύκλο σχεδίασε δύο πόλεις θνητών ανθρώπων, μια ειρηνική και μια εμπόλεμη.

στην ειρηνική πόλη παριστά χαρούμενες σκηνές με γάμο ανθρώπων, συμπόσια, νύφες, γαμήλια τραγούδια, χορευτές και κιθάρες αλλά και μία δίκη ανθρωποκτονίας.
στην εμπόλεμη πόλη απεικονίζονται όλα όσα μπορούν να συμβούν στον πόλεμο και για πρώτη φορά περιγράφονται θεοί.

• Στον Τρίτο Κύκλο περιγράφεται ο αγροτικός βίος κατά την άνοιξη, το θέρος και το φθινόπωρο. Οι αγρότες φαίνονται να είναι ευχαριστημένοι από την εργασία τους όπως και ο Βασιλιάς της πόλης. Τέλος παρουσιάζεται μια θυσία προς τους θεούς και το συμπόσιο που ακολουθεί με χορό και μουσική.

• Στον Τέταρτο κύκλο ο Όμηρος παριστά τον ποιμενικό βίο και την αιφνίδια επίθεση δύο λιονταριών στα βόδια των βοσκών με τα εννιά σκυλιά που ακολουθούν να προσπαθούν ανεπιτυχώς να τα απομακρύνουν. Επίσης, περιγράφει και ένα χορό αποτελούμενο από νέες παρθένες και νέους άντρες που διασκεδάζουν υπό μουσική.

• Στον Πέμπτο Εξωτερικό Κύκλο απεικονίζεται ο Ωκεανός ο οποίος αγκαλιάζει τη γη.