Νέα δεδομένα για την Ουκρανία: Οι ΗΠΑ βάζουν στο τραπέζι την παραχώρηση του Ντονμπάς στη Ρωσία με αντάλλαγμα το ΝΑΤΟ – Σε αδιέξοδο ο Ζελένσκι, αναβρασμός στην Ευρώπη

Νέα δεδομένα, που ενδέχεται να αλλάξουν ριζικά τις ισορροπίες στον πόλεμο της Ουκρανίας, φέρνει στο προσκήνιο η αποκάλυψη του Βολοντίμιρ Ζελένσκι ότι η Ουάσινγκτον έθεσε ένα εξαιρετικά δύσκολο δίλημμα στο Κίεβο: αποχώρηση από το Ντονμπάς με αντάλλαγμα την ένταξη της χώρας στο ΝΑΤΟ.

Η συγκεκριμένη πρόταση, όπως την περιέγραψε ο Ουκρανός πρόεδρος, συνδέει για πρώτη φορά τόσο άμεσα δύο ζητήματα που βρίσκονται στον πυρήνα της πολεμικής σύγκρουσης: τις εδαφικές διεκδικήσεις της Μόσχας και την επιδίωξη της Ουκρανίας να εξασφαλίσει μόνιμη θέση στη Βορειοατλαντική Συμμαχία.

Η αποκάλυψη έρχεται μετά τις τελευταίες επαφές μεταξύ Αμερικανών, Ουκρανών και Ρώσων διαπραγματευτών στο Άμπου Ντάμπι, την ώρα που οι διπλωματικές διεργασίες εντείνονται και η διεθνής κοινότητα αναζητά μια διέξοδο από έναν πόλεμο που έχει αλλάξει τον χάρτη ασφαλείας της Ευρώπης.

ΤΟ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΔΙΛΗΜΜΑ: ΝΤΟΝΜΠΑΣ Ή ΝΑΤΟ;

Σύμφωνα με όσα αποκάλυψε ο Ζελένσκι, οι Αμερικανοί διαπραγματευτές έθεσαν ευθέως το ενδεχόμενο η Ουκρανία να αποχωρήσει από το Ντονμπάς, εφόσον εξασφάλιζε την ένταξή της στο ΝΑΤΟ.

Η ερώτηση αυτή φέρεται να διατυπώθηκε κατά τη διάρκεια των πρόσφατων διαπραγματεύσεων, αποτελώντας μια νέα διάσταση στις προσπάθειες της κυβέρνησης Τραμπ να διαμορφώσει ένα πλαίσιο συμφωνίας μεταξύ Κιέβου και Μόσχας.

Ο Ουκρανός πρόεδρος υπογράμμισε ότι ήταν η πρώτη φορά που τέθηκε με τόσο συγκεκριμένο τρόπο ένας τέτοιος συσχετισμός.

Ωστόσο, το Κίεβο δεν εμφανίζεται διατεθειμένο να αποδεχθεί την απώλεια εδαφών. Ο Ζελένσκι επανέλαβε ότι η Ουκρανία δεν πρόκειται να παραχωρήσει την επικράτειά της στη Ρωσία, αφήνοντας παράλληλα ανοιχτό το ενδεχόμενο να τεθεί μια συνολική ειρηνευτική συμφωνία σε δημοψήφισμα, εφόσον υπάρξουν ισχυρές και συγκεκριμένες εγγυήσεις ασφαλείας.

ΤΟ ΝΤΟΝΜΠΑΣ ΣΤΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ – ΤΙ ΔΙΕΚΔΙΚΕΙ Η ΜΟΣΧΑ

Η περιοχή του Ντονμπάς, που περιλαμβάνει τις περιφέρειες του Ντονέτσκ και του Λουχάνσκ, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα πεδία αντιπαράθεσης μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.

Η Μόσχα επιδιώκει να εξασφαλίσει τον πλήρη έλεγχο της περιοχής, ενώ το Κίεβο θεωρεί οποιαδήποτε αποχώρηση χωρίς ισχυρές εγγυήσεις ως σοβαρή απειλή για την εδαφική ακεραιότητα και τη μελλοντική ασφάλεια της χώρας.

Το διακύβευμα δεν αφορά μόνο τη στρατιωτική παρουσία στην ανατολική Ουκρανία. Αφορά και το εάν μια ενδεχόμενη συμφωνία θα δημιουργήσει προηγούμενο για την αλλαγή συνόρων μέσω πολεμικής ισχύος.

Για τον Ζελένσκι, μια τέτοια απόφαση θα είχε τεράστιες πολιτικές και ιστορικές συνέπειες, γι’ αυτό και επιμένει ότι δεν μπορεί να ληφθεί χωρίς τη συμμετοχή του ουκρανικού λαού.

Η ΜΟΣΧΑ ΔΕΝ ΘΕΛΕΙ ΤΗΝ ΟΥΚΡΑΝΙΑ ΣΤΟ ΝΑΤΟ

Το μεγάλο εμπόδιο στην αμερικανική προσέγγιση είναι η πάγια αντίθεση της Ρωσίας στην ένταξη της Ουκρανίας στη Συμμαχία.

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει επανειλημμένα απορρίψει αυτό το ενδεχόμενο, θέτοντας ως βασικό στόχο της Μόσχας την αποτροπή της περαιτέρω επέκτασης του ΝΑΤΟ προς τα ρωσικά σύνορα.

Έτσι, η προοπτική μιας συμφωνίας που θα προβλέπει αποχώρηση των ουκρανικών δυνάμεων από το Ντονμπάς και ταυτόχρονα ένταξη της χώρας στη Συμμαχία δημιουργεί μια δύσκολη διπλωματική εξίσωση.

Ακόμη και αν το Κίεβο εξέταζε μια τέτοια φόρμουλα, θα έπρεπε να εξασφαλιστεί η αποδοχή της από τη Μόσχα, αλλά και η ομοφωνία των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ.

Ο ΖΕΛΕΝΣΚΙ ΖΗΤΑ ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ – ΑΝΟΙΧΤΟ ΤΟ ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΟ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ

Ο Ουκρανός πρόεδρος επιχειρεί να κρατήσει ανοιχτούς τους διπλωματικούς διαύλους, χωρίς όμως να εμφανιστεί ότι αποδέχεται εδαφικές απώλειες.

Όπως ανέφερε, οποιαδήποτε συνολική συμφωνία θα πρέπει να περιλαμβάνει συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την προστασία της Ουκρανίας, τη διατήρηση ισχυρών ενόπλων δυνάμεων και την εξασφάλιση των απαραίτητων οικονομικών πόρων για την ανοικοδόμηση της χώρας.

Εφόσον διαμορφωθεί ένα τέτοιο ολοκληρωμένο πλαίσιο, ο Ζελένσκι άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να ζητήσει από τους Ουκρανούς πολίτες να αποφασίσουν μέσω δημοψηφίσματος.

Η στάση αυτή δείχνει πόσο δύσκολη είναι η εξίσωση για το Κίεβο: από τη μία πλευρά βρίσκεται η ανάγκη εξασφάλισης της μελλοντικής ασφάλειας και από την άλλη η άρνηση νομιμοποίησης των εδαφικών απωλειών.

Ο ΤΡΑΜΠ ΠΙΕΖΕΙ ΓΙΑ ΛΥΣΗ – Η ΕΥΡΩΠΗ ΦΟΒΑΤΑΙ ΝΕΕΣ ΑΝΑΤΡΟΠΕΣ

Η αμερικανική διπλωματία επιχειρεί να επιταχύνει τις διαπραγματεύσεις, με τους ειδικούς απεσταλμένους του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, να έχουν αναλάβει σημαντικό ρόλο στις επαφές με τις εμπλεκόμενες πλευρές.

Οι συνομιλίες στο Άμπου Ντάμπι δεν έφεραν οριστική συμφωνία, ωστόσο υπήρξε πρόοδος ως προς την προοπτική μεγάλης ανταλλαγής αιχμαλώτων, ενώ συζητήθηκε και το ενδεχόμενο εκεχειρίας στον ενεργειακό τομέα.

Την ίδια στιγμή, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επιδιώκουν να έχουν ουσιαστικό λόγο στις αποφάσεις που θα καθορίσουν το μέλλον της Ουκρανίας και την ασφάλεια της ηπείρου.

Η Βρετανία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία, η Πολωνία και οι ευρωπαϊκοί θεσμοί θέλουν να συμμετέχουν ενεργότερα στις επόμενες διαπραγματεύσεις, καθώς μια συμφωνία χωρίς ουσιαστική ευρωπαϊκή παρουσία θα μπορούσε να δημιουργήσει νέα στρατηγικά δεδομένα για ολόκληρη την ήπειρο.

Η ΜΕΓΑΛΗ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗ ΜΟΛΙΣ ΑΡΧΙΣΕ – ΠΟΙΟΣ ΘΑ ΠΛΗΡΩΣΕΙ ΤΟ ΤΙΜΗΜΑ ΤΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ;

Η αποκάλυψη Ζελένσκι φέρνει στο προσκήνιο ένα από τα πιο δύσκολα ερωτήματα της διεθνούς διπλωματίας: μπορεί να επιτευχθεί ειρήνη εάν η Ουκρανία χρειαστεί να αποδεχθεί την αποχώρησή της από κρίσιμες περιοχές της επικράτειάς της;

Για την Ουάσινγκτον, η αναζήτηση ενός συμβιβασμού αποτελεί βασική προτεραιότητα. Για τη Μόσχα, το ζήτημα των εδαφών και η αποτροπή της ουκρανικής ένταξης στο ΝΑΤΟ παραμένουν κεντρικές επιδιώξεις. Για το Κίεβο, όμως, το τίμημα μιας συμφωνίας δεν μπορεί να είναι η απώλεια της δυνατότητας να προστατεύσει την ανεξαρτησία του.

Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει οριστική συμφωνία ούτε επίσημη δέσμευση των ΗΠΑ ότι η ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ θα αποτελέσει αντάλλαγμα για την αποχώρηση από το Ντονμπάς.

Ένα πράγμα, πάντως, είναι σαφές: η επόμενη φάση των διαπραγματεύσεων ενδέχεται να αποδειχθεί καθοριστική όχι μόνο για την έκβαση του πολέμου, αλλά και για τη γεωπολιτική αρχιτεκτονική της Ευρώπης για πολλές δεκαετίες.