Νέα οικονομική “θηλιά” στην Ευρώπη: Η Γερμανία απορρίπτει την πρόταση της Ιρλανδικής Προεδρίας και απαιτεί νέες σκληρές περικοπές – Στον αέρα αγροτικές επιδοτήσεις και κονδύλια για την Ελλάδα

Νέο μέτωπο σύγκρουσης ανοίγει στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς η Γερμανία ανεβάζει τον πήχη των απαιτήσεών της για τον προϋπολογισμό της περιόδου 2028-2034. Το Βερολίνο θεωρεί ανεπαρκή τον συμβιβασμό που προτείνει η ιρλανδική προεδρία και πιέζει για ακόμη μεγαλύτερη περιστολή των ευρωπαϊκών δαπανών, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις και ενισχύοντας το χάσμα ανάμεσα στα κράτη-μέλη.

Στο επίκεντρο της διαμάχης βρίσκονται δισεκατομμύρια ευρώ και η κατανομή τους σε κρίσιμους τομείς, όπως η αγροτική παραγωγή, η περιφερειακή ανάπτυξη και οι επενδύσεις. Για χώρες όπως η Ελλάδα, που στηρίζουν σημαντικό μέρος της αναπτυξιακής τους προσπάθειας στους ευρωπαϊκούς πόρους, η έκβαση των διαπραγματεύσεων μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.

Το Βερολίνο λέει «όχι» και ζητά αυστηρότερη λιτότητα

Η πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας προβλέπει μείωση κατά 141 δισ. ευρώ σε σχέση με το αρχικό σχέδιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ωστόσο, η γερμανική πλευρά κρίνει ότι οι περικοπές δεν επαρκούν και επιμένει πως ο κοινός προϋπολογισμός πρέπει να περιοριστεί περισσότερο, ώστε να μειωθεί η επιβάρυνση των χωρών που συνεισφέρουν τα μεγαλύτερα ποσά.

Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έχει καταστήσει σαφές ότι η σημερινή πρόταση δεν προσφέρει ακόμη τις προϋποθέσεις για συμφωνία. Η στάση αυτή ενισχύει την αβεβαιότητα στις Βρυξέλλες, καθώς οι κυβερνήσεις καλούνται να γεφυρώσουν σημαντικές διαφορές πριν από την έναρξη της νέας δημοσιονομικής περιόδου.

Η Γερμανία δεν βρίσκεται μόνη της σε αυτή την προσπάθεια. Στο πλευρό της τάσσονται η Σουηδία, η Δανία, η Ολλανδία, η Φινλανδία και η Αυστρία, χώρες που ζητούν αυστηρότερο έλεγχο των κοινών δαπανών και μεγαλύτερη δημοσιονομική πειθαρχία.

Στο στόχαστρο αγρότες και περιφέρειες

Η ουσία της αντιπαράθεσης δεν αφορά μόνο το συνολικό ύψος του προϋπολογισμού, αλλά και το ποιοι θα επωμιστούν τις συνέπειες μιας ενδεχόμενης περικοπής.

Οι αγροτικές ενισχύσεις και τα κονδύλια συνοχής αποτελούν δύο από τους σημαντικότερους πυλώνες της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης. Οι πόροι αυτοί στηρίζουν την παραγωγή, χρηματοδοτούν υποδομές και αναπτυξιακά έργα και συμβάλλουν στη μείωση των ανισοτήτων μεταξύ των περιφερειών.

Γι’ αυτό και χώρες της Νότιας και της Ανατολικής Ευρώπης αντιμετωπίζουν με ανησυχία το ενδεχόμενο περαιτέρω περιορισμού των διαθέσιμων κονδυλίων. Μια συμφωνία με αυστηρότερους όρους θα μπορούσε να επηρεάσει τον σχεδιασμό των ενισχύσεων και την υλοποίηση έργων σε περιοχές που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.

Η Ελλάδα μπροστά σε κρίσιμες αποφάσεις

Για την Ελλάδα, η διαπραγμάτευση έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Η χρηματοδότηση της αγροτικής οικονομίας, οι επενδύσεις στην περιφέρεια και τα έργα ανάπτυξης συνδέονται άμεσα με τις αποφάσεις που θα ληφθούν για το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο.

Το διακύβευμα, επομένως, δεν περιορίζεται σε μια διαφωνία μεταξύ των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων. Αφορά το ύψος των διαθέσιμων πόρων και τις δυνατότητες που θα έχουν τα κράτη-μέλη να στηρίξουν παραγωγούς, τοπικές κοινωνίες και περιοχές με αυξημένες αναπτυξιακές ανάγκες.

Μέχρι να υπάρξει οριστική συμφωνία, δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένο ότι θα μειωθούν συγκεκριμένες ελληνικές ενισχύσεις. Ωστόσο, η πίεση για περικοπές δημιουργεί ένα περιβάλλον αβεβαιότητας που απαιτεί προσεκτική παρακολούθηση των διαπραγματεύσεων.

Αγώνας δρόμου για συμφωνία έως το τέλος του 2026

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επιδιώκουν να καταλήξουν σε συμφωνία έως το τέλος του έτους, όμως οι διαφωνίες παραμένουν βαθιές. Ο Ολλανδός υπουργός Οικονομικών Έλκο Χάινεν έχει εκφράσει αμφιβολίες για το αν μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία με τους σημερινούς ρυθμούς, ενώ η ιρλανδική προεδρία υπερασπίζεται την πρότασή της ως προσπάθεια συμβιβασμού μεταξύ των διαφορετικών προτεραιοτήτων.

Η μάχη για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό μόλις εντείνεται. Από τη μία πλευρά, οι χώρες που ζητούν χαμηλότερες δαπάνες πιέζουν για αυστηρότερους όρους. Από την άλλη, όσες φοβούνται ότι θα περιοριστούν οι πόροι για τη γεωργία και την περιφερειακή ανάπτυξη επιμένουν στην ανάγκη διατήρησης ουσιαστικής χρηματοδότησης.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι ποιος θα υποχωρήσει και ποιοι τομείς θα βρεθούν τελικά στο επίκεντρο των συμβιβασμών. Για την Ελλάδα και τις υπόλοιπες χώρες που αξιοποιούν ευρωπαϊκά κονδύλια, η έκβαση αυτής της σύγκρουσης θα έχει σημασία πολύ πέρα από τις αίθουσες των Βρυξελλών.