Νέα στρατηγική ανατροπή: Ο Μακρόν “ξέχασε” το… “Ελλάς – Γαλλία – Συμμαχία” και είναι έτοιμος να δώσει στον Ερντογάν το προηγμένο αντιαεροπορικό σύστημα SAMP/T ανατρέποντας τις ισορροπίες σε βάρος της χώρας μας – Ο ρόλος της Μελόνι στην αλλαγή στάσης του Γάλλου Προέδρου και το παρασκήνιο

Η Γαλλία φαίνεται να επανεξετάζει τη μέχρι σήμερα επιφυλακτική στάση της απέναντι στην πιθανότητα πώλησης του προηγμένου αντιαεροπορικού συστήματος SAMP/T στην Τουρκία, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο στις ευρωπαϊκές σχέσεις με την Άγκυρα.

Η αλλαγή κλίματος, σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Reuters, συνδέεται με διπλωματικές επαφές του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν με την Ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι, λίγο πριν από τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Τουρκία.

Παρότι δεν υπάρχει ακόμη τελική απόφαση ή επίσημη έγκριση για συμφωνία, η γαλλική στάση παρουσιάζεται πλέον λιγότερο αρνητική σε σχέση με το παρελθόν. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε πηγή με γνώση των συνομιλιών, «πριν δεν υπήρχε διάθεση να προχωρήσει το θέμα, ενώ τώρα υπάρχει ένα άνοιγμα».

Το SAMP/T επιστρέφει στο προσκήνιο

Η Τουρκία είχε εκφράσει εδώ και χρόνια ενδιαφέρον για την απόκτηση του ευρωπαϊκού συστήματος αεράμυνας μεγάλου βεληνεκούς. Οι πρώτες συζητήσεις με τη Γαλλία και την Ιταλία ξεκίνησαν την περίοδο 2017-2018, με στόχο όχι μόνο την αγορά αλλά και πιθανή συνεργασία στην παραγωγή και μεταφορά τεχνολογίας.

Ωστόσο, οι πολιτικές εντάσεις μεταξύ Παρισιού και Άγκυρας πάγωσαν το σχέδιο. Οι διαφωνίες για τη Συρία, τη Λιβύη, την Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και οι διαφορές Ελλάδας-Τουρκίας, είχαν δημιουργήσει ένα ιδιαίτερα δύσκολο διπλωματικό περιβάλλον.

Η Άγκυρα θεωρούσε για χρόνια τη Γαλλία ως το βασικό εμπόδιο, ενώ η Ρώμη εμφανιζόταν πιο θετική στην ανάπτυξη αμυντικών δεσμών με την Τουρκία.

Ο ρόλος της Ιταλίας και η διπλωματική γέφυρα

Η Ιταλία φαίνεται να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην επαναφορά του ζητήματος. Η κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι επιδιώκει σταθερές σχέσεις με την Άγκυρα, τόσο για οικονομικούς λόγους όσο και για τη συνεργασία στον αμυντικό τομέα.

Το θέμα φέρεται να συζητήθηκε στις επαφές Μακρόν–Μελόνι, ενώ υπήρξε επικοινωνία και μεταξύ της Ιταλίδας πρωθυπουργού και του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Το Παρίσι, από την πλευρά του, φαίνεται να εξετάζει μια νέα προσέγγιση, καθώς η Ευρώπη αναζητά τρόπους ενίσχυσης της αεράμυνας της μετά τις εξελίξεις στην Ουκρανία και τη γενικότερη αστάθεια στη Μέση Ανατολή.

Τι είναι το SAMP/T

Το SAMP/T, γνωστό και ως «Mamba», αποτελεί ένα από τα πιο εξελιγμένα ευρωπαϊκά συστήματα αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας.

Κατασκευάζεται από την κοινοπραξία Eurosam, στην οποία συμμετέχουν οι εταιρείες MBDA και Thales.

Το σύστημα έχει σχεδιαστεί για να αντιμετωπίζει:

• αεροσκάφη,
• πυραύλους cruise,
• drones,
• βαλλιστικές απειλές.

Μπορεί να παρακολουθεί πολλαπλούς στόχους ταυτόχρονα και θεωρείται η ευρωπαϊκή απάντηση στο αμερικανικό MIM-104 Patriot.

Η Τουρκία το εντάσσει στον «Ατσάλινο Θόλο»

Η Άγκυρα βλέπει το SAMP/T ως βασικό στοιχείο του σχεδιαζόμενου ολοκληρωμένου δικτύου αεράμυνας «Steel Dome».

Παρά τη μεγάλη στρατιωτική της ισχύ, η Τουρκία εξακολουθεί να αναζητά λύσεις για την ενίσχυση της αντιαεροπορικής της προστασίας μεγάλης εμβέλειας.

Ο υπουργός Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ έχει δηλώσει ότι η Τουρκία εξετάζει τόσο το αμερικανικό Patriot όσο και το SAMP/T, όμως η βασική απαίτηση της Άγκυρας παραμένει η συμμετοχή της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας μέσω συμπαραγωγής και μεταφοράς τεχνογνωσίας.

Το δύσκολο δίλημμα για το Παρίσι

Η πιθανή πώληση του SAMP/T στην Τουρκία δεν αποτελεί μια απλή εμπορική συμφωνία. Για τη Γαλλία είναι ένα σύνθετο γεωπολιτικό ζήτημα.

Το Παρίσι καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα:

• στη βελτίωση των σχέσεων με την Άγκυρα,
• στην ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας,
• στις στρατηγικές σχέσεις με την Ελλάδα και την Κύπρο.

Η Αθήνα και η Λευκωσία παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, καθώς μια συμφωνία που θα περιλαμβάνει προηγμένη τεχνολογία ή συμπαραγωγή θα μπορούσε να επηρεάσει τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το νέο SAMP/T NG στο επίκεντρο

Εάν οι συζητήσεις προχωρήσουν, πιθανότατα θα αφορούν τη νεότερη έκδοση SAMP/T NG.

Η αναβαθμισμένη έκδοση διαθέτει ισχυρότερο ραντάρ, μεγαλύτερη εμβέλεια και βελτιωμένες δυνατότητες αντιμετώπισης σύγχρονων απειλών.

Για την Τουρκία, η απόκτηση ενός τέτοιου συστήματος θα αποτελούσε μια προσπάθεια να δημιουργήσει ευρωπαϊκό αντίβαρο τόσο στα αμερικανικά συστήματα όσο και στους ρωσικούς S-400, οι οποίοι έχουν προκαλέσει σοβαρή κρίση στις σχέσεις Άγκυρας–Ουάσιγκτον.

Το τεστ Μακρόν–Ερντογάν

Η επικείμενη συνάντηση Μακρόν και Ερντογάν στο περιθώριο της Συνόδου του ΝΑΤΟ θεωρείται κρίσιμη για το μέλλον της συνεργασίας.

Στην ατζέντα αναμένεται να βρεθούν η αμυντική συνεργασία, η Ουκρανία, η Συρία, η ευρωπαϊκή ασφάλεια και φυσικά το ζήτημα του SAMP/T.

Ωστόσο, η αλλαγή στάσης της Γαλλίας δεν σημαίνει ότι η συμφωνία έχει κλείσει. Οι διαπραγματεύσεις αναμένεται να είναι δύσκολες και μακρές.

Για την Άγκυρα, το SAMP/T αποτελεί όχι μόνο ένα στρατιωτικό σύστημα, αλλά και ένα μήνυμα επιστροφής σε μεγάλα ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα.

Για το Παρίσι, αποτελεί μια δύσκολη εξίσωση ανάμεσα στα συμφέροντα της Γαλλίας, τις σχέσεις με την Τουρκία και τις ισορροπίες που διαμορφώνονται στην Ανατολική Μεσόγειο.