Νέα θλιβερή πρωτιά για την Ελλάδα της “ανάπτυξης”: Οι Έλληνες “πρωταθλητές” και στην κατάθλιψη

Τα τρία μνημόνια που καταδίκασαν τη χώρα σε παρατεταμένη μιζέρια και εσωστρέφεια, η πανδημία, τα lockdowns και τέλος, η γονιδιακή μας εξάρτηση από την εθνική μας κατάθλιψη – ήδη από την εποχή του Αλκιβιάδη μέχρι σήμερα – καθιστά την Ελλάδα πρωταθλήτρια παγκοσμίως σε ποσοστό καταθλιπτικών πολιτών στο σύνολο του πληθυσμού. Έτσι, σε τουλάχιστον τρεις μελέτες, δύο εκ των οποίων αφορούν έρευνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας από το 2020 μέχρι το 2024, η Ελλάδα κατέχει – ανάλογα τη μέτρηση – την πρώτη, τη δεύτερη και την έβδομη θέση, παγκοσμίως.

Την Ελλάδα συντροφεύει σε αυτές τις μετρήσεις, με σχεδόν εξίσου μεγάλα ποσοστά, άλλη μια μεσογειακή χώρα, η Πορτογαλία, η οποία επίσης έχει υποστεί τα πάνδεινα από την εποχή της Επανάστασης των Γαρυφάλλων, στη συνέχεια με τα μνημόνια, τα lockdowns και τις αλλεπάλληλες πολιτικές κρίσεις και εκρήξεις. Για να είμαστε πιο σαφείς, σε έρευνα του ΠΟΥ το 2020, η Ελλάδα ήταν πρώτη στον κόσμο σε πολίτες που υποφέρουν από κατάθλιψη.

Σύμφωνα με καταμέτρηση του ΠΟΥ για το 2024, η Ελλάδα βρίσκεται στην έβδομη θέση. Στην πρώτη θέση έχει περάσει η Ουκρανία, αφού οι πολίτες της επιβαρύνονται από τον πόλεμο.

Συγκεκριμένα, όπως φαίνεται στον παρακάτω πίνακα, οι δέκα χώρες με το υψηλότερο ποσοστό κατάθλιψης είναι οι:

Ουκρανία (ποσοστό: 6,3% – επιβεβαιωμένα περιστατικά: 2.800.587)
ΗΠΑ (ποσοστό: 5,9% – επιβεβαιωμένα περιστατικά: 17.491.047)
Αυστραλία (ποσοστό: 5,9% – επιβεβαιωμένα περιστατικά: 1.318.599)
Εσθονία (ποσοστό: 5,9% – επιβεβαιωμένα περιστατικά: 75.667)
Βραζιλία (ποσοστό: 5,8% – επιβεβαιωμένα περιστατικά: 11.548.577)
Πορτογαλία (ποσοστό: 5,7% – επιβεβαιωμένα περιστατικά: 578.234)
Ελλάδα (ποσοστό: 5,7% – επιβεβαιωμένα περιστατικά: 593.136)
Λευκορωσία (ποσοστό: 5,6% – επιβεβαιωμένα περιστατικά: 510.764)
Φινλανδία (ποσοστό: 5,6% – επιβεβαιωμένα περιστατικά: 293.921)
Λιθουανία (ποσοστό: 5,6% – επιβεβαιωμένα περιστατικά: 169.685)

Στον παρακάτω χάρτη, όσο πιο σκούρο το χρώμα, τόσο μεγαλύτερο το ποσοστό κατάθλιψης:

Μια άλλη μελέτη – μέτρηση αφορά το Ινστιτούτο Μετρήσεων και Αξιολόγησης Υγείας (Global Burden of Disease, IHME). Σύμφωνα με αυτή την έρευνα, η Ελλάδα βρίσκεται στη δεύτερη θέση. Πέρα από τη χώρα μας, σε υψηλές θέσεις συναντάμε την Ισπανία, την Πορτογαλία, την Τυνησία και το Μαρόκο.

Οι χώρες κατανέμονται με βάση το ποσοστό του πληθυσμού που επηρεάζεται περισσότερο από την κατάθλιψη και αρκετές μεσογειακές χώρες βρίσκονται στη λίστα. Η δεκάδα σε αυτή την έρευνα διαμορφώνεται ως εξής:

Γροιλανδία – 6,61%
Ελλάδα – 6,52%
Ισπανία – 6,04%
Πορτογαλία – 5,88%
Παλαιστίνη – 5,75%
Τυνησία – 5,75%
Μπαχρέιν – 5,52%
Μαρόκο – 5,49%
Ιράν – 5,48%
Λιθουανία – 5,42%
Ολόκληρη η λίστα:

Τι οδηγεί τους πολίτες στην κατάθλιψη

Ο ψυχίατρος Κλεάνθης Γρίβας εξηγεί πως σε κατάσταση παραίτησης οδηγούνται κάποιοι πολίτες για βιολογικούς λόγους, αλλά αυτό είναι το μικρότερο ποσοστό. Αντιθέτως, οι πολίτες που οδηγούνται σε παραίτηση, στο μεγαλύτερο ποσοστό τους, πιέζονται από συγκεκριμένες κοινωνικές συνθήκες και αντικειμενικές καταστάσεις.

Ο Κλεάνθης Γρίβας επισημαίνει πως τα ποσοστά κατάθλιψης είναι σαφώς μεγαλύτερα σε κοινωνίες που απουσιάζει η αίσθηση της προοπτικής, όπου δηλαδή οι άνθρωποι μετά από μια καταστροφή, που συνέθλιψε τα όνειρα και τις ελπίδες τους, κοιτώντας προς το μέλλον δεν βλέπουν στον ορίζοντα λύσεις και προοπτικές που θα τους επέτρεπαν να σχεδιάσουν ή και να ονειρευτούν μια καλύτερη ζωή.