Νέα Τουρκική πρόκληση: Ο Ερντογάν έστειλε αλιευτικά εντός των χωρικών μας υδάτων στο νησιωτικό σύμπλεγμα της Μεγίστης

Νέο γύρο ελεγχόμενης έντασης στο ανατολικό Αιγαίο επιχειρεί να συντηρήσει η Άγκυρα, επιλέγοντας αυτή τη φορά τη μέθοδο της «ήπιας ισχύος» μέσω της χρήσης εμπορικών και αλιευτικών στόλων. Σύμφωνα με πηγές του Υπουργείου Ναυτιλίας και του ΓΕΕΘΑ, ομάδα τουρκικών αλιευτικών σκαφών κινήθηκε εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων στο νησιωτικό σύμπλεγμα της Μεγίστης, προκαλώντας την άμεση κινητοποίηση και την ανάπτυξη μονάδων του Λιμενικού Σώματος.

Η τακτική των «γκρίζων ζωνών» μέσω της αλιείας

Η συγκεκριμένη ενέργεια δεν αξιολογείται από τους αμυντικούς αναλυτές ως ένα τυχαίο περιστατικό, αλλά ως μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής:

• Αμφισβήτηση δικαιοδοσίας στην πράξη: Η παρουσία τουρκικών αλιευτικών σε οριοθετημένες ελληνικές θαλάσσιες ζώνες αποτελεί πάγια τακτική της Άγκυρας για τη δημιουργία τετελεσμένων και την έμμεση αμφισβήτηση της ελληνικής υφαλοκρηπίδας και των χωρικών υδάτων.

• Η αντίδραση των ελληνικών αρχών: Σκάφη του Λιμενικού Σώματος, με την υποστήριξη μονάδων του Πολεμικού Ναυτικού που πλέουν στην περιοχή, προσέγγισαν άμεσα τα τουρκικά σκάφη, προχωρώντας στις προβλεπόμενες διαδικασίες αναγνώρισης και εκπομπής ηχητικών μηνυμάτων για την απομάκρυνσή τους.

• Πολιτική κάλυψη από την Άγκυρα: Η κινητικότητα αυτή συμπίπτει χρονικά με τη ρητορική της τουρκικής ηγεσίας περί προστασίας των δικαιωμάτων των Τούρκων ψαράδων στη «Γαλάζια Πατρίδα», δίνοντας σαφές πολιτικό στίγμα πίσω από τις κινήσεις των ιδιωτικών σκαφών.Η γεωστρατηγική σημασία: Το σύμπλεγμα της Μεγίστης (Καστελλόριζο, Ρω, Στρογγύλη) αποτελεί το κρισιμότερο σημείο για τον καθορισμό των θαλάσσιων ζωνών και της ΑΟΖ στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς συνδέει την ελληνική με την κυπριακή δικαιοδοσία.

Τα πρόσφατα δημοσιεύματα και οι καταγγελίες πολιτικών κομμάτων αναδεικνύουν εκ νέου το ζήτημα της παρουσίας τουρκικών αλιευτικών στην ευρύτερη περιοχή.

Η Αθήνα αντιμετωπίζει τη συστηματική δραστηριότητα τουρκικών αλιευτικών ως προσπάθεια της Άγκυρας να γκριζάρει θαλάσσιες ζώνες και να δημιουργήσει de facto τετελεσμένα αμφισβήτησης της ελληνικής κυριαρχίας.

Η τουρκική πλευρά χρησιμοποιεί τα σκάφη αυτά για να υποστηρίξει το αφήγημά της περί «αμφισβητούμενων υδάτων», με το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας της Τουρκίας να δηλώνει σταθερά ότι δεν θα επιτρέψει τετελεσμένα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η Ελληνική Αντίδραση:

Το Λιμενικό Σώμα και το Πολεμικό Ναυτικό βρίσκονται σε διαρκή επιφυλακή στην περιοχή της Μεγίστης, προχωρώντας σε διαδικασίες αναχαίτισης, αναγνώρισης και απομάκρυνσης των παρανομούντων σκαφών.

Η αλιεία από σκάφη τρίτων χωρών εντός των 6 ναυτικών μιλίων της ελληνικής αιγιαλίτιδας ζώνης είναι παράνομη.

Τα ξένα σκάφη δικαιούνται αβλαβή διέλευση (transit), αλλά η πόντιση διχτυών ή η στάση για αλιευτικές δραστηριότητες παραβιάζει ευθέως το διεθνές δίκαιο της θάλασσας.

Το ζήτημα προκαλεί συχνά έντονες συζητήσεις στο ελληνικό Κοινοβούλιο, με την αντιπολίτευση να ζητά αυστηρότερα μέτρα αποτροπής και εντατικοποίηση των περιπολιών σε συνεργασία με την ευρωπαϊκή συνοριοφυλακή (Frontex).

Η Τουρκία από την άλλη πλευρά προβάλει μεγάλες αξιώσεις στην Ανατολική Μεσόγειο επειδή σύμφωνα με Τούρκους αξιωματούχους θεωρεί ότι έχει μεγαλύτερη ακτογραμμή, καταστρατηγώντας μια λίστα από διεθνείς νόμους και αυτό θα το βρει μπροστά της το επόμενο διαστημα.

Εκτιμήσεις ειδικών φέρουν την Άγκυρα να είναι εγκλωβισμένη στο εσωτερικό αλλά και στο εξωτερικό, για αυτό και ακολουθείται μία στάση άκρως προκλητική με στόχο την επίτευξη κέρδους σε Αιγαίο και Α. Μεσόγειο για να μπορει να σταθεί το τουρκικό καθεστώς.

Το Καστελλόριζο απέχει μόλις 1,25 ναυτικά μίλια από τις νοτιοδυτικές τουρκικές ακτές, με τακτική ακτοπλοϊκή σύνδεση από το κοντινό τουρκικό λιμάνι του Κας να διαρκεί περίπου 30 λεπτά.