Νέες έρευνες για υπόθεση διαφθοράς στην Ουκρανία: Στο στόχαστρο συνεργάτιδα του Ζελένσκι, βουλευτές και κρατική τράπεζα

Νέες διαστάσεις λαμβάνει το σκάνδαλο διαφθοράς που συγκλονίζει την Ουκρανία, καθώς η κρατική Sense Bank φέρεται να χρησιμοποιήθηκε ως «πλυντήριο» για τη διακίνηση και το ξέπλυμα περίπου 2,9 εκατ. ευρώ, προκειμένου να συγκεντρωθούν τα χρήματα για την καταβολή της εγγύησης του πρώην υπουργού Ενέργειας, Χέρμαν Γκαλουστσένκο.

Αυτό τουλάχιστον υποστηρίζει η Εθνική Υπηρεσία Καταπολέμησης της Διαφθοράς της Ουκρανίας (NABU), η οποία έθεσε σε εφαρμογή την επιχείρηση με την κωδική ονομασία «Forrest Gump», φέρνοντας στο φως στοιχεία για τη δράση ενός φερόμενου κυκλώματος στο οποίο εμπλέκονται υψηλόβαθμοι κρατικοί αξιωματούχοι, τραπεζικά στελέχη και πολιτικά πρόσωπα.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η ομάδα που φέρεται να είχε αναπτυχθεί γύρω από την Ιρίνα Μούντρα, αναπληρώτρια επικεφαλής του Γραφείου του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, κατάφερε να θέσει στην υπηρεσία της τη Sense Bank, η οποία είχε κρατικοποιηθεί τον Ιούλιο του 2023 με στόχο, όπως είχε ανακοινωθεί τότε, «την αποτροπή απειλών για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα της Ουκρανίας».

Πώς φέρεται να απέκτησαν τον έλεγχο της τράπεζας

Όλα, σύμφωνα με την έρευνα, ξεκίνησαν τον Ιούνιο. Στις αρχές του μήνα, ορισμένα υψηλόβαθμα στελέχη του Γραφείου του Προέδρου φέρονται να απέκτησαν «ουσιαστικό έλεγχο» της τράπεζας. Ανάμεσά τους, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ήταν και η Μούντρα, η οποία απομακρύνθηκε από τη θέση της από τον Ζελένσκι μετά τις τελευταίες εξελίξεις γύρω από την έρευνα.

Η ουκρανική Αρχή κατά της Διαφθοράς δημοσιοποίησε, μάλιστα, βίντεο με τηλεφωνικές συνομιλίες μεταξύ προσώπων που οι ερευνητές συνδέουν με τη φερόμενη «εγκληματική οργάνωση». Στις καταγραφές γίνεται επανειλημμένα αναφορά και σε ακόμη έναν υψηλόβαθμο αξιωματούχο του προεδρικού γραφείου στην οδό Μπάνκοβα, χωρίς ωστόσο να αποκαλύπτεται η ταυτότητά του.

Το πρόβλημα που καλούνταν να λύσει το κύκλωμα, σύμφωνα πάντα με τη NABU, ήταν συγκεκριμένο: έπρεπε να «καθαριστεί» ένα τεράστιο ποσό μετρητών για να καταβληθεί η εγγύηση του πρώην υπουργού Ενέργειας Χέρμαν Γκαλουστσένκο.

Ο πρώην υπουργός είχε συλληφθεί τον Φεβρουάριο στο πλαίσιο της έρευνας «Midas», η οποία αφορά ένα φερόμενο σύστημα δωροδοκιών ύψους περίπου 100 εκατ. δολαρίων σε συμβάσεις στον ενεργειακό τομέα. Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, τον συντονισμό της επιχείρησης είχε αναλάβει ο πρώην βουλευτής Μαξίμ Μικιτάς, σε εταιρείες του οποίου θα έπρεπε να μεταφερθεί το ποσό που απαιτούνταν για την αποφυλάκιση του Γκαλουστσένκο.

Το εμπόδιο του ελέγχου για ξέπλυμα χρήματος

Το πρώτο μεγάλο εμπόδιο ήταν οι μηχανισμοί της Sense Bank για την καταπολέμηση του ξεπλύματος χρήματος. Άνδρας που στις υποκλοπές αναφέρεται ως «ο μεσάζων» του Μικιτάς υποστηρίζει ότι είχε ζητήσει από τη διοίκηση της τράπεζας να φροντίσει ώστε το σύστημα χρηματοοικονομικής παρακολούθησης να μην εντοπίσει τις επίμαχες πληρωμές.

Στις 16 Ιουνίου, ο «μεσάζων» ενημερώνει τον Μικιτάς για συνομιλία που φέρεται να είχε με τον πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου, Όλεχ Στούπακ. Από τη συνομιλία προκύπτει ότι, έπειτα από εντολή της Εθνικής Τράπεζας της Ουκρανίας, οι ύποπτες συναλλαγές υποβάλλονταν πλέον σε αυστηρότερους ελέγχους. «Υπάρχει ένα σύστημα που φιλτράρει αυτές τις πληρωμές και ένας υπάλληλος της τράπεζας πρέπει να τις εξετάσει χειροκίνητα», φέρεται να εξηγεί ο μεσάζων. Σύμφωνα όμως με τον ίδιο, ο Στούπακ είχε προτείνει και τη λύση: το σύστημα θα μπορούσε να τεθεί προσωρινά σε «συντήρηση» την ώρα που θα έφθανε το τραπεζικό έμβασμα, επιτρέποντας έτσι στη συναλλαγή να περάσει χωρίς εμπόδια.

Η υπάλληλος που επιχείρησε να μπλοκάρει τις συναλλαγές

Για να ολοκληρωθεί η επιχείρηση, το κύκλωμα έπρεπε, κατά τους ερευνητές, να ξεπεράσει ακόμη ένα εμπόδιο. Στέλεχος του τμήματος καταπολέμησης του ξεπλύματος χρήματος της τράπεζας είχε επιχειρήσει να μπλοκάρει τις πρώτες ύποπτες συναλλαγές. Σε μία από τις καταγεγραμμένες συνομιλίες, ο Μικιτάς και η Μούντρα φέρονται να συζητούν ακόμη και το ενδεχόμενο απόλυσης της γυναίκας, εάν εκείνη επέμενε να μην εγκρίνει τις κινήσεις. «Αυτή η πεισματάρα που αρνούνταν να υπογράψει τώρα θα εκτελεί τις εντολές… Τώρα περνάμε τα πάντα και τα συμφωνούμε όλα μαζί της», ακούγεται να λέει ένα από τα εμπλεκόμενα πρόσωπα.

«Εντάξει», είναι η απάντηση. «Άρα, αν το κάνει, δεν θα την απολύσουν. Γιατί ο Ολεξίι [η ταυτότητα του οποίου δεν έχει γνωστοποιηθεί από τη NABU] μας είπε να την απολύσουμε. Είπε ξεκάθαρα να την απολύσουμε». Το εμπόδιο φαίνεται πως ξεπεράστηκε γρήγορα. «Όλα εντάξει – Αύριο θα είναι όλα έτοιμα» Όπως επισημαίνει η NABU, ενώ οι συναλλαγές βρίσκονταν ήδη σε εξέλιξη και η επιχείρηση πλησίαζε προς την ολοκλήρωσή της, ο πρόεδρος του εποπτικού συμβουλίου της Sense Bank φέρεται να ενημέρωνε την αναπληρώτρια επικεφαλής του Γραφείου του Προέδρου για την πίστωση των χρημάτων στους λογαριασμούς των εμπλεκόμενων εταιρειών.

«Όλα εντάξει, όλα εντάξει. Αυτό το πρώτο μέρος έχει ήδη συγκεντρωθεί, αύριο θα είναι όλα έτοιμα», ακούγεται να λέει ο άνδρας. «Τέλεια, γιατί εμείς βλέπουμε ήδη αυτό το κομμάτι στα συστήματα, παρότι δεν έχει φτάσει ακόμη ολόκληρο το ποσό», φέρεται να απαντά η Μούντρα. «Αύριο νωρίς το πρωί, παρακαλώ, ενημέρωσέ με». Σύμφωνα με τη NABU, η επιχείρηση τελικά ολοκληρώθηκε. «Στις 29 Ιουνίου 2026 ο Γκαλουστσένκο αποφυλακίστηκε μετά την καταβολή εγγύησης ύψους 150 εκατ. γρίβνια», καταλήγει η ουκρανική Αρχή κατά της Διαφθοράς.