Νέο γεωπολιτικό «παζάρι» σε Μέση Ανατολή και Αν. Μεσόγειο: Τραμπ και Ερντογάν σε ανοιχτή γραμμή για Γάζα, Ιράν και «Σύμφωνο της Μέκκας» – Η Τουρκία αποκτά κυρίαρχους ρόλους στην περιοχή και η Αθήνα αδυνατεί να παρακολουθήσει τις εξελίξεις

Νέα τηλεφωνική επικοινωνία είχαν ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, με την ατζέντα να περιλαμβάνει μερικά από τα πιο κρίσιμα μέτωπα της Μέσης Ανατολής: τις εξελίξεις στη Γάζα, την ένταση ΗΠΑ–Ιράν και τη νέα αμυντική συμφωνία Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν, γνωστή ως «Σύμφωνο της Μέκκας».

Η επικοινωνία αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η Άγκυρα επιχειρεί να εμφανιστεί ως βασικός παράγοντας διαμεσολάβησης στην περιοχή, την ώρα που η Ελλάδα καλείται να παρακολουθεί μια ταχύτατα μεταβαλλόμενη γεωπολιτική πραγματικότητα.

Η ΑΓΚΥΡΑ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙ ΝΑ ΑΝΕΒΕΙ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Ο Ερντογάν παρουσίασε στον Τραμπ τη συμφωνία που υπέγραψαν Τουρκία, Σαουδική Αραβία και Πακιστάν ως σημαντικό βήμα για την περιφερειακή ασφάλεια. Η συμφωνία προβλέπει συλλογική αντίδραση σε περίπτωση εξωτερικής επίθεσης εναντίον κάποιου από τα συμμετέχοντα κράτη, γεγονός που έχει οδηγήσει ορισμένους αναλυτές να τη χαρακτηρίσουν ακόμη και «ισλαμικό ΝΑΤΟ».

Ο Τραμπ, από την πλευρά του, έχει χαρακτηρίσει το σύμφωνο σημαντικό πρώτο βήμα για την ενίσχυση της περιφερειακής άμυνας.

Με άλλα λόγια, η Τουρκία επιχειρεί να μετατρέψει την περιφερειακή της επιρροή σε οργανωμένο στρατηγικό ρόλο.

ΕΡΝΤΟΓΑΝ ΣΕ ΡΟΛΟ «ΜΕΣΟΛΑΒΗΤΗ» ΓΙΑ ΤΟ ΙΡΑΝ

Στο επίκεντρο της τηλεφωνικής συνομιλίας βρέθηκαν και οι σχέσεις ΗΠΑ–Ιράν.

Ο Ερντογάν φέρεται να υπογράμμισε στον Αμερικανό πρόεδρο ότι πρέπει να αξιοποιηθεί στο μέγιστο η διπλωματική οδός και να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις, ενώ δήλωσε ότι η Τουρκία είναι έτοιμη να στηρίξει προσπάθειες αποκλιμάκωσης.

Η Άγκυρα, επομένως, προσπαθεί να εμφανιστεί ως χώρα που μπορεί να συνομιλεί με διαφορετικά στρατόπεδα και να διαδραματίζει ρόλο στις κρίσιμες περιφερειακές εξελίξεις.

Η ΓΑΖΑ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΣΤΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ

Οι δύο ηγέτες συζήτησαν και την κατάσταση στη Γάζα.

Ο Ερντογάν εξέφρασε την άποψη ότι οι ισραηλινές ενέργειες εναντίον των Παλαιστινίων δυσκολεύουν την προσπάθεια προώθησης της ειρηνευτικής διαδικασίας, ενώ υπογράμμισε ότι η Τουρκία θέλει να συμβάλει στην ειρήνη και στην ανοικοδόμηση της περιοχής.

Έτσι, η Άγκυρα επιχειρεί να διατηρήσει ενεργό ρόλο τόσο στο παλαιστινιακό ζήτημα όσο και στη γενικότερη αρχιτεκτονική ασφαλείας της Μέσης Ανατολής.

ΚΑΙ Η ΕΛΛΑΔΑ ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ;

Η εξέλιξη δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη στην Αθήνα.

Η Τουρκία φαίνεται να διευρύνει συνεχώς το διπλωματικό της αποτύπωμα, συνδέοντας τις σχέσεις της με τις ΗΠΑ με τις εξελίξεις στον Κόλπο, το Ιράν, τη Γάζα και τη νέα αμυντική συνεργασία με Σαουδική Αραβία και Πακιστάν.

Και εδώ προκύπτει ένα εύλογο ερώτημα για την ελληνική κυβέρνηση:

Ποια είναι η αντίστοιχη ελληνική στρατηγική μέσα σε αυτή τη νέα γεωπολιτική πραγματικότητα;

Δεν αρκεί η Αθήνα να παρακολουθεί τις εξελίξεις και να επενδύει αποκλειστικά στις παραδοσιακές συμμαχίες. Η περιοχή αλλάζει και δημιουργούνται νέα σχήματα συνεργασίας, στα οποία η Τουρκία προσπαθεί να βρίσκεται στο κέντρο.

Η ΑΘΗΝΑ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΤΗΝ ΠΟΛΥΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΕΦΗΣΥΧΑΣΜΟΥ

Η ελληνική κυβέρνηση θα πρέπει να αξιολογήσει με ιδιαίτερη προσοχή τη νέα κατάσταση.

Η δημιουργία ενός τριμερούς αμυντικού σχήματος Τουρκίας–Σαουδικής Αραβίας–Πακιστάν, η προσπάθεια του Ερντογάν να διατηρήσει ανοιχτούς διαύλους με την Ουάσινγκτον και η εμπλοκή της Άγκυρας στις περιφερειακές διαπραγματεύσεις δείχνουν ότι η Τουρκία επιχειρεί να αποκτήσει πολλαπλά στρατηγικά ερείσματα.

Η Αθήνα οφείλει να απαντήσει με ενεργή διπλωματία, ισχυρές συμμαχίες και σαφή στρατηγικό σχεδιασμό, όχι με απλή παρακολούθηση των γεγονότων.

Γιατί όσο η Τουρκία επιχειρεί να εμφανιστεί ως απαραίτητος συνομιλητής για την Ουάσινγκτον και τη Μέση Ανατολή, η Ελλάδα δεν μπορεί να περιοριστεί στον ρόλο του θεατή.

ΤΟ ΝΕΟ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΟ ΠΑΖΛ

Η τηλεφωνική επικοινωνία Τραμπ–Ερντογάν δείχνει ότι οι ισορροπίες στη Μέση Ανατολή παραμένουν εξαιρετικά ρευστές.

Ιράν, Γάζα, Σαουδική Αραβία, Πακιστάν, Τουρκία και ΗΠΑ βρίσκονται σε ένα σύνθετο γεωπολιτικό παζλ, όπου οι συμμαχίες και οι ισορροπίες μπορούν να αλλάξουν γρήγορα.

Για την Ελλάδα, το μήνυμα είναι σαφές: η Τουρκία επιχειρεί να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο και η Αθήνα δεν έχει περιθώριο να μείνει πίσω.