Νέο «τουρκολιβυκό μνημόνιο» με τη Συρία ετοιμάζει ο Ερντογάν – Προσπάθεια διεθνούς νομιμοποίησης του ψευδοκράτους και απομόνωσης της Ελλάδας

Σύμφωνα με επίσημη επιστολή που φέρει ημερομηνία 16 Ιουνίου 2025 και απευθύνεται στην Εθνοσυνέλευση της Τουρκίας, η τουρκική κυβέρνηση έχει ήδη δώσει εντολή σε κρατικούς φορείς να καταρτίσουν σχέδιο συμφωνίας οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών (ΑΟΖ) με τη Συρία.

Νέο «τουρκολιβυκό μνημόνιο» με τη Συρία ετοιμάζει ο Ερντογάν – Προσπάθεια διεθνούς νομιμοποίησης του ψευδοκράτους και απομόνωσης της Ελλάδας

Η κίνηση αυτή υποδηλώνει μια νέα στρατηγική προσέγγιση της Άγκυρας, σε στενό συντονισμό με το νέο ισλαμιστικό μεταβατικό καθεστώς της Συρίας, με στόχο την εδραίωση της τουρκικής επιρροής στην Ανατολική Μεσόγειο και την άσκηση πίεσης στην Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία.

Επίσημο έγγραφο που φέρει την υπογραφή του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν αποκαλύπτει ότι έχουν ξεκινήσει διαβουλεύσεις με τη Δαμασκό για τον καθορισμό θαλασσίων συνόρων και την ανακήρυξη ΑΟΖ. Στην επιστολή αναφέρεται ρητά ότι, «μετά την ανατροπή του καθεστώτος Άσαντ και την ανάληψη της εξουσίας από μεταβατική κυβέρνηση, καταβάλλονται προσπάθειες για οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών κατά τρόπο που να διασφαλίζει τα εθνικά μας συμφέροντα και εκείνα της ΤΔΒΚ (του ψευδοκράτους στην κατεχόμενη Κύπρο)».

Η κίνηση αυτή αποτελεί σαφή επανάληψη του προηγούμενου τουρκολιβυκού μνημονίου, το οποίο καταγγέλλεται ως παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας και εργαλείο επιβολής τετελεσμένων σε βάρος της ελληνικής κυριαρχίας. Η πιθανότητα μιας αντίστοιχης συμφωνίας με τη Συρία εγκυμονεί τον κίνδυνο διαμόρφωσης ενός νέου τουρκοσυριακού άξονα στην Ανατολική Μεσόγειο, αυτή τη φορά με τη στήριξη μιας φιλοτουρκικής μεταβατικής κυβέρνησης υπό τον Αχμάντ αλ-Σαράα.

Μια ενδεχόμενη συμφωνία Άγκυρας – Δαμασκού για θαλάσσια σύνορα θα προσέδιδε προσχήματα νομικής κατοχύρωσης στις τουρκικές διεκδικήσεις στην περιοχή, διευκολύνοντας ταυτόχρονα προσπάθειες για διεθνή αναγνώριση του ψευδοκράτους στην κατεχόμενη Κύπρο. Επιπλέον, θα επέτρεπε την πραγματοποίηση κοινών ερευνών για υδρογονάνθρακες σε περιοχές που βρίσκονται εντός της ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας, αμφισβητώντας ευθέως τα κυριαρχικά της δικαιώματα.

Νέο «τουρκολιβυκό μνημόνιο» με τη Συρία ετοιμάζει ο Ερντογάν – Προσπάθεια διεθνούς νομιμοποίησης του ψευδοκράτους και απομόνωσης της Ελλάδας

Δεν είναι τυχαία η δήλωση του Χακάν Φιντάν ότι «η ΕΕ δεν έχει κανένα δικαίωμα να παρεμβαίνει στις συμφωνίες δύο κυρίαρχων κρατών για θαλάσσιες ζώνες», με την οποία επιχειρεί να προκαταλάβει και να αποτρέψει οποιαδήποτε ευρωπαϊκή αντίδραση ή καταδίκη.

Η Άγκυρα αντιλαμβάνεται τη νέα συριακή πραγματικότητα – προϊόν της δικής της στρατιωτικής επέμβασης και επιρροής μέσω ισλαμιστικών ομάδων – ως ευκαιρία για τη δημιουργία ενός «υποτελούς» εταίρου. Η Συρία, υπό ένα ασθενές μεταβατικό καθεστώς που στερείται τεχνογνωσίας και υποδομών για εκμετάλλευση υδρογονανθράκων, θα εξαρτάται πλήρως από την Τουρκία για τη διεξαγωγή ερευνών και γεωτρήσεων. Με αυτόν τον τρόπο, η Τουρκία φιλοδοξεί να εδραιώσει έναν αναβαθμισμένο γεωπολιτικό ρόλο στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία καλούνται να αντιμετωπίσουν ένα ακόμη παράδειγμα τουρκικής αναθεωρητικής πολιτικής που επιχειρεί να επιβάλει τετελεσμένα και να υπονομεύσει τις διεθνώς αναγνωρισμένες συμφωνίες θαλάσσιων ζωνών στην περιοχή. Μια τέτοια συμφωνία Άγκυρας – Δαμασκού θα ενέτεινε την πίεση στην ελληνική υφαλοκρηπίδα και θα υπονόμευε τις στρατηγικές συμφωνίες της Κυπριακής Δημοκρατίας με την Αίγυπτο, το Ισραήλ και τον Λίβανο.

Μάλιστα, ο Χακάν Φιντάν φρόντισε να διαψεύσει δημοσίως τις φήμες περί τουρκικής δέσμευσης να αποφύγει μια τέτοια συμφωνία – κάτι που φέρεται να τέθηκε στις συνομιλίες του με την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ, Κάγια Κάλας, τον Ιανουάριο του 2025 – επιβεβαιώνοντας ουσιαστικά τις τουρκικές προθέσεις.

Η νέα αυτή εξέλιξη επιβεβαιώνει πως η τουρκική στρατηγική στηρίζεται όχι μόνο σε στρατιωτική ισχύ και ρητορικές απειλές, αλλά και στη συγκρότηση παράλληλων «διπλωματικών αξόνων» με καθεστώτα που τελούν υπό τον έμμεσο έλεγχο της Άγκυρας και χαρακτηρίζονται από ακραία ισλαμιστική ιδεολογία. Πρόκειται για μια μεθοδευμένη επιδίωξη αναδιαμόρφωσης των γεωπολιτικών ισορροπιών στην Ανατολική Μεσόγειο, με στόχο την αναβάθμιση της Τουρκίας σε περιφερειακή δύναμη που επιβάλλει τη δική της ατζέντα.