«Νοθευμένα» ελληνικά αυγά στο τραπέζι του Πάσχα – Το σκοτεινό παιχνίδι των ελληνοποιήσεων

Καθώς η ζήτηση για αυγά κορυφώνεται ενόψει Πάσχα, ένα παλιό ζήτημα επιστρέφει δυναμικά και δεν είναι άλλο από τα εισαγόμενα που βαφτίζονται ελληνικά και πωλούνται ως ελευθέρας βοσκής. Οι παραγωγοί ζητούν ενίσχυση, η αγορά πιέζει για αλλαγή, και οι ελεγκτικοί μηχανισμοί… ψάχνονται… ροκανίζοντας τον χρόνο…

Για πάνω από 15 χρόνια, ο κλάδος της αυγοπαραγωγής στην Ελλάδα παλεύει με ένα φαινόμενο που έχει πάρει διαστάσεις μάστιγας: τις ελληνοποιήσεις. Δηλαδή, την πρακτική της πώλησης εισαγόμενων αυγών – κυρίως από την Ε.Ε. – ως ελληνικών, πολλές φορές και με ψευδείς ενδείξεις για τον τρόπο εκτροφής.

Η περίοδος του Πάσχα είναι παραδοσιακά η πιο έντονη εμπορικά για τα αυγά, και τα φαινόμενα παραπλάνησης αυξάνονται κατακόρυφα. «Δεν είναι μόνο ότι παρουσιάζονται ως ελληνικά, αλλά “ανεβαίνουν” κιόλας κατηγορία. Ένα φτηνό αυγό από κλωβοστοιχία βαφτίζεται ελευθέρας βοσκής – με τιμή σχεδόν διπλάσια», λέει ο Γιάννης Λιάρος, γενικός διευθυντής της ΕΔΟΑΠΑ.

Το ελληνικό αυγό σε κρίση – Ζωικό κεφάλαιο και παραγωγή σε πτώση

Η παραγωγή αυγών στη χώρα επλήγη σημαντικά από τη δεκαετή οικονομική κρίση. Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΔΟΑΠΑ, την περίοδο 2009–2019 χάθηκε περίπου το 40% του ζωικού κεφαλαίου. Παρά τη μικρή ανάκαμψη των τελευταίων χρόνων, η εγχώρια παραγωγή καλύπτει περίπου το 80% των αναγκών.

Οι ελλείψεις αυτές καλύπτονται από εισαγωγές, οι οποίες όμως δεν υπόκεινται σε ουσιαστικούς ελέγχους. Το αποτέλεσμα; Αυγά αμφιβόλου ποιότητας καταλήγουν στον πάγκο ως δήθεν ελληνικά, δημιουργώντας αθέμιτο ανταγωνισμό για τους συνεπείς παραγωγούς.

Η πρόσφατη έξαρση της γρίπης των πτηνών στις ΗΠΑ προκάλεσε παγκόσμια αναστάτωση στην αγορά αυγών, με τη Δυτική Ευρώπη να ανακατανέμει τις εξαγωγές της για να καλύψει την αμερικανική ζήτηση. Παρά τις ανησυχίες, η Ελλάδα δεν φαίνεται να αντιμετωπίζει προβλήματα τροφοδοσίας ενόψει Πάσχα. Οι τιμές παραμένουν σταθερές, παρά το αυξημένο λειτουργικό κόστος για τους παραγωγούς.

Εμπορικά δίκτυα απορρίπτουν τα αυγά κλωβοστοιχίας

Η τάση για αυγά «cage free» (χωρίς κλουβί) έχει πλέον περάσει και στην ελληνική αγορά, επηρεάζοντας σούπερ μάρκετ και μεταποιητικές μονάδες, που σταδιακά απομακρύνονται από τα συμβατικά αυγά. Η Ελλάδα, ωστόσο, συνεχίζει να βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε συστήματα κλωβοστοιχίας, με το 75% του πληθυσμού ορνίθων να εκτρέφεται σε κλουβιά.

Το αποτέλεσμα είναι η διόγκωση του φαινομένου «παραγωγή απ’ έξω, βαφτίσια εντός», με αυγά εισαγωγής να βαφτίζονται ελευθέρας βοσκής ώστε να ανταποκρίνονται στη νέα εμπορική απαίτηση – και στις υψηλότερες τιμές που αυτή συνεπάγεται.

Η συζήτηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την κατάργηση των κλουβιών έχει «παγώσει» μέχρι μετά το 2030. Παρ’ όλα αυτά, η ανάγκη για μετάβαση σε πιο βιώσιμες μορφές εκτροφής είναι επιτακτική. Μια τέτοια αλλαγή, όμως, απαιτεί σημαντικά κεφάλαια και υποδομές – κάτι δύσκολο για έναν κλάδο που ανακάμπτει από πολυετή κρίση.

«Δεν αρκεί να θέλεις – πρέπει να μπορείς. Χρειάζονται επενδύσεις, στήριξη από την Πολιτεία και μακροπρόθεσμη στρατηγική», υπογραμμίζει ο Λιάρος.