Ντόναλντ Τραμπ: «Ας φυλάξουν τα Στενά του Ορμούζ οι χώρες που τα χρησιμοποιούν!»- Σαφείς αποστάσεις με στόχο την αποκλιμάκωση από τον Αμερικανό Πρόεδρο

Αναδίπλωση από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για το κρίσιμο ενεργειακό πέρασμα του Ορμούζ, από το οποίο διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου.

Ντόναλντ Τραμπ: «Ας φυλάξουν τα Στενά του Ορμούζ οι χώρες που τα χρησιμοποιούν!»- Σαφείς αποστάσεις με στόχο την αποκλιμάκωση από τον Αμερικανό Πρόεδρο

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος υιοθέτησε μια πιο αποστασιοποιημένη στάση, υπογραμμίζοντας ότι η ευθύνη για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας δεν θα πρέπει να βαραίνει αποκλειστικά τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αντίθετα, όπως σημείωσε, οι ίδιες οι χώρες που εξαρτώνται περισσότερο από τη διέλευση μέσω του στενού οφείλουν να αναλάβουν πρωταγωνιστικό ρόλο στη φύλαξη και επιτήρησή του.

Παρά τη σαφή αυτή μετατόπιση, ο Τραμπ δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο αμερικανικής συνδρομής, αφήνοντας ανοιχτό το παράθυρο υποστήριξης σε περίπτωση που υπάρξει σχετικό αίτημα. Τόνισε, ωστόσο, ότι μια τέτοια εμπλοκή δεν θα έπρεπε να θεωρείται δεδομένη, ειδικά εφόσον —όπως υποστήριξε— περιοριστεί ή εξαλειφθεί η απειλή από το Ιράν.

Η τοποθέτηση αυτή συνιστά μια εμφανή διαφοροποίηση σε σχέση με την προηγούμενη ρητορική του, κατά την οποία είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο ενεργής συνοδείας δεξαμενόπλοιων από το αμερικανικό ναυτικό. Παράλληλα, δεν έχουν ξεχαστεί οι πρόσφατες προειδοποιήσεις του για ενδεχόμενα σκληρά αντίποινα κατά της Τεχεράνης, σε περίπτωση που επιχειρούσε να διαταράξει τη ροή πετρελαίου.

Πλέον, η Ουάσιγκτον φαίνεται να επιδιώκει μια πιο πολυμερή προσέγγιση, καλώντας —έμμεσα αλλά σαφώς— συμμάχους, ιδίως στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, να αναλάβουν μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.

Ντόναλντ Τραμπ: «Ας φυλάξουν τα Στενά του Ορμούζ οι χώρες που τα χρησιμοποιούν!»- Σαφείς αποστάσεις με στόχο την αποκλιμάκωση από τον Αμερικανό Πρόεδρο

Την ίδια στιγμή, από την πλευρά του Ιράν διαφαίνονται ενδείξεις περιορισμένης αποκλιμάκωσης. Ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί άφησε να εννοηθεί, σε δηλώσεις του σε ιαπωνικά μέσα, ότι η Τεχεράνη θα μπορούσε να επιτρέψει τη διέλευση πλοίων που σχετίζονται με την Ιαπωνία. Σύμφωνα με πληροφορίες, έχουν ήδη ξεκινήσει διπλωματικές επαφές μεταξύ των δύο πλευρών, με στόχο μια προσωρινή εκτόνωση της κρίσης.

Ιάπωνας αξιωματούχος επισήμανε ότι ο απευθείας διάλογος με το Ιράν αποτελεί πιθανώς την πιο αποτελεσματική οδό για την άρση των περιορισμών, αν και υπογράμμισε την ανάγκη προσεκτικών χειρισμών ώστε να μην διαταραχθούν οι σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Στο επιχειρησιακό επίπεδο, η ναυσιπλοΐα στο στενό συνεχίζεται με αυξημένη επιφυλακή. Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι ελληνόκτητο φορτηγό πλοίο αποτέλεσε το πρώτο που διέσχισε την περιοχή με ενεργοποιημένο το σύστημα εντοπισμού AIS μετά από εβδομάδες περιορισμένης διαφάνειας στις κινήσεις των πλοίων.

Το πλοίο τύπου Panamax, ιδιοκτησίας της ελληνικής εταιρείας Oceanbulk Shipping, κινήθηκε μέσω διαδρομής που προσεγγίζει τον λεγόμενο «ασφαλή διάδρομο», κοντά στο νησί Λαράκ, περιοχή όπου δραστηριοποιούνται οι Φρουροί της Επανάστασης για την επιτήρηση της ναυσιπλοΐας.

Το συγκεκριμένο πέρασμα θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμο, καθώς χρησιμοποιείται για την οπτική επιβεβαίωση των διερχόμενων πλοίων, ενώ η ενεργοποίηση του AIS ενδέχεται να σηματοδοτεί μια σταδιακή επιστροφή σε πιο διαφανείς και ασφαλείς συνθήκες διέλευσης.

Συνολικά, η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ παραμένει εύθραυστη, αλλά οι τελευταίες εξελίξεις αφήνουν περιθώρια συγκρατημένης αισιοδοξίας για σταδιακή αποκλιμάκωση, εφόσον συνεχιστούν οι διπλωματικές πρωτοβουλίες και αποφευχθούν νέες εστίες έντασης.