Ντόναλντ Τραμπ : Έφερε την ειρήνη στον Καύκασο; Αρμενία και Αζερμπαϊτζάν συμφώνησαν σε οριστική κατάπαυση πυρός

Πασινιάν και Αλίεφ συμφώνησαν στο Λευκό Οίκο και τάσσονται υπέρ της υποψηφιότητας του Αμερικανού προέδρου για Νόμπελ Ειρήνης

Ντόναλντ Τραμπ : Έφερε την ειρήνη στον Καύκασο; Αρμενία και Αζερμπαϊτζάν συμφώνησαν σε οριστική κατάπαυση πυρός

Σε μια ιστορική συνάντηση που πραγματοποιήθηκε χθες στην Ουάσινγκτον, οι ηγέτες της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν δεσμεύτηκαν ενώπιον του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να τερματίσουν οριστικά τη μακροχρόνια εδαφική τους διένεξη, η οποία κρατάει δεκαετίες και έχει στοιχίσει εκατοντάδες ανθρώπινες ζωές.

Στο πλευρό του Τραμπ, που συχνά επιδιώκει διεθνή αναγνώριση και διακρίσεις, βρέθηκαν ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίεφ και ο πρωθυπουργός της Αρμενίας Νικόλ Πασινιάν. Οι δύο ηγέτες εξέφρασαν την πρόθεσή τους να στηρίξουν την υποψηφιότητα του Αμερικανού προέδρου για το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης, αναγνωρίζοντας τη διαμεσολαβητική του προσπάθεια.

Ο Τραμπ ανακοίνωσε πως οι δύο χώρες συμφωνούν να σταματήσουν κάθε σύγκρουση, να ανοίξουν δρόμους για εμπορικές και διπλωματικές σχέσεις και να σεβαστούν πλήρως την κυριαρχία και εδαφική ακεραιότητα της άλλης πλευράς. Ωστόσο, παραμένει ασαφές αν αυτή η συμφωνία θα έχει νομική ισχύ.

«Πιστεύω ότι θα αναπτύξετε μια εξαιρετική σχέση», είπε ο Αμερικανός πρόεδρος προς τους δύο ηγέτες, προσθέτοντας με χιούμορ: «Και αν δεν συμβεί, καλέστε με να το διορθώσω».

Η τουρκική κυβέρνηση χαιρέτισε με επιφύλαξη την πρόοδο, ενώ η Γαλλία, όπου ζει σημαντική αρμενική διασπορά, έκανε λόγο για «καθοριστική πρόοδο» στις προσπάθειες εξομάλυνσης των διμερών σχέσεων.

Ο Αλίεφ χαρακτήρισε την ημέρα «ιστορική» και πρότεινε από κοινού με τον Πασινιάν να αποστείλουν επιστολή υποστήριξης της υποψηφιότητας Τραμπ για το Νόμπελ Ειρήνης. «Ποιος άλλος το αξίζει περισσότερο από αυτόν;» διερωτήθηκε ο Αζέρος πρόεδρος, εκφράζοντας παράλληλα την ευγνωμοσύνη του για την απόφαση του Τραμπ να άρει τους περιορισμούς στη στρατιωτική συνεργασία με τις ΗΠΑ, που είχαν επιβληθεί εδώ και χρόνια.

Από την πλευρά του, ο Πασινιάν τόνισε πως θα υποστηρίξει την υποψηφιότητα για το βραβείο, αναδεικνύοντας το γεγονός ως σημαντική ευκαιρία για την περιοχή.

Παράλληλα, υπέγραψαν όλοι μαζί κοινή δήλωση, με τον Αλίεφ να δηλώνει: «Σήμερα θέτουμε τα θεμέλια για την ειρήνη στον Καύκασο», ενώ ο Πασινιάν τόνισε ότι πρόκειται για ένα αποφασιστικό βήμα που ανοίγει τον δρόμο για το τέλος δεκαετιών συγκρούσεων.

Ντόναλντ Τραμπ : Έφερε την ειρήνη στον Καύκασο; Αρμενία και Αζερμπαϊτζάν συμφώνησαν σε οριστική κατάπαυση πυρός

Μία από τις βασικές προβλέψεις της συμφωνίας αφορά τη δημιουργία διαδρόμου που θα διασχίζει την Αρμενία, συνδέοντας το Αζερμπαϊτζάν με τον θύλακά του Ναχιτσεβάν. Ο διάδρομος αυτός, που αποτελεί διαχρονικό αίτημα του Μπακού, θα ονομαστεί «Οδός Τραμπ για τη Διεθνή Ειρήνη και Ευημερία» (TRIPP).

Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αποκτήσουν αναπτυξιακά δικαιώματα σε αυτήν τη στρατηγική περιοχή, πλούσια σε ενεργειακούς πόρους, ενισχύοντας παράλληλα τη θέση τους. Αξιωματούχοι διαβεβαιώνουν πως η Αρμενία δεν θα υποστεί ζημίες, καθώς εξασφαλίζεται στενή συνεργασία με τις ΗΠΑ.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, ο Τραμπ, που έχει γνωστή αδυναμία σε αυταρχικά καθεστώτα, ρώτησε τον Αλίεφ για τη διάρκεια της παραμονής του στην εξουσία. Η απάντηση «22 χρόνια» προκάλεσε το σχόλιο του Αμερικανού προέδρου: «Αυτό σημαίνει ότι είναι ισχυρός και έξυπνος».

Να σημειωθεί πως ο Αλίεφ επανεξελέγη τον Φεβρουάριο του 2024 για πέμπτη θητεία, με ποσοστό που αγγίζει το 90%, σε μια εκλογική αναμέτρηση που διεθνείς παρατηρητές χαρακτηρίζουν ανελεύθερη.

Το κρίσιμο ζήτημα του Αρτσάχ (Ναγκόρνο-Καραμπάχ), η περιοχή που αποτέλεσε την καρδιά της διένεξης, σχεδόν δεν συζητήθηκε στη συνάντηση. Το Ναγκόρνο-Καραμπάχ, που διεθνώς αναγνωρίζεται ως μέρος του Αζερμπαϊτζάν, ελεγχόταν επί τρεις δεκαετίες από Αρμένιους αυτονομιστές μέχρι την πρόσφατη ανάκτησή του από το Μπακού μετά τον πόλεμο του 2020 και την αιφνιδιαστική επίθεση του Σεπτεμβρίου 2023.

Τον Μάρτιο επιτεύχθηκε συμφωνία για ειρηνευτική συνθήκη, ωστόσο το Μπακού ζητά από την Αρμενία να τροποποιήσει το Σύνταγμά της, ώστε να αποκηρύξει επίσημα κάθε αξίωση στο Αρτσάχ.

Ο Πασινιάν εμφανίζεται πρόθυμος να προχωρήσει σε δημοψήφισμα το 2027 για συνταγματική μεταρρύθμιση, αν και το τραύμα από την απώλεια της περιοχής συνεχίζει να διχάζει βαθιά την αρμενική κοινωνία.