Ντόναλντ Τραμπ: Στις 14 Μαΐου εκτός απρόοπτου θα επισκεφθεί την Κίνα ο Αμερικανός Πρόεδρος-Πιέζουν οι Κινέζοι για τον άμεσο τερματισμό του πολέμου με το Ιράν

Στις 14 Μαΐου, εφόσον δεν υπάρξει νέα αναβολή, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ αναμένεται να μεταβεί στο Πεκίνο για έναν γύρο κρίσιμων συνομιλιών με τον Κινέζο ομόλογό του, Σι Τζινπίνγκ.

Ντόναλντ Τραμπ: Στις 14 Μαΐου εκτός απρόοπτου θα επισκεφθεί την Κίνα ο Αμερικανός Πρόεδρος-Πιέζουν οι Κινέζοι για τον άμεσο τερματισμό του πολέμου με το Ιράν

Το ταξίδι αυτό πραγματοποιείται σε μια ιδιαίτερα τεταμένη συγκυρία, καθώς οι αλυσιδωτές οικονομικές και γεωπολιτικές συνέπειες του πολέμου με το Ιράν έχουν ήδη αρχίσει να επηρεάζουν τις διεθνείς ισορροπίες — κάτι που το Πεκίνο θεωρεί εξαρχής περιττή εξέλιξη.

Η αμερικανική στρατηγική περί διατήρησης του αποκλεισμού στις ιρανικές θαλάσσιες μεταφορές μέχρι την υποχώρηση της Τεχεράνης έχει, σύμφωνα με αναλυτές, οδηγήσει σε παρατεταμένη ένταση στο Στενό του Ορμούζ, το οποίο παραμένει ουσιαστικά κλειστό ενόψει της επίσκεψης.

Η συγκεκριμένη εξέλιξη είναι ακριβώς εκείνη που η Ουάσιγκτον επιχείρησε να αποφύγει όταν πριν από περίπου έξι εβδομάδες ανέβαλε το ταξίδι του Αμερικανού προέδρου στην Κίνα. Σήμερα, όμως, η κατάσταση περιπλέκει δραματικά την προετοιμασία της συνάντησης κορυφής και αναγκάζει τον Λευκό Οίκο να επαναξιολογήσει τη στρατηγική προσέγγισης με το Πεκίνο.

Ο Σι Τζινπίνγκ έχει, τόσο δημόσια όσο και παρασκηνιακά, ζητήσει το άνοιγμα της θαλάσσιας οδού από την οποία η Κίνα καλύπτει περίπου το ένα τρίτο των ενεργειακών της αναγκών. Η σημασία του ζητήματος καθιστά το στενό κομβικό σημείο της διαπραγμάτευσης.

Από τις προσδοκίες στην ανατροπή των σχεδίων

Αρχικά, το ταξίδι Τραμπ στην Κίνα είχε σχεδιαστεί ως η αρχή μιας σειράς προσεκτικά δομημένων διπλωματικών επαφών. Ωστόσο, εκείνη την περίοδο, η πιθανότητα πολεμικής σύγκρουσης με το Ιράν δεν βρισκόταν στο επίκεντρο των εκτιμήσεων της αμερικανικής κυβέρνησης.

Η αναβολή της επίσκεψης συνοδεύτηκε τότε από την εκτίμηση ότι ο πόλεμος θα είχε σύντομη διάρκεια και θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια ταχεία πυρηνική συμφωνία υπό αμερικανική πίεση. Η προσέγγιση αυτή θεωρήθηκε από κύκλους της κυβέρνησης ως «απόδειξη ισχύος» προς αντιπάλους όπως η Κίνα.

Ωστόσο, οι εξελίξεις στο πεδίο έχουν διαψεύσει αυτές τις προβλέψεις.

Κλιμάκωση και ενεργειακή κρίση

Σήμερα, η επικείμενη συνάντηση στο Πεκίνο επικεντρώνεται σχεδόν αποκλειστικά στις οικονομικές συνέπειες της σύγκρουσης, με την Κίνα να επιμένει ότι η στρατιωτική κλιμάκωση ήταν αχρείαστη.

Ο Σι Τζινπίνγκ προχώρησε πρόσφατα σε προειδοποίηση ότι ο κόσμος ενδέχεται να επιστρέφει σε συνθήκες «νόμου της ζούγκλας», χωρίς ωστόσο να κατονομάζει ευθέως το Ιράν ή το Στενό του Ορμούζ.

Παράλληλα, είχε ήδη ζητήσει από τον Σαουδάραβα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν την άμεση επαναλειτουργία της θαλάσσιας διόδου, υπογραμμίζοντας ότι «θα πρέπει να παραμείνει ανοικτό στη φυσιολογική ναυσιπλοΐα, κάτι που είναι προς το κοινό συμφέρον των χωρών της περιοχής και της διεθνούς κοινότητας».

Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ απέρριψε κατηγορηματικά αυτές τις παρεμβάσεις.

«Ο αποκλεισμός είναι ιδιοφυής, εντάξει;» είπε σε δημοσιογράφους σε εκδήλωση με τους αστροναύτες της αποστολής Artemis II. «Ο αποκλεισμός είναι 100% αλάνθαστος».

Ντόναλντ Τραμπ: Στις 14 Μαΐου εκτός απρόοπτου θα επισκεφθεί την Κίνα ο Αμερικανός Πρόεδρος-Πιέζουν οι Κινέζοι για τον άμεσο τερματισμό του πολέμου με το Ιράν

Η σκληρή γραμμή του Λευκού Οίκου

Σε επίσημη τοποθέτηση, η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Άννα Κέλι υπογράμμισε:
«Ο Πρόεδρος Τραμπ έχει θετική σχέση με τον Πρόεδρο Σι και ανυπομονεί να επισκεφθεί την Κίνα αργότερα φέτος. Χάρη στον επιτυχημένο αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών και τις καταστροφικές επιπτώσεις της Επιχείρησης Επική Οργή, οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν μέγιστη διαπραγματευτική ισχύ απέναντι στο ιρανικό καθεστώς καθώς συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις».

Πρόσθεσε επίσης: «Ο πρόεδρος έχει ξεκαθαρίσει ότι το Ιράν δεν μπορεί ποτέ να αποκτήσει πυρηνικό όπλο και διατηρεί πάντα όλες τις επιλογές στο τραπέζι.»

Ο Τραμπ, από την πλευρά του, έχει εκφράσει επανειλημμένα δυσαρέσκεια για το γεγονός ότι ούτε οι στρατιωτικές επιχειρήσεις ούτε η οικονομική πίεση έχουν οδηγήσει στο αποτέλεσμα που επιθυμεί.

«Τώρα πρέπει να ζητήσουν έλεος», είπε ο Τραμπ. «Αυτό είναι όλο που πρέπει να κάνουν, απλώς να πουν: “Παραδινόμαστε. Παραδινόμαστε.”»

Παράλληλα έχει χρησιμοποιήσει επανειλημμένα την έκφραση «ζητήστε έλεος», παρά τις προειδοποιήσεις ειδικών ότι η ιρανική πολιτική δομή δεν ευνοεί μια τέτοια υποχώρηση.

Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στο Fox News:
«Εν ολίγοις, το πυρηνικό ζήτημα είναι ο λόγος που βρισκόμαστε εδώ εξαρχής», δήλωσε ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στο Fox News αυτή την εβδομάδα. «Αν το Ιράν ήταν απλώς μια ριζοσπαστική χώρα που διοικείται από ριζοσπαστικούς ανθρώπους, θα ήταν ήδη πρόβλημα, αλλά είναι επαναστατικοί».

Εσωτερικές πιέσεις και πολιτικοί περιορισμοί

Ορισμένοι σύμβουλοι στον Λευκό Οίκο έχουν εισηγηθεί πιο ευέλικτη στάση απέναντι στην ιρανική πρόταση για άνοιγμα των θαλάσσιων διαδρόμων, εκτιμώντας ότι η Τεχεράνη έχει ήδη φτάσει στα όρια των παραχωρήσεών της.

Ωστόσο, ο Τραμπ παραμένει αμετακίνητος:
«Δεν θα υπάρξει ποτέ συμφωνία αν δεν συμφωνήσουν ότι δεν θα υπάρξουν πυρηνικά όπλα», είπε την Τετάρτη.

Παράλληλα, υπάρχει και πολιτικός περιορισμός στις ΗΠΑ, καθώς λήγει η περίοδος των 60 ημερών για στρατιωτική δράση χωρίς έγκριση Κογκρέσου, ενώ ήδη εκφράζονται αντιρρήσεις από Ρεπουμπλικανούς βουλευτές.

Η ενεργειακή πίεση και οι υψηλές τιμές καυσίμων εντείνουν περαιτέρω το πολιτικό ρίσκο ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.

Ο ρόλος της Κίνας

Η Κίνα, ως ο μεγαλύτερος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου, βρίσκεται στο επίκεντρο των εξελίξεων. Η αύξηση της τιμής του πετρελαίου πάνω από τα 110 δολάρια το βαρέλι δημιουργεί σημαντική οικονομική πίεση στο Πεκίνο, πολύ μεγαλύτερη από άλλες εμπορικές εντάσεις.

Παράλληλα, οι κινεζικές αρχές έχουν ήδη διαδραματίσει ρόλο σε προηγούμενες διαπραγματεύσεις, πιέζοντας το Ιράν να αποδεχθεί προσωρινές εκεχειρίες και να δείξει μεγαλύτερη ευελιξία.

Κλείνοντας το διπλωματικό παζλ

Παρά τη στρατηγική συνεργασία Κίνας–Ιράν, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι το Πεκίνο ενδέχεται να διαθέτει περιορισμένη στρατιωτική υποστήριξη προς την Τεχεράνη.

Ο ίδιος ο Τραμπ, ωστόσο, εμφανίστηκε αιφνιδιασμένος από τέτοιες αναφορές:
«Εξεπλάγην λίγο επειδή έχω πολύ καλή σχέση και πίστευα ότι είχα μια κατανόηση με τον Πρόεδρο Σι», είπε στο CNBC αυτόν τον μήνα σχετικά με την υποτιθέμενη κινεζική αποστολή στο Ιράν. «Αλλά εντάξει. Έτσι πάει ο πόλεμος.»