Ντόναλτ Τραμπ: «O Νετανιάχου δεν έχει κανένα δικαίωμα να παρεμβαίνει για τα F-35 στην Τουρκία!»-Στα άκρα οδηγούνται οι σχέσεις Ουάσιγκτον- Τελ Αβίβ κι ο Ερντογάν «τρίβει τα χέρια του»

Η ένταση που σιγοβράζει εδώ και μήνες στις σχέσεις Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ φαίνεται πως ήρθε στην επιφάνεια με αφορμή το ζήτημα των F-35 και την προοπτική επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των υπερσύγχρονων μαχητικών πέμπτης γενιάς.

Ντόναλτ Τραμπ: «O Νετανιάχου δεν έχει κανένα δικαίωμα να παρεμβαίνει για τα F-35 στην Τουρκία!»-Στα άκρα οδηγούνται οι σχέσεις Ουάσιγκτον- Τελ Αβίβ κι ο Ερντογάν «τρίβει τα χέρια του»

Στο επίκεντρο της νέας αντιπαράθεσης βρίσκονται ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, με τον Αμερικανό πρόεδρο να εμφανίζεται αποφασισμένος να προχωρήσει σε μια κίνηση που θα αναδιαμορφώσει τις ισορροπίες στην ευρύτερη περιοχή.

Ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να αντέδρασε με ιδιαίτερη οξύτητα απέναντι στη δημόσια κριτική που άσκησε ο Ισραηλινός πρωθυπουργός σχετικά με το ενδεχόμενο πώλησης μαχητικών F-35 στην Άγκυρα. Η ενόχληση του Αμερικανού προέδρου, σύμφωνα με πληροφορίες που βλέπουν το φως της δημοσιότητας, δεν περιορίστηκε σε διπλωματικές παρατηρήσεις, αλλά έλαβε χαρακτήρα ξεκάθαρης αποδοκιμασίας.

Όπως αποκαλύπτει ο ειδησεογραφικός ιστότοπος Axios, επικαλούμενος πηγές από τον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ ξεκαθάρισε ότι ο Νετανιάχου «δεν έχει κανένα δικαίωμα» να παρεμβαίνει σε μια αμερικανική αμυντική συμφωνία, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα ότι οι αποφάσεις που αφορούν τα εξοπλιστικά προγράμματα των Ηνωμένων Πολιτειών δεν υπόκεινται σε εξωτερικές υποδείξεις, ακόμη κι αν αυτές προέρχονται από έναν παραδοσιακό σύμμαχο.

Η εντεινόμενη δυσφορία της Ουάσιγκτον αντανακλάται και στη στάση του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος, σύμφωνα με αμερικανικά δημοσιεύματα, απηύθυνε αυστηρές προειδοποιήσεις προς στελέχη της κυβέρνησης Νετανιάχου που επέκριναν ανοιχτά τις επιλογές της αμερικανικής ηγεσίας. Το γεγονός αυτό ενισχύει την εικόνα μιας σχέσης που, παρά τα ισχυρά θεμέλια δεκαετιών, δοκιμάζεται από διαφορετικές στρατηγικές επιδιώξεις.

Πολιτικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι οι δύο ηγέτες, οι οποίοι στο παρελθόν διατηρούσαν μια σχεδόν αδιατάρακτη πολιτική χημεία, δείχνουν πλέον να αντιλαμβάνονται τις κινήσεις του άλλου ως απειλή για τις εσωτερικές τους ισορροπίες και τη δική τους πολιτική ατζέντα. Η προσωπική σχέση, που άλλοτε παρουσιαζόταν ως παράδειγμα στενής συνεργασίας, φαίνεται να σκιάζεται από την πραγματικότητα της γεωπολιτικής.

Λίγες ημέρες πριν από τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, στις 7 και 8 Ιουλίου 2026, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου επέλεξε να τοποθετηθεί δημόσια μέσα από συνεντεύξεις του στα Fox News και CNN. Εκεί προειδοποίησε ότι η πιθανή επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 θα «κατέστρεφε την ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή», υπογραμμίζοντας τις σοβαρές ανησυχίες του Ισραήλ για τις στρατιωτικές επιπτώσεις μιας τέτοιας εξέλιξης.

Από την άλλη πλευρά, ο Αμερικανός πρόεδρος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να επανεξετάσει τον αποκλεισμό της Τουρκίας από το πρόγραμμα – έναν αποκλεισμό που είχε επιβληθεί κατά την πρώτη του θητεία, έπειτα από την απόφαση της Άγκυρας να αποκτήσει το ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα S-400. Μάλιστα, κατά τη διάρκεια των εργασιών της Συνόδου, δεν δίστασε να χαρακτηρίσει την Τουρκία «εξαιρετικό σύμμαχο» και τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν «καλό φίλο», επαναφέροντας στο προσκήνιο τη γνωστή προσωπική εκτίμηση που τρέφει για τον Τούρκο πρόεδρο.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός επιχείρησε, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, να εξασφαλίσει μια κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Ντόναλντ Τραμπ. Επί δύο εβδομάδες, ο Νετανιάχου φέρεται να αναζητούσε ένα άνοιγμα στην ατζέντα του Οβάλ Γραφείου, ωστόσο ο Λευκός Οίκος δεν προχώρησε ποτέ στην έγκριση ή στον προγραμματισμό του πολυπόθητου ραντεβού.

Η δυσαρέσκεια του Αμερικανού προέδρου φέρεται, μάλιστα, να οδήγησε στην ακύρωση κάθε σκέψης για συνάντηση μεταξύ των δύο ανδρών, παρά τις προσπάθειες της ισραηλινής πλευράς να οργανώσει ένα τετ-α-τετ κατά την προγραμματισμένη επίσκεψη του Νετανιάχου στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ντόναλτ Τραμπ: «O Νετανιάχου δεν έχει κανένα δικαίωμα να παρεμβαίνει για τα F-35 στην Τουρκία!»-Στα άκρα οδηγούνται οι σχέσεις Ουάσιγκτον- Τελ Αβίβ κι ο Ερντογάν «τρίβει τα χέρια του»

Τελικά, η παρατεταμένη αβεβαιότητα και η εμφανής απροθυμία του Λευκού Οίκου να οριστικοποιήσει τη συνάντηση οδήγησαν τον Ισραηλινό πρωθυπουργό στην απόφαση να ακυρώσει πλήρως το ταξίδι του στην αμερικανική πρωτεύουσα, εξέλιξη που ερμηνεύεται από αρκετούς παρατηρητές ως μια συμβολική, αλλά και ουσιαστική ένδειξη της ψυχρότητας που έχει πλέον παρεισφρήσει στις διμερείς σχέσεις.

Η διαμάχη για τα F-35 δεν αποτελεί, ωστόσο, μεμονωμένο περιστατικό. Αντίθετα, έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά από ανοιχτά μέτωπα που έχουν επιβαρύνει το κλίμα μεταξύ των δύο κυβερνήσεων. Οι αμερικανικές πρωτοβουλίες για προσέγγιση με το Ιράν, αλλά και οι συνεχιζόμενες ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές στον Λίβανο –τις οποίες η Ουάσιγκτον έχει επανειλημμένως ζητήσει να τερματιστούν– έχουν δημιουργήσει ένα σύνθετο πλέγμα διαφωνιών.

Παράλληλα, το δημοσίευμα υποστηρίζει ότι ο Μπενιαμίν Νετανιάχου εμφανίζεται σήμερα περισσότερο αποδυναμωμένος από ποτέ στο πολιτικό σκηνικό της Ουάσιγκτον. Η επιρροή του δείχνει να φθίνει όχι μόνο στους κόλπους των Δημοκρατικών, αλλά και σε τμήματα του κινήματος MAGA, το οποίο στο παρελθόν θεωρούνταν σταθερά φιλικά διακείμενο απέναντί του.

Δεν είναι τυχαίο ότι 103 Δημοκρατικοί βουλευτές τάχθηκαν πρόσφατα υπέρ της περικοπής στρατιωτικής βοήθειας ύψους 3 δισεκατομμυρίων δολαρίων προς το Ισραήλ, ενώ ο Τζέι Ντι Βανς κατηγόρησε στελέχη της κυβέρνησης Νετανιάχου ότι επιχείρησαν να επηρεάσουν την αμερικανική στάση έναντι του Ιράν, επιδιώκοντας, σύμφωνα με τον ίδιο, τη συνέχιση της έντασης στην περιοχή.

Την ίδια στιγμή, το νομικό πλαίσιο στις Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθεί να θέτει σαφή όρια σε οποιαδήποτε προσπάθεια επαναφοράς της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35. Ο γερουσιαστής Κρις βαν Χόλεν υπενθύμισε ότι όσο η Άγκυρα διατηρεί στην κατοχή της το ρωσικό σύστημα S-400, ο αποκλεισμός της από το πρόγραμμα παραμένει υποχρεωτικός βάσει της αμερικανικής νομοθεσίας.

Με Ρεπουμπλικάνους και Δημοκρατικούς γερουσιαστές να δηλώνουν έτοιμοι να αντιταχθούν σε κάθε απόπειρα παράκαμψης των σχετικών κυρώσεων, η υπόθεση των F-35 εξελίσσεται πλέον σε ένα περίπλοκο γεωπολιτικό και εσωτερικό πολιτικό στοίχημα για την Ουάσιγκτον. Και ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ εξακολουθεί να διαμηνύει ότι βλέπει στην Τουρκία έναν σημαντικό σύμμαχο, η τελική έκβαση της υπόθεσης αναμένεται να κριθεί τόσο στους διαδρόμους του Κογκρέσου όσο και στο πεδίο των εύθραυστων ισορροπιών της Μέσης Ανατολής.