Ο Ερντογάν απλώνει το μακρύ του χέρι και στο Κέρας της Αφρικής: Η Τουρκία μπαίνει όλο και βαθύτερα στη Σομαλία – Καταγγελίες για μάχες, αεροπορικά πλήγματα και σφαγές αμάχων

Νέα διάσταση αποκτά η τουρκική στρατιωτική παρουσία στη Σομαλία, καθώς η Άγκυρα έχει περάσει από την εκπαίδευση και την υποστήριξη των σομαλικών δυνάμεων σε ολοένα πιο ενεργό ρόλο στις επιχειρήσεις κατά της al-Shabaab.

Η εξέλιξη προκαλεί ανησυχία για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η διεύρυνση της τουρκικής στρατιωτικής εμπλοκής σε μια ήδη εξαιρετικά εύθραυστη περιοχή της Ανατολικής Αφρικής. Αναφορές για επιχειρήσεις και απώλειες αμάχων έχουν εντείνει τις εκκλήσεις για πλήρη διερεύνηση των περιστατικών.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΕΡΓΟ ΕΜΠΛΟΚΗ

Η Τουρκία έχει δημιουργήσει εδώ και χρόνια ισχυρό στρατιωτικό αποτύπωμα στη Σομαλία. Κεντρικό ρόλο έχει η βάση TURKSOM στο Μογκαντίσου, η οποία λειτουργεί από το 2017 ως σημαντικός κόμβος εκπαίδευσης και υποστήριξης των σομαλικών ενόπλων δυνάμεων.

Όμως το σκηνικό πλέον αλλάζει.

Το 2026 καταγράφηκε δημόσια η χρήση τουρκικών F-16 σε επιχειρήσεις εναντίον θέσεων της al-Shabaab στη Σομαλία. Το υπουργείο Άμυνας της χώρας ανέφερε ότι οι επιθέσεις στόχευσαν σπηλιές, αποθήκες όπλων και κρησφύγετα της οργάνωσης, ενώ έκανε λόγο για δεκάδες νεκρούς μαχητές. Οι αριθμοί των απωλειών δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.

Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί ποιοτική αλλαγή στον ρόλο της Άγκυρας.

Η ΑΓΚΥΡΑ ΕΝΙΣΧΥΕΙ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΗΣ

Η τουρκική στρατιωτική παρουσία δεν περιορίζεται πλέον σε συμβουλευτικό επίπεδο.

Αναλύσεις επισημαίνουν ότι η Άγκυρα έχει ενισχύσει το στρατιωτικό της αποτύπωμα στη χώρα, με αεροσκάφη, ελικόπτερα, ναυτικές δυνατότητες και χερσαίες δυνάμεις να εντάσσονται σε μια ευρύτερη στρατηγική παρουσίας στο Κέρας της Αφρικής.

Παράλληλα, η Τουρκία έχει λάβει αποφάσεις για τη συνέχιση της στρατιωτικής ανάπτυξης στη Σομαλία έως το 2028, με την Άγκυρα να υποστηρίζει ότι η παρουσία της ανταποκρίνεται σε αίτημα της σομαλικής κυβέρνησης και αποσκοπεί στην αντιμετώπιση της τρομοκρατίας, της πειρατείας και άλλων απειλών ασφαλείας.

ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΜΑΧΟΥΣ

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, ιδιαίτερα σοβαρές είναι οι καταγγελίες που συνδέονται με επιχειρήσεις στις οποίες φέρεται να υπήρξαν απώλειες μεταξύ αμάχων.

Οι αναφορές αυτές δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ελαφρά τη καρδία.

Κάθε στρατιωτική επιχείρηση σε πυκνοκατοικημένες ή ευάλωτες περιοχές δημιουργεί τον κίνδυνο παράπλευρων απωλειών. Για αυτό και οι καταγγελίες απαιτούν ανεξάρτητη και αξιόπιστη διερεύνηση, ώστε να διαπιστωθεί τι ακριβώς συνέβη και υπό ποιες συνθήκες.

Η ΣΟΜΑΛΙΑ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΟΥ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ

Πίσω από τη στρατιωτική διάσταση υπάρχει και μια πολύ μεγαλύτερη γεωπολιτική εικόνα.

Η Σομαλία βρίσκεται σε στρατηγικό σημείο, κοντά στον Κόλπο του Άντεν και στις θαλάσσιες διαδρομές που συνδέουν την Ερυθρά Θάλασσα με τον Ινδικό Ωκεανό.

Η Τουρκία τα τελευταία χρόνια έχει διευρύνει σημαντικά τη συνεργασία της με το Μογκαντίσου, όχι μόνο στον τομέα της ασφάλειας αλλά και σε οικονομικά, ναυτικά και ενεργειακά ζητήματα. Αναλύσεις έχουν συνδέσει την αυξανόμενη παρουσία της Άγκυρας με τις προσπάθειές της να αποκτήσει ευρύτερο ρόλο στο Κέρας της Αφρικής.

Έτσι, η Σομαλία δεν αποτελεί πλέον απλώς έναν ακόμη εταίρο της Τουρκίας.

Αποτελεί σημαντικό κομμάτι της περιφερειακής στρατηγικής της.

ΜΙΑ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΗ ΝΕΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Η ενεργότερη συμμετοχή της Τουρκίας στον πόλεμο κατά της al-Shabaab δημιουργεί νέα δεδομένα.

Από τη μία πλευρά, η σομαλική κυβέρνηση βλέπει την τουρκική στρατιωτική υποστήριξη ως σημαντικό εργαλείο στην προσπάθειά της να αντιμετωπίσει μια ισχυρή ένοπλη οργάνωση.

Από την άλλη, όσο αυξάνεται η άμεση συμμετοχή ξένων δυνάμεων στις επιχειρήσεις, τόσο αυξάνονται και οι κίνδυνοι για κλιμάκωση, απώλειες αμάχων και διεύρυνση της σύγκρουσης.

Και αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα για την Άγκυρα.

Η ΤΟΥΡΚΙΑ ΑΝΟΙΓΕΙ ΝΕΟ ΜΕΤΩΠΟ ΕΠΙΡΡΟΗΣ

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι σαφής: η Τουρκία δεν περιορίζεται πλέον στην εκπαίδευση των σομαλικών δυνάμεων.

Επιδιώκει έναν πολύ ευρύτερο ρόλο στην ασφάλεια και τη γεωπολιτική της περιοχής.

Η στρατιωτική παρουσία, η βάση στο Μογκαντίσου, η ανάπτυξη αεροσκαφών και η συνεργασία για την προστασία της σομαλικής θαλάσσιας ζώνης συνθέτουν ένα πλέγμα επιρροής που επεκτείνεται συνεχώς.

ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΠΛΕΟΝ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΝ Η ΤΟΥΡΚΙΑ ΕΧΕΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΣΤΗ ΣΟΜΑΛΙΑ. ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΔΕΔΟΜΕΝΟ.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι μέχρι πού θα φτάσει αυτή η παρουσία.

Γιατί όσο η Άγκυρα μετακινείται από τον ρόλο του εκπαιδευτή στον ρόλο του ενεργού στρατιωτικού παράγοντα, τόσο μεγαλώνει και το γεωπολιτικό αποτύπωμά της σε μία από τις πιο ευαίσθητες περιοχές του πλανήτη.

ΚΑΙ Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΚΥΡΑΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΔΕΙΞΕΙ ΕΑΝ Η ΣΟΜΑΛΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ ΜΙΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΑΠΟΣΤΟΛΗ Ή ΤΟ ΕΠΟΜΕΝΟ ΜΕΓΑΛΟ ΠΡΟΓΕΦΥΡΩΜΑ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΑΦΡΙΚΗ.