Ο Ερντογάν προσπαθεί να πείσει τον Τραμπ να του δώσει τα “κλειδιά” στο Αιγαίο και στην ΝΑ Μεσόγειο παραμερίζοντας το Ισραήλ, την Ελλάδα και την Κύπρο

Χοντρό γεωπολιτικό παιχνίδι είναι σε εξέλιξη αυτές τις ημέρες μεταξύ της Ουάσιγκτων και της Άγκυρας, καθώς ο Ερντογάν προσπαθεί να πείσει τον Ντόναλντ Τραμπ να του δώσει τα “κλειδιά” του Αιγαίου και της Νοτιο-Ανατολικής Μεσογείου, παραμερίζοντας το Ισραήλ, την Ελλάδα και την Κύπρο.

Γεγονός απολύτως ενδεικτικό για το σκοτεινό παρασκήνιο, που βρίσκεται σε εξέλιξη, είναι η ιστορία των F-35, όπου όλοι έχουν καταλάβει πλέον πως το deal για την παράδοση των 6 αεροσκαφών στην Τουρκία, με την προηγούμενη διευθέτηση της πώληση των S-400 στο Κατάρ, είχε κλείσει πολύ πριν ο Πρόεδρος Τραμπ πατήσει το πόδι του στην Άγκυρα.

Βεβαίως η όρεξη του Ερντογάν έχει ανοίξει. Γιατί θεωρεί ότι η πολύ καλή προσωπική σχέση, που έχει καλλιεργήσει με τον Αμερικανό Πρόεδρο, του επιτρέπει να επιδιώξει και να εξασφαλίσει  για την Τουρκία έναν ρόλο ηγέτιδας Περιφερειακής δύναμης στην ευρύτερη ζώνη της Μ. Ασίας, της Μ. Ανατολής, του Αιγαίου, της Ν.Α. Μεσογείου και των Βαλκανίων.

Θα τα καταφέρει; 

Ο χρόνος θα το δείξει…

Πάντως, το πανίσχυρο Ισραηλινό λόμπι στις ΗΠΑ έχει αρχίσει και ξεσηκώνεται, ενώ εκδηλώνονται έντονες αντιδράσεις από το Δημοκρατικό κόμμα, αλλά και από το εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού κόμματος

Τώρα, οι νεότερες εξελίξεις γύρω από τα F-35 έχουν ως εξής:

Έντονο προβληματισμό σε Ελλάδα, Κύπρο και Ισραήλ προκαλούν οι τελευταίες τοποθετήσεις του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, σχετικά με το ενδεχόμενο επανεξέτασης της πώλησης μαχητικών αεροσκαφών F-35 στην Τουρκία, μια εξέλιξη που θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά τις στρατηγικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η συζήτηση δεν αφορά μόνο την πιθανή ενίσχυση της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας, αλλά κυρίως το πολιτικό μήνυμα που εκπέμπει η Ουάσιγκτον απέναντι στην Άγκυρα. Αναλυτές εκτιμούν ότι μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να σηματοδοτήσει την επαναπροσέγγιση των δύο χωρών, παρά τις σοβαρές διαφωνίες των τελευταίων ετών.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ανάλυση ισραηλινού μέσου ενημέρωσης, σύμφωνα με την οποία οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου έχουν μεγαλύτερη σημασία από την ίδια την πιθανή συμφωνία. Όπως επισημαίνεται, ο Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να εξεταστεί εκ νέου η συμμετοχή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, υπογραμμίζοντας ότι οι σχέσεις ΗΠΑ–Τουρκίας έχουν βελτιωθεί αισθητά.

Από την πλευρά του, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εμφανίστηκε αισιόδοξος, δηλώνοντας ότι η Άγκυρα έχει λάβει θετικά μηνύματα από την αμερικανική πλευρά και εκφράζοντας την πεποίθηση ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θα τηρήσει τις δεσμεύσεις του.

Σύμφωνα με την ισραηλινή προσέγγιση, η Ουάσιγκτον φαίνεται να αντιμετωπίζει την Τουρκία ως έναν κρίσιμο σύμμαχο του ΝΑΤΟ, με καθοριστικό γεωπολιτικό ρόλο λόγω της θέσης της ανάμεσα στη Μαύρη Θάλασσα και τη Μεσόγειο, της επιρροής της στη Συρία, αλλά και της δυνατότητάς της να συμβάλει στην ανάσχεση της ρωσικής επιρροής στην περιοχή.

Στο Ισραήλ, ωστόσο, η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική. Η τουρκική πολιτική θεωρείται ολοένα και πιο συγκρουσιακή, με αιχμές για τη στάση της απέναντι στη Χαμάς, τις σχέσεις της με το Ισραήλ, αλλά και τις εντάσεις που διατηρεί με την Ελλάδα και την Κύπρο στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί επίσης η στρατηγική της «Γαλάζιας Πατρίδας», καθώς εκτιμάται ότι μια πιθανή αναβάθμιση των στρατιωτικών δυνατοτήτων της Τουρκίας θα μπορούσε να ενισχύσει τις διεκδικήσεις της στις θαλάσσιες ζώνες, επηρεάζοντας ενεργειακά έργα, εμπορικές διαδρομές και κρίσιμες υποδομές στην περιοχή.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, η πρόσφατη δημόσια εμφάνιση του πρωθυπουργού του Ισραήλ μαζί με την ηγεσία του Πολεμικού Ναυτικού ερμηνεύτηκε από αρκετούς αναλυτές ως ένα έμμεσο μήνυμα ότι το Τελ Αβίβ αντιμετωπίζει την Τουρκία ως μια ευρύτερη στρατηγική πρόκληση και όχι αποκλειστικά ως αεροπορική απειλή.

Την ίδια στιγμή, Αθήνα και Λευκωσία παρακολουθούν με ιδιαίτερη προσοχή τις εξελίξεις. Η βασική ανησυχία δεν περιορίζεται στον αριθμό των F-35 που ενδέχεται να αποκτήσει η Τουρκία, αλλά στο ενδεχόμενο οι Ηνωμένες Πολιτείες να αποκαταστήσουν πλήρως τις σχέσεις τους με την Άγκυρα, προσδίδοντάς της νέα γεωπολιτική βαρύτητα στην περιοχή.

Παρά τις δηλώσεις Τραμπ, πάντως, η υλοποίηση μιας τέτοιας συμφωνίας δεν θεωρείται εύκολη. Η αγορά των ρωσικών S-400 εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό νομικό και πολιτικό εμπόδιο, ενώ αναμένεται ισχυρή αντίδραση από το αμερικανικό Κογκρέσο και κύκλους της αμυντικής κοινότητας, οι οποίοι εξακολουθούν να εκφράζουν ανησυχίες για την ασφάλεια της τεχνολογίας των F-35.

Ωστόσο, ακόμη και χωρίς άμεση συμφωνία, οι πρόσφατες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου θεωρούνται από πολλούς ως ένδειξη αλλαγής της αμερικανικής στρατηγικής απέναντι στην Τουρκία, μια εξέλιξη που ενδέχεται να επηρεάσει τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο τα επόμενα χρόνια.