Ο Ερντογάν «στριμωχνει» τον Τραμπ για τα F-35 και χτίζει νέο αμυντικό τόξο – Στο “στόχαστρο” του Τούρκου Προέδρου και η Αίγυπτος – Τι κανει η Ελλάδα;

Η Άγκυρα επιχειρεί να αξιοποιήσει στο έπακρο τη νέα γεωπολιτική πραγματικότητα, διεκδικώντας αναβάθμιση του στρατιωτικού της αποτυπώματος και παράλληλα επιδιώκοντας στενότερες σχέσεις με την Ουάσινγκτον. Στο επίκεντρο βρίσκονται τα F-35, η άρση των αμερικανικών περιορισμών και η ευρύτερη στρατηγική της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει κάθε λόγο να εμφανίζεται ως διεκδικητής και όχι ως απλός παρατηρητής των εξελίξεων. Η Άγκυρα θέλει να επιστρέψει στο πρόγραμμα των F-35, παρά το γεγονός ότι η αποπομπή της από αυτό είχε συνδεθεί με την απόκτηση των ρωσικών S-400. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο επανεξέτασης του ζητήματος, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει υπάρξει οριστική δέσμευση για πώληση των μαχητικών.
Παράλληλα, η Τουρκία κινείται για τη δημιουργία ενός ισχυρότερου περιφερειακού πλέγματος συνεργασιών. Η πρόσφατη αμυντική συμφωνία Τουρκίας, Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας έχει προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον, ενώ η Άγκυρα φέρεται να επιθυμούσε και την ένταξη της Αιγύπτου σε αυτή τη νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας. Το Κάιρο, ωστόσο, δεν εντάχθηκε τελικά στο συγκεκριμένο σχήμα.
Το μήνυμα για την Ελλάδα είναι δύσκολο να αγνοηθεί.
Την ώρα που η Τουρκία προσπαθεί να διευρύνει τα ερείσματά της και να εμφανιστεί ως κρίσιμος παράγοντας στις εξελίξεις από τη Μέση Ανατολή μέχρι την Ανατολική Μεσόγειο, η Αθήνα καλείται να αποδείξει ότι διαθέτει αντίστοιχη στρατηγική βάθους.
Και εδώ βρίσκεται το μεγάλο ερώτημα για την κυβέρνηση Μητσοτάκη.
Δεν αρκεί η Ελλάδα να αγοράζει προηγμένα οπλικά συστήματα ή να ανακοινώνει νέες αμυντικές δαπάνες. Η πραγματική πρόκληση είναι να μετατρέψει τις αμυντικές επενδύσεις σε μακροπρόθεσμη γεωπολιτική ισχύ, δημιουργώντας συμμαχίες και περιφερειακές συνεργασίες που θα λειτουργούν στην πράξη και όχι μόνο σε επίπεδο δηλώσεων.
Η κυβέρνηση έχει επενδύσει σημαντικά στην εικόνα της Ελλάδας ως αξιόπιστου συμμάχου της Δύσης. Όμως, απέναντι σε μια Τουρκία που επιχειρεί να συνομιλεί ταυτόχρονα με ΗΠΑ, χώρες του Κόλπου, Πακιστάν και άλλους περιφερειακούς παίκτες, η Αθήνα δεν μπορεί να επαναπαύεται στη λογική ότι οι διεθνείς συμμαχίες από μόνες τους αρκούν.
Ακόμη μεγαλύτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η Τουρκία διεκδικεί ενεργό ρόλο και στα ευρωπαϊκά αμυντικά σχέδια. Ο Ερντογάν έχει ήδη υποστηρίξει ότι η Τουρκία δεν θα πρέπει να αποκλείεται από τα ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα, γεγονός που δημιουργεί ένα ακόμη πεδίο ανταγωνισμού για την Αθήνα.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη οφείλει πλέον να απαντήσει με συγκεκριμένες κινήσεις και όχι με επικοινωνιακές διακηρύξεις.
Γιατί εάν η Τουρκία καταφέρει να αποκτήσει ξανά πρόσβαση σε αμερικανικά προηγμένα μαχητικά, να ενισχύσει την αμυντική της βιομηχανία και ταυτόχρονα να δημιουργήσει ένα ευρύτερο δίκτυο στρατηγικών σχέσεων, τότε η ισορροπία στην περιοχή μπορεί να γίνει ακόμη πιο σύνθετη.
Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να παρακολουθεί τις εξελίξεις από την εξέδρα.
Χρειάζεται ξεκάθαρη εθνική στρατηγική, ισχυρές συμμαχίες, ουσιαστική διπλωματική παρουσία και κυρίως σχέδιο για το πώς θα αντιμετωπιστεί μια Τουρκία που προσπαθεί να μετατρέψει τη γεωγραφική της θέση σε πολλαπλασιαστή ισχύος.
Γιατί το πραγματικό «παζάρι» δεν είναι μόνο για τα F-35.
Είναι για επιρροή, συμμαχίες και τον έλεγχο των γεωπολιτικών ισορροπιών στην περιοχή.
Και σε αυτό το παιχνίδι, η Ελλάδα δεν μπορεί να αρκεστεί στο να ελπίζει ότι οι άλλοι θα προστατεύσουν τα δικά της συμφέροντα.