Ο Ερντογάν στρώνει με αγκάθια τον δρόμο του Μητσοτάκη προς τις κάλπες: Από το καλώδιο της Κάσου μέχρι τα F-35, οι νέες αμυντικές συνεργασίες, το Κυπριακό και η “Γαλάζια Πατρίδα”

Η πορεία προς τις εθνικές εκλογές του 2027, όπως έχει επανειλημμένα τοποθετηθεί δημοσίως ο Κυριάκος Μητσοτάκης, διαμορφώνει ένα μακρύ πολιτικό τοπίο γεμάτο αβεβαιότητες. Και μέσα σε αυτό το σκηνικό, η ελληνοτουρκική αντιπαράθεση μπορεί ανά πάσα στιγμή να αποκτήσει εκρηκτικές διαστάσεις, επηρεάζοντας όχι μόνο την εξωτερική πολιτική αλλά και το εσωτερικό πολιτικό κλίμα.

Η Αθήνα έχει μπροστά της τουλάχιστον πέντε σοβαρές προκλήσεις. Το ηλεκτρικό καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου, η τουρκική θεωρία της «Γαλάζιας Πατρίδας», η πιθανότητα επιστροφής της Άγκυρας στο πρόγραμμα των F-35, η ενίσχυση της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας μέσω δυτικών συνεργασιών και η νέα κινητικότητα στο Κυπριακό συνθέτουν ένα σκηνικό που απαιτεί ξεκάθαρη στρατηγική.
Και εδώ βρίσκεται το μεγάλο ερώτημα για την κυβέρνηση Μητσοτάκη: έχει πράγματι προετοιμαστεί για όλα τα ενδεχόμενα ή η χώρα θα συνεχίσει να αντιδρά εκ των υστέρων στις εξελίξεις;

ΤΟ ΚΑΛΩΔΙΟ ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΞΑΝΑΦΕΡΕΙ ΕΝΤΑΣΗ ΣΤΟ ΑΙΓΑΙΟ

Το πρώτο κρίσιμο τεστ αναμένεται από το φθινόπωρο, όταν σχεδιάζεται να επανεκκινήσουν οι εργασίες για τον Great Sea Interconnector, το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου.
Το μεγάλο ερωτηματικό είναι η αντίδραση της Τουρκίας.
Το 2024 τουρκικά πολεμικά πλοία είχαν εμφανιστεί στην ευρύτερη περιοχή των ερευνών, δημιουργώντας ένα σκηνικό έντασης. Εφόσον επαναληφθεί μια ανάλογη τακτική, η Αθήνα θα κληθεί να αποφασίσει μέχρι πού θα φτάσει η αντίδρασή της.
Και τότε δεν θα αρκούν οι δηλώσεις και οι διπλωματικές διαρροές.
Η κυβέρνηση θα πρέπει να αποδείξει στην πράξη ότι διαθέτει σχέδιο αποτροπής και ότι η Ελλάδα δεν θα επιτρέψει τετελεσμένα μέσα στις θαλάσσιες ζώνες όπου θεωρεί ότι ασκεί κυριαρχικά δικαιώματα.
Η πιθανή παρουσία της Γαλλίας αποτελεί επίσης σημαντικό παράγοντα, λόγω της στρατηγικής σχέσης που έχει αναπτύξει με την Αθήνα. Όμως το ζητούμενο είναι ένα: τι ακριβώς θα κάνει η Ελλάδα εάν η Τουρκία επιχειρήσει ξανά να παρεμποδίσει το έργο;

Η «ΓΑΛΑΖΙΑ ΠΑΤΡΙΔΑ» ΚΑΙ Ο ΦΟΒΟΣ ΝΕΑΣ ΚΡΙΣΗΣ

Ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί το ενδεχόμενο θεσμικής προώθησης από την Άγκυρα της λεγόμενης «Γαλάζιας Πατρίδας».
Μια τέτοια κίνηση θα έδινε πολιτικό και συμβολικό βάρος στις τουρκικές διεκδικήσεις και θα μπορούσε να προκαλέσει νέα ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Το timing θα είναι καθοριστικό.
Εάν μια τέτοια πρωτοβουλία συμπέσει με την ελληνική προεκλογική περίοδο, η κατάσταση μπορεί να γίνει ακόμη πιο επικίνδυνη, καθώς κάθε εξωτερική κρίση θα μεταφέρεται αυτομάτως στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό.
Και εδώ η κυβέρνηση Μητσοτάκη βρίσκεται μπροστά σε μια δύσκολη εξίσωση. Η επίκληση της «ηρεμίας» και της «αποκλιμάκωσης» μπορεί να λειτουργεί διπλωματικά, όμως οι πολίτες δικαιούνται να γνωρίζουν ποια είναι η κόκκινη γραμμή της χώρας και τι ακριβώς θα συμβεί εάν αυτή παραβιαστεί.

F-35: Η ΤΟΥΡΚΙΑ ΧΤΥΠΑ ΞΑΝΑ ΤΗΝ ΠΟΡΤΑ ΤΗΣ ΔΥΣΗΣ

Στο στρατιωτικό επίπεδο, ιδιαίτερο βάρος έχει το ενδεχόμενο επαναπροσέγγισης της Τουρκίας με το πρόγραμμα των F-35.
Η Άγκυρα απομακρύνθηκε από το πρόγραμμα μετά την απόκτηση των ρωσικών S-400, όμως το ζήτημα δεν έχει εξαφανιστεί από το γεωπολιτικό τραπέζι.
Εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες ανοίξουν ξανά τον δρόμο προς την Τουρκία, η Αθήνα θα βρεθεί αντιμέτωπη με μια νέα πραγματικότητα στην περιοχή.
Και το πρόβλημα για την κυβέρνηση είναι ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται κυρίως στην Ουάσιγκτον.
Η Ελλάδα μπορεί να διαθέτει ισχυρές σχέσεις με τις ΗΠΑ, όμως δεν μπορεί να θεωρεί δεδομένο ότι οι αμερικανικές επιλογές θα ταυτίζονται πάντοτε με τις ελληνικές επιδιώξεις.
Γι’ αυτό και η ελληνική στρατηγική δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στην προσδοκία ότι «οι σύμμαχοι θα μας προστατεύσουν».
Η αποτροπή απαιτεί ισχύ, σχέδιο και ξεκάθαρη πολιτική βούληση.

Η ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΑΜΥΝΑ ΚΕΡΔΙΖΕΙ ΣΥΝΕΧΩΣ ΕΔΑΦΟΣ

Το τέταρτο μέτωπο είναι ίσως το πιο υποτιμημένο.
Η Τουρκία δεν περιορίζεται πλέον στην αγορά οπλικών συστημάτων. Χτίζει ένα τεράστιο δίκτυο συνεργασιών με δυτικές χώρες και αμυντικές βιομηχανίες.
Γερμανία, Βρετανία, Γαλλία, Ιταλία και Ισπανία αποτελούν κομμάτια ενός ευρύτερου πλέγματος συνεργασιών που ενισχύει σταδιακά την τουρκική αμυντική βιομηχανία.
Η συνεργασία της Baykar με τη γαλλική SAFRAN, οι συζητήσεις γύρω από ευρωπαϊκά συστήματα αεράμυνας και η γενικότερη προσπάθεια της Άγκυρας να ενταχθεί βαθύτερα στην ευρωπαϊκή αμυντική παραγωγή δείχνουν ότι η Τουρκία επιχειρεί να μετατρέψει την αμυντική της βιομηχανία σε εργαλείο γεωπολιτικής επιρροής.
Και εδώ η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει σε ένα κρίσιμο ερώτημα:
Πού βρίσκεται η αντίστοιχη ελληνική στρατηγική;
Δεν αρκεί η αγορά νέων οπλικών συστημάτων. Χρειάζεται ισχυρή εγχώρια παραγωγή, τεχνολογική αυτάρκεια, επενδύσεις και μακροπρόθεσμος σχεδιασμός.

ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΜΠΑΙΝΕΙ ΞΑΝΑ ΣΤΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ

Το πέμπτο μέτωπο είναι το Κυπριακό.
Οι προσπάθειες επανεκκίνησης μιας διαδικασίας διαλόγου αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, την ώρα που παράλληλα εξελίσσονται διαπραγματεύσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης–Τουρκίας.
Η Άγκυρα επιδιώκει μεγαλύτερη πρόσβαση στα ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα, ενώ παράλληλα παραμένει στο τραπέζι η αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης.
Έτσι δημιουργείται ένα εξαιρετικά σύνθετο γεωπολιτικό παζλ.
Το Κυπριακό κινδυνεύει να αντιμετωπιστεί όχι μόνο ως ζήτημα διεθνούς δικαίου και κατοχής, αλλά και ως μέρος μιας ευρύτερης διαπραγμάτευσης μεταξύ Άγκυρας και Βρυξελλών.

Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ ΚΡΙΝΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ

Το μεγάλο στοίχημα για την Αθήνα δεν είναι να προβλέψει ποιο από τα πέντε μέτωπα θα ανάψει πρώτο.
Είναι να έχει έτοιμη απάντηση και για τα πέντε.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει επενδύσει πολιτικά στην εικόνα μιας Ελλάδας που διαθέτει διεθνείς συμμαχίες και ισχυρό διπλωματικό αποτύπωμα. Όμως οι συμμαχίες από μόνες τους δεν αρκούν.
Η Τουρκία επιχειρεί να αυξήσει συνεχώς την επιρροή της, να ενισχύσει την αμυντική της βιομηχανία και να αποκτήσει βαθύτερες σχέσεις με τη Δύση.
Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να αντιμετωπίζει κάθε νέα πρόκληση με δηλώσεις, διαρροές και επικοινωνιακή διαχείριση.
Γιατί το 2027 μπορεί να μην κριθεί μόνο στις κάλπες. Μπορεί να κριθεί και από το αν η Ελλάδα θα έχει καταφέρει μέχρι τότε να αποτρέψει νέα τετελεσμένα στο Αιγαίο, στην Ανατολική Μεσόγειο και στην Κύπρο.
Και αυτή είναι η ευθύνη που βαραίνει σήμερα την κυβέρνηση: όχι να περιμένει την επόμενη κρίση για να αποδείξει ότι είναι έτοιμη, αλλά να αποδείξει από τώρα ότι έχει σχέδιο.
Οι πολίτες δεν ζητούν πανικό. Ζητούν σοβαρότητα, καθαρές κόκκινες γραμμές και πραγματική αποτροπή.