“Ο λύκος στην αναμπουμπούλα χαίρεται”: Η Άγκυρα μέσα στις εξελίξεις, βάζει σε εφαρμογή το σχέδιό της και θέλει τον κύριο ρόλο την επόμενη ημέρα – Ο Ερντογάν ανάμεσα σε Τεχεράνη, Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ σε μια μάχη για το πως θα επιτύχει τις νεο-Οθωμανικές του βλέψεις στον νέο χάρτη που διαμορφώνεται στη Μέση Ανατολή

Στο παρασκήνιο της σύγκρουσης με το Ιράν κινείται η Τουρκία, παρακολουθώντας με ανησυχία – αλλά και προγραμματισμό – το πώς θα διαμορφωθεί η επόμενη ημέρα. Καθώς το Ισραήλ εμφανίζεται να έχει το στρατηγικό πλεονέκτημα και να πείθει τον τραμπ για την ανάγκη αλλαγής καθεστώτος στην Τεχεράνη, η Άγκυρα βλέπει το περιβάλλον γύρω της να γίνεται ολοένα πιο δυσμενές και τρέχει να προλάβει τις εξελίξεις.

Η σταδιακή σύμπλευση των αραβικών μοναρχιών του Κόλπου με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ απέναντι στην ιρανική απειλή δημιουργεί έναν άξονα που περιορίζει τα περιθώρια ελιγμών της Άγκυρας. Παρότι επιχειρεί να διατηρήσει την εικόνα του «επιτήδειου ουδέτερου», η στάση της αποκαλύπτει σαφή δυσφορία απέναντι στις επιθέσεις κατά της Τεχεράνης και μια διαχρονική διάθεση κατανόησης προς το ιρανικό καθεστώς.

Ο Ερντογάν είχε επενδύσει επί χρόνια σε μια ισορροπημένη σχέση με το ιρανικό σύστημα εξουσίας, διατηρώντας ανοιχτούς διαύλους συνεργασίας που εξυπηρετούσαν τόσο την ασφάλεια των ανατολικών συνόρων της Τουρκίας όσο και οικονομικά συμφέροντα. Η Άγκυρα προωθούσε τη λογική της «διπλωματικής λύσης» στο ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος, επιδιώκοντας τη διατήρηση ενός καθεστώτος με το οποίο είχε βρει κοινό βηματισμό.

Παράλληλα, για την Τουρκία η ύπαρξη ενός ισχυρού και ανοιχτά εχθρικού προς το Ισραήλ Ιράν λειτουργούσε ως αντίβαρο στον περιφερειακό ανταγωνισμό της με το Τελ Αβίβ. Όσο η ιρανική απειλή απορροφούσε τη στρατηγική προσοχή του Ισραήλ, η Άγκυρα διέθετε μεγαλύτερο περιθώριο κινήσεων σε Συρία, Λιβύη και ευρύτερα στη Μέση Ανατολή.

Ωστόσο, ο πόλεμος και τα αντίποινα στον Κόλπο επιταχύνουν μια αναδιάταξη συμμαχιών που αποδυναμώνει τη θέση της Τουρκίας. Χώρες όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Μπαχρέιν αισθάνονται πλέον άμεσα απειλούμενες και ενισχύουν τη συνεργασία τους με το Ισραήλ, ενώ η Σαουδική Αραβία έρχεται πιο κοντά στο Τελ Αβίβ. Οι εξελίξεις αυτές, σε συνδυασμό με τις Συμφωνίες του Αβραάμ, διαμορφώνουν ένα νέο γεωπολιτικό τοπίο που δεν ευνοεί την τουρκική στρατηγική.

Η Άγκυρα επιθυμεί μια σταθερή μετάβαση στην Τεχεράνη – είτε με διατήρηση του υφιστάμενου συστήματος είτε με ομαλή διαδοχή. Ένα αποσταθεροποιημένο Ιράν θα μπορούσε να πυροδοτήσει προσφυγικές ροές προς τα τουρκικά σύνορα, να αναζωπυρώσει το κουρδικό ζήτημα και να πλήξει τις εμπορικές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών.

Ταυτόχρονα, στην τουρκική πρωτεύουσα διαπιστώνουν ότι ο Τραμπ δεν υιοθέτησε τις εκκλήσεις Ερντογάν για αυτοσυγκράτηση και διαμεσολάβηση, επιλέγοντας πλήρη συντονισμό με το Ισραήλ. Η στρατηγική αυτή, που στοχεύει στην εξουδετέρωση του Ιράν ως περιφερειακού παίκτη, ανοίγει τον δρόμο για έναν συνολικό επανασχεδιασμό ισορροπιών στη Μέση Ανατολή.

Η δημόσια λύπη που εξέφρασε ο Ερντογάν για τις επιθέσεις κατά του Ιράν, καθώς και τα συλλυπητήριά του για τον θάνατο του Ali Khamenei, δεν έγιναν δεκτά με ικανοποίηση ούτε στην Ουάσιγκτον ούτε στις πρωτεύουσες του Κόλπου. Παρά ταύτα, η Άγκυρα επιμένει στη ρητορική περί «διπλωματίας της ειρήνης», καλώντας σε διάλογο.

Το ερώτημα, όμως, παραμένει αν υπάρχει ακόμη περιθώριο για διαπραγμάτευση ή αν η σύγκρουση έχει φτάσει σε σημείο όπου η μόνη επιλογή είναι η πλήρης αναμέτρηση και η αναγκαστική προσαρμογή όλων στο νέο, σκληρότερο γεωπολιτικό σκηνικό που διαμορφώνεται.

Είναι σαφές ότι για μια ακόμη φορά ο Ερντογάν επιχειρεί να μηδενίσει το όποιο κόστος της Τουρκίας και να την παρουσιάσει ως δύναμη σταθερότητας στην περιοχή,κρατώντας ανοιχτές τις γέφυρες προς όλα τα αντιμαχόμενα μέρη και επιχειρώντας να παίξει ρόλο διαμεσολαβητή για την επίλυση της κρίσης!