Ο μυστικός πόλεμος του Πούτιν μέσω τεχνολογίας: Πως η Ρωσία παρακάμπτει τις κυρώσεις και αναζητά στην Ιαπωνία τα «κλειδιά» για την πολεμική της μηχανή διευρύνοντας τον πόλεμο με την Ουκρανία

Τις πρώτες ημέρες μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η Δύση εξαπέλυσε μια τεράστια επιχείρηση περιορισμού της επιρροής της Μόσχας. Δεκάδες Ρώσοι διπλωμάτες που θεωρούνταν ύποπτοι για σχέσεις με τις μυστικές υπηρεσίες απομακρύνθηκαν από ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, ενώ επιχειρήσεις και πρόσωπα που συνδέονταν με το Κρεμλίνο βρέθηκαν αντιμέτωπα με αυστηρές κυρώσεις.

Ο βασικός στόχος ήταν να περιοριστεί η ικανότητα της Ρωσίας να συλλέγει πληροφορίες, αλλά και να αποκλειστεί η πρόσβασή της σε κρίσιμη τεχνολογία για την κατασκευή σύγχρονων όπλων. Ημιαγωγοί, μικροτσίπ, ηλεκτρονικά συστήματα, εξαρτήματα πλοήγησης και μηχανήματα υψηλής ακρίβειας μπήκαν στο στόχαστρο των δυτικών περιορισμών.

Ωστόσο, τέσσερα χρόνια αργότερα, η εικόνα δείχνει διαφορετική. Τα δίκτυα προμηθειών της Ρωσίας φαίνεται πως έχουν προσαρμοστεί, αναζητώντας νέες διαδρομές μέσα από χώρες που διαθέτουν προηγμένη τεχνολογία αλλά πιο περιορισμένους μηχανισμούς ελέγχου.

Στο επίκεντρο αυτών των αποκαλύψεων βρίσκεται η Ιαπωνία.

Η ΙΑΠΩΝΙΑ ΣΤΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ ΤΩΝ ΥΠΟΨΙΩΝ

Σύμφωνα με δυτικές πηγές ασφαλείας, Ρώσοι αξιωματούχοι που απομακρύνθηκαν από ευρωπαϊκές χώρες μετά το 2022 φέρεται να μετακινήθηκαν προς την Ασία, με το Τόκιο να αποτελεί έναν από τους προορισμούς.

Η Ιαπωνία διαθέτει μια από τις πιο προηγμένες τεχνολογικές βιομηχανίες παγκοσμίως, όμως οι υπηρεσίες ασφαλείας της δεν έχουν τις ίδιες δυνατότητες με αντίστοιχες δομές άλλων μεγάλων δυνάμεων.

Η χώρα δεν διαθέτει μια ενιαία υπηρεσία εξωτερικών πληροφοριών στα πρότυπα της CIA ή της MI6, ενώ οι αρμοδιότητες αντικατασκοπείας μοιράζονται ανάμεσα σε διαφορετικούς κρατικούς φορείς.

Αυτό το κενό, σύμφωνα με αναλυτές, μπορεί να δημιουργεί ευκαιρίες για ξένες υπηρεσίες πληροφοριών.

Η «ΑΓΝΩΣΤΗ» ΜΟΝΑΔΑ ΤΗΣ GRU

Στο επίκεντρο των καταγγελιών βρίσκεται μια μονάδα της ρωσικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών GRU, η οποία φέρεται να έχει ως αποστολή την εξασφάλιση τεχνολογίας διπλής χρήσης.

Πρόκειται για προϊόντα που έχουν πολιτικές εφαρμογές, αλλά μπορούν να χρησιμοποιηθούν και σε στρατιωτικά συστήματα, όπως αισθητήρες, ηλεκτρονικά κυκλώματα, συστήματα ελέγχου και εξαρτήματα υψηλής ακρίβειας.

Οι αξιωματικοί που συμμετέχουν σε τέτοιες επιχειρήσεις συχνά χρησιμοποιούν εμπορικές ή διπλωματικές καλύψεις, δημιουργώντας δίκτυα εταιρειών και συνεργατών για τη μεταφορά προϊόντων μέσω τρίτων χωρών.

Σύμφωνα με τις αναφορές, ένας από τους ανθρώπους που εξετάζονται από δυτικές υπηρεσίες είναι ο Μαξίμ Φιλτσένκοφ, ο οποίος φέρεται να δραστηριοποιείται στο Τόκιο υπό την ιδιότητα εργαζομένου της ρωσικής αεροπορικής εταιρείας Aeroflot.

ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ ΤΩΝ ΕΝΔΙΑΜΕΣΩΝ ΧΩΡΩΝ

Η παράκαμψη των κυρώσεων δεν γίνεται συνήθως με απευθείας αποστολές από την Ιαπωνία στη Ρωσία. Αντίθετα, χρησιμοποιούνται ενδιάμεσες χώρες, εταιρείες μεταφορών και εμπορικές διαδρομές που δυσκολεύουν τον εντοπισμό της τελικής χρήσης των προϊόντων.

Χώρες της Ασίας και της Κεντρικής Ασίας έχουν αναφερθεί ως πιθανοί κόμβοι τέτοιων διαδρομών, καθώς προϊόντα μπορούν να εξαχθούν νόμιμα προς αυτές και στη συνέχεια να μεταπωληθούν ή να επανεξαχθούν.

Στο επίκεντρο βρίσκονται μικρότερες εταιρείες logistics, οι οποίες μπορούν να λειτουργούν ως κρίκοι μιας μεγαλύτερης αλυσίδας μεταφοράς.

Μία από αυτές είναι η Proco Air, εταιρεία που δραστηριοποιείται στις μεταφορές μεταξύ Ιαπωνίας και Ρωσίας. Η εταιρεία αρνείται οποιαδήποτε παράνομη δραστηριότητα και υποστηρίζει ότι οι μεταφορές της ακολουθούν τις προβλεπόμενες διαδικασίες.

ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ ΣΕ ΡΩΣΙΚΟΥΣ ΠΥΡΑΥΛΟΥΣ

Οι ουκρανικές αρχές έχουν επανειλημμένα αναφέρει ότι σε ρωσικούς πυραύλους και drones έχουν εντοπιστεί δυτικής και ασιατικής προέλευσης ηλεκτρονικά εξαρτήματα.

Κατά τις έρευνες σε συντρίμμια όπλων που χρησιμοποιήθηκαν στον πόλεμο, έχουν εντοπιστεί εξαρτήματα εταιρειών τεχνολογίας από διάφορες χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ιαπωνία.

Οι εταιρείες που αναφέρονται σε τέτοιες υποθέσεις έχουν δηλώσει ότι τηρούν τις κυρώσεις και ότι δεν πωλούν απευθείας προϊόντα στη Ρωσία για στρατιωτική χρήση.

Το πρόβλημα, όμως, βρίσκεται στη μεταγενέστερη διακίνηση προϊόντων που μπορεί να αλλάξουν χέρια πολλές φορές πριν φτάσουν στον τελικό χρήστη.

Η ΜΑΧΗ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΤΩΠΑ

Η υπόθεση αναδεικνύει μια διαφορετική διάσταση του πολέμου στην Ουκρανία. Η σύγκρουση δεν διεξάγεται μόνο στα πεδία των μαχών, αλλά και στα εργοστάσια, στα λιμάνια, στα τελωνεία και στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού.

Η Ρωσία φαίνεται να αναζητά συνεχώς νέους τρόπους ώστε να αποκτά τεχνολογία που θεωρεί απαραίτητη για τη διατήρηση της πολεμικής της ισχύος.

Από την άλλη πλευρά, οι δυτικές χώρες προσπαθούν να κλείσουν τα κενά που επιτρέπουν την παράκαμψη των περιορισμών.

Η Ιαπωνία βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με ένα δύσκολο δίλημμα: διαθέτει τεράστια τεχνολογική δύναμη και πολιτικά στηρίζει την Ουκρανία, όμως καλείται να ενισχύσει τους μηχανισμούς ελέγχου ώστε τα προϊόντα της να μην καταλήγουν σε στρατιωτικές εφαρμογές.

Ο τεχνολογικός πόλεμος συνεχίζεται αθόρυβα, με τις μικρότερες λεπτομέρειες —ένα μικροτσίπ, έναν αισθητήρα ή ένα ηλεκτρονικό κύκλωμα— να μπορούν να παίξουν καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις στο πεδίο της μάχης.