O «νόμος» του Τραμπ και στον Αρκτικό Κύκλο: Γιατί η Γροιλανδία ήταν ανέκαθεν ο μεγάλος στόχος του Αμερικανού Προέδρου!-Τι θα σήμαινε η πιθανή προσάρτηση της για την Ευρώπη

Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν αστειεύεται: η «αγορά» ή η «προσάρτηση» της Γροιλανδίας έχει μπει πλέον ανοιχτά στην αμερικανική πολιτική ατζέντα.

O «νόμος» του Τραμπ και στον Αρκτικό Κύκλο: Γιατί η Γροιλανδία ήταν ανέκαθεν ο μεγάλος στόχος του Αμερικανού Προέδρου!-Τι θα σήμαινε η πιθανή προσάρτηση της για την Ευρώπη

Η επόμενη μεγάλη «κατάκτηση» των ΗΠΑ δεν βρίσκεται στη Λατινική Αμερική, αλλά στους απέραντους πάγους του Αρκτικού Κύκλου. Σύμφωνα με το CNN, αν ο Τραμπ είχε τον τελευταίο λόγο, το μεγαλύτερο νησί του κόσμου θα μπορούσε σύντομα να ονομαστεί… Trumpland.

Τα τελευταία 24ωρα, ο Λευκός Οίκος εξετάζει σοβαρά σενάρια απόκτησης της Γροιλανδίας, ακόμη και με στρατιωτικά μέσα, λίγες ημέρες μετά την ανατρεπτική στρατιωτική επιχείρηση στη Βενεζουέλα. Η είδηση προκάλεσε αναταραχή στην Ευρώπη και εγείρει ερωτήματα για το μέλλον του ΝΑΤΟ.

Η Γροιλανδία στον χάρτη της στρατηγικής

Η Γροιλανδία, αν και γεωγραφικά ανήκει στη Βόρεια Αμερική, αποτελεί ημιαυτόνομο τμήμα του Βασιλείου της Δανίας. Με πληθυσμό μόλις 56.000 κατοίκους — κυρίως Ινουίτ — και το 80% της επιφάνειάς της καλυμμένο από πάγους, φαίνεται απομονωμένη, αλλά η στρατηγική της σημασία είναι τεράστια.

Η αμερικανική βάση Pituffik, γνωστή και ως Thule Air Base, αποτελεί κρίσιμο σημείο για τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης πυραύλων των ΗΠΑ. Σε ένα ενδεχόμενο μελλοντικό παγκόσμιο πόλεμο, ο έλεγχος της Γροιλανδίας ισοδυναμεί με έλεγχο των βασικών θαλάσσιων οδών του Ατλαντικού.

Η «εθνική ασφάλεια» ως επιχείρημα

Ο Τραμπ δηλώνει ότι το ενδιαφέρον του δεν αφορά τα ορυκτά ή το πετρέλαιο, αλλά «την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ». Έχει υποστηρίξει ότι η Γροιλανδία «φιλοξενεί ρωσικά και κινεζικά πλοία», καθιστώντας την κρίσιμο κρίκο στο γεωπολιτικό παιχνίδι με Μόσχα και Πεκίνο.

Ωστόσο, αναλυτές του CNN επισημαίνουν ότι το επιχείρημα αυτό είναι εν μέρει προσχηματικό: οι ΗΠΑ ήδη διαθέτουν σημαντικά δικαιώματα στρατιωτικής παρουσίας στη Γροιλανδία χωρίς να απαιτείται καμία προσάρτηση.

O «νόμος» του Τραμπ και στον Αρκτικό Κύκλο: Γιατί η Γροιλανδία ήταν ανέκαθεν ο μεγάλος στόχος του Αμερικανού Προέδρου!-Τι θα σήμαινε η πιθανή προσάρτηση της για την Ευρώπη

Η Γροιλανδία κρύβει τεράστιο φυσικό πλούτο: σπάνιες γαίες, ουράνιο, σίδηρο, πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Το λιώσιμο των πάγων λόγω κλιματικής αλλαγής καθιστά τους πόρους αυτούς πιο προσβάσιμους, εντείνοντας το ενδιαφέρον όχι μόνο των ΗΠΑ, αλλά και της Κίνας και της Ρωσίας. Η Δανία και οι τοπικές αρχές έχουν δηλώσει ανοικτές σε επενδύσεις και συνεργασίες, αλλά όχι σε παραχώρηση κυριαρχίας.

Η στρατιωτική επιχείρηση στη Βενεζουέλα έδειξε την αλλαγή στρατηγικής του Τραμπ: από τη ρητορική επίδειξη ισχύος περνά στην πρακτική εφαρμογή της. Η ίδια λογική ενισχύει τους φόβους ότι η αμερικανική ηγεσία βλέπει το δυτικό ημισφαίριο ως «ζώνη επιρροής» της Ουάσιγκτον, με τη Γροιλανδία να αποτελεί πιθανό επόμενο «τρόπαιο».

Η Ευρώπη αντιδρά

Η Δανία και οι σύμμαχοί της ,Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Πολωνία, Ισπανία, Ηνωμένο Βασίλειο, ξεκαθάρισαν ότι η Γροιλανδία «ανήκει στους κατοίκους της». Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε απόπειρα κατάληψης θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την ίδια την ύπαρξη του ΝΑΤΟ.

Οι Γροιλανδοί από την πρωτεύουσα Νουούκ αντέδρασαν με σαφήνεια: «Όχι άλλες πιέσεις, όχι φαντασιώσεις προσάρτησης», δήλωσε ο πρωθυπουργός της χώρας, υπογραμμίζοντας την ανάγκη σεβασμού στο διεθνές δίκαιο. Παρά τη διάθεση πολλών για ανεξαρτησία από τη Δανία, η πλειοψηφία απορρίπτει την ένταξη στις ΗΠΑ.

Ιστορικό υπόβαθρο: Η Δανία και η Γροιλανδία

Η Γροιλανδία βρίσκεται υπό δανικό έλεγχο για περίπου 300 χρόνια. Από αποικία έως τα μέσα του 20ού αιώνα, η χώρα παρέμενε απομονωμένη και οικονομικά φτωχή. Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν η ναζιστική Γερμανία κατέλαβε τη Δανία, οι ΗΠΑ εγκατέστησαν στρατιωτικές υποδομές στη Γροιλανδία. Από τότε η βάση Pituffik παρέμεινε υπό αμερικανικό έλεγχο, ενώ οι συμφωνίες του 1951 και η ενσωμάτωση το 1953 καθόρισαν τις σύγχρονες σχέσεις.

Το 1979, η Γροιλανδία απέκτησε αυτοδιοίκηση σε εσωτερικά θέματα, με τη Δανία να διατηρεί τον έλεγχο της εξωτερικής πολιτικής και της άμυνας.

Trumpland: Από αστείο σε πραγματικότητα

Η ιδέα ότι ο Τραμπ θα ήθελε να «αγοράσει» τη Γροιλανδία κάποτε προκαλούσε γέλια. Σήμερα, μετά τη Βενεζουέλα, κανείς δεν γελάει. Σε έναν κόσμο όπου η αμερικανική ηγεσία φλερτάρει με τον 19ο αιώνα — δασμοί, εδαφικές επεκτάσεις και ωμή ισχύ — το Trumpland ακούγεται πλέον λιγότερο σαν αστείο και περισσότερο σαν προειδοποίηση.

Το ερώτημα που παραμένει στον παγωμένο Αρκτικό Κύκλο είναι απλό και τρομακτικό: «Μέχρι πού είναι διατεθειμένος να φτάσει ο Ντόναλντ Τραμπ;»