Ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός ως Εθνική Στρατηγική: Η πρωτοβουλία της Ελλάδας και οι αντιδράσεις της Τουρκίας

Η Ελλάδα κάνει ένα καθοριστικό βήμα προς την κατεύθυνση της στρατηγικής διαχείρισης των θαλάσσιων ζωνών της, θέτοντας για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού (ΘΧΣ).

Με την έκδοση της Εθνικής Χωρικής Στρατηγικής για τον Θαλάσσιο Χώρο (ΕΧΣΘΧ), η χώρα οργανώνει με ακρίβεια τις επιτρεπόμενες δραστηριότητες στις θάλασσές της, συνδυάζοντας την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος με την αναπτυξιακή προοπτική.

Η εν λόγω κίνηση ερμηνεύεται από την ελληνική κυβέρνηση ως αναγκαία εφαρμογή της ευρωπαϊκής Οδηγίας 2014/89/ΕΕ, η οποία εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια της Ε.Ε. για ενίσχυση της γαλάζιας οικονομίας και της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας. Ωστόσο, η Τουρκία εξέφρασε έντονη αντίδραση, θεωρώντας την πρωτοβουλία ως μονομερή και προκλητική.

Η Αθήνα ξεκαθαρίζει πως ο σχεδιασμός αυτός δεν έχει επιθετικό χαρακτήρα, αλλά αντανακλά τη δέσμευση της χώρας να εφαρμόσει το ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS). Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η Ελλάδα δηλώνει έτοιμη για διάλογο, με ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας ακόμα και με την Άγκυρα, εφόσον υπάρχει πολιτική βούληση.

Ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός καλύπτει το σύνολο των θαλάσσιων περιοχών και διακρίνεται σε τέσσερις χωρικές ενότητες, αντίστοιχες με τις περιφέρειες της χώρας. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει τη χαρτογράφηση και οριοθέτηση ζωνών για τουριστικές, ενεργειακές, περιβαλλοντικές, πολιτιστικές και αλιευτικές χρήσεις, αλλά και για έργα διακρατικού ενδιαφέροντος.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται:

• Στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, και ιδίως των ενάλιων αρχαιοτήτων,

• Στην ανάπτυξη υπεράκτιων αιολικών πάρκων και στην αξιοποίηση των φυσικών πόρων,

• Στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας του θαλάσσιου περιβάλλοντος απέναντι στην κλιματική αλλαγή,

• Στη βιώσιμη τουριστική και αλιευτική δραστηριότητα,

• Στην ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών.

Παράλληλα, η Ελλάδα ενημέρωσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δημοσίευσε το σχέδιο στο ΦΕΚ και ξεκινά ενημερωτικές δράσεις για το κοινό. Η εφαρμογή του ΘΧΣ αναμένεται να συμβάλει ουσιαστικά στην ενίσχυση της γεωπολιτικής σταθερότητας της χώρας, με ξεκάθαρη αναφορά στα όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, δίνοντας πλήρη επήρεια τόσο στην ηπειρωτική χώρα όσο και στα νησιά.

Σε μία περίοδο όπου οι ενεργειακοί και γεωπολιτικοί ανταγωνισμοί εντείνονται, η Ελλάδα προχωρά ακάθεκτη με στρατηγική πρόβλεψη και σεβασμό στους κανόνες του διεθνούς δικαίου, ενισχύοντας τη θέση της στην Ανατολική Μεσόγειο, με όχημα την ορθολογική και βιώσιμη διαχείριση των θαλάσσιων πόρων της.