Ο Τραμπ «αδειάζει» τη Γερμανία – Σε τροχιά σταδιακής απόσυρσης ο Αμερικανικός στρατός από την Ευρώπη

Η αναδιάταξη της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας φέρνει ριζικές ανακατατάξεις στο γεωστρατηγικό τοπίο της Ευρώπης και απειλεί να υπονομεύσει τον καθοριστικό ρόλο της Γερμανίας στην αρχιτεκτονική της ευρωπαϊκής άμυνας.

Ο Τραμπ «αδειάζει» τη Γερμανία – Σε τροχιά σταδιακής απόσυρσης ο Αμερικανικός στρατός από την Ευρώπη

Το Βερολίνο είχε εδώ και καιρό επίγνωση ότι η αμερικανική στήριξη δεν θα διαρκούσε επ’ άπειρον. Η αγωνία πλέον δεν είναι το αν, αλλά το πότε και το πόσο απότομα θα έρθει η απεμπλοκή των ΗΠΑ.

Για δεκαετίες, η παρουσία δεκάδων χιλιάδων Αμερικανών στρατιωτών στη γερμανική επικράτεια αποτέλεσε θεμέλιο λίθο τόσο για την ευρωπαϊκή ασφάλεια όσο και για τη διεθνή προβολή ισχύος των ΗΠΑ. Σήμερα, εν μέσω ενός νέου παγκόσμιου ψυχρού πολέμου και μετατόπισης στρατηγικών προτεραιοτήτων, η Ουάσινγκτον αναθεωρεί τις δεσμεύσεις της και επαναξιολογεί τις τοποθετήσεις των δυνάμεών της. Και η Γερμανία διαπιστώνει ότι κινδυνεύει να μετατεθεί στο περιθώριο.

Ο Γερμανός υπουργός Άμυνας, Μπόρις Πιστόριους, επισκέφθηκε την Ουάσινγκτον για συνομιλίες με τον Αμερικανό ομόλογό του, Πιτ Χέγκσεθ, με στόχο να αποσπάσει σαφείς διαβεβαιώσεις για τη μελλοντική στάση των ΗΠΑ. Όπως παραδέχθηκε ο ίδιος μετά τη συνάντηση:

«Εδώ και δύο χρόνια είχα προειδοποιήσει ότι οι ΗΠΑ θα αρχίσουν να αποσύρονται. Δεν μπορούμε πλέον να τις θεωρούμε σταθερή εγγύηση. Έχουν στραφεί σε νέες προκλήσεις, όπως ο Ινδο-Ειρηνικός και η ασφάλεια των θαλάσσιων εμπορικών οδών.»

Ωστόσο, η γερμανική πλευρά παραμένει στο σκοτάδι: ποια θα είναι η έκταση των περικοπών; Πότε θα εφαρμοστούν; Ποιες μονάδες θα φύγουν;

Η Global Force Posture Review του Πενταγώνου, που αναμένεται να παρουσιαστεί τον Σεπτέμβριο, φέρνει ανησυχία και αβεβαιότητα. Πρόκειται για μια συνολική αναθεώρηση της παγκόσμιας διάταξης των αμερικανικών δυνάμεων, με βασικούς στόχους:

• Μετατόπιση πόρων και στρατευμάτων προς τον Ινδο-Ειρηνικό, όπου οι εντάσεις με την Κίνα κλιμακώνονται.

• Μείωση του κόστους της υπερπόντιας στρατιωτικής παρουσίας.

• Επαναπροσδιορισμός προτεραιοτήτων, με μετατόπιση της εστίασης από την Ευρώπη προς νέες απειλές.

Όπως είχε δηλώσει από την Πολωνία ο Χέγκσεθ:

«Ήρθε η στιγμή να επενδύσετε στη δική σας άμυνα. Μην θεωρείτε δεδομένη την αμερικανική παρουσία.»

Η Γερμανία παραμένει το μεγαλύτερο στρατιωτικό ορμητήριο των ΗΠΑ στην Ευρώπη: περίπου 35.000 Αμερικανοί στρατιώτες σταθμεύουν στη χώρα, κατανεμημένοι σε 35 στρατιωτικές τοποθεσίες.

Μερικές από τις πιο σημαντικές βάσεις:

• Ramstein Air Base: Κρίσιμος κόμβος για αεροπορικές επιχειρήσεις, επικοινωνίες και μεταφορές.

• Grafenwöhr: Το μεγαλύτερο κέντρο ασκήσεων του αμερικανικού στρατού εκτός ΗΠΑ.

• Büchel: Μυστική αλλά γνωστή αποθήκη αμερικανικών πυρηνικών κεφαλών – βασικό στοιχείο της πυρηνικής αποτροπής του ΝΑΤΟ.

Όπως σημειώνει η αναλύτρια Άιλιν Μάτλε, οι βάσεις αυτές εξυπηρετούν ευρύτερους στρατηγικούς στόχους πέρα από την Ευρώπη – Μέση Ανατολή, Αφρική, παγκόσμια επιτήρηση.

Ο Τραμπ «αδειάζει» τη Γερμανία – Σε τροχιά σταδιακής απόσυρσης ο Αμερικανικός στρατός από την Ευρώπη

Στο τραπέζι των συζητήσεων βρίσκεται η πιθανή αποχώρηση έως και 20.000 Αμερικανών στρατιωτών, ενισχύσεων που είχαν σταλεί μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Μια τέτοια εξέλιξη θα είχε:

• Συμβολικές επιπτώσεις: Ένδειξη αντιστροφής της πολιτικής Μπάιντεν από τον Τραμπ.

• Πραγματικές συνέπειες: Αποδυνάμωση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην ήπειρο.

Σύμφωνα με αξιωματούχο του ΝΑΤΟ, συζητείται μείωση έως και 30% των δυνάμεων – υπό την προϋπόθεση να γίνει μεθοδικά και χωρίς αιφνιδιασμούς.

Το Βερολίνο, αντιλαμβανόμενο τον κίνδυνο, δεν μένει αδρανές. Ο υπουργός Πιστόριους ξεκαθαρίζει:

«Εάν υπάρξει αποχώρηση που δεν μπορούμε να καλύψουμε έγκαιρα, δεν πρέπει να προκύψει κανένα επικίνδυνο κενό στην άμυνα.»

Τα μέτρα που έχει ήδη λάβει η Γερμανία περιλαμβάνουν:

• Αύξηση αμυντικών δαπανών από €86 δισ. το 2025 σε €153 δισ. το 2029 (σχεδόν 3,5% του ΑΕΠ).

• Αναβάθμιση στρατιωτικών υποδομών, ώστε να διευκολύνουν τη φιλοξενία συμμαχικών δυνάμεων.

• Εντατική διπλωματική κινητοποίηση, με συναντήσεις υψηλού επιπέδου τόσο με τον Λευκό Οίκο όσο και απευθείας με τον Τραμπ.

Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς είχε άμεση τηλεφωνική επικοινωνία με τον Τραμπ νωρίτερα τον Ιούλιο, ενώ κατά την επίσημη επίσκεψή του στις ΗΠΑ, η αμερικανική στρατιωτική παρουσία τέθηκε ψηλά στην ατζέντα.
Ο Τραμπ, από πλευράς του, δήλωσε χαρακτηριστικά:

«Η Ευρώπη πρέπει να κάνει περισσότερα. Η Γερμανία έχει αρχίσει να ανταποκρίνεται. Θα αξιολογήσουμε τι έχει νόημα να συνεχιστεί.»

Η γερμανική τακτική βασίζεται σε δύο άξονες:

1. Αναβάθμιση αξιοπιστίας: Ενίσχυση της εικόνας της Γερμανίας ως σοβαρού και ικανού εταίρου.

2. Προσωπική διπλωματία: Όπως τονίζει η Μάτλε, η απευθείας σχέση με τον Τραμπ είναι κρίσιμη

«Με έναν πολιτικό όπως ο Τραμπ, η προσωπική επαφή μπορεί να επιτύχει όσα η γραφειοκρατία αδυνατεί.»

Η τελική απόφαση ανήκει στην Ουάσινγκτον. Το Βερολίνο μπορεί να πιέζει, να επενδύει, να διαπραγματεύεται – όμως δεν κρατά το τιμόνι. Η επερχόμενη έκθεση του Πενταγώνου τον Σεπτέμβριο αναμένεται να ξεκαθαρίσει το μέλλον της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη και, κατ’ επέκταση, τον ρόλο της Γερμανίας στον γεωπολιτικό χάρτη.