Με λόγο που θύμισε περισσότερο αυτοκράτορα παρά εκλεγμένο ηγέτη, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε από το Νταβός αποφασισμένος να επιβάλει τη δική του εκδοχή παγκόσμιας τάξης. Ο Αμερικανός πρόεδρος εξαπέλυσε ανοιχτές απειλές προς την Ευρώπη, προειδοποιώντας για σκληρά και «τρομακτικά» αντίποινα σε περίπτωση που οποιαδήποτε ευρωπαϊκή χώρα επιχειρήσει να αγγίξει αμερικανικά κεφάλαια, ως αντίδραση στον εκβιασμό του για τη Γροιλανδία.
Το μήνυμα ήταν ξεκάθαρο: όποιος αντισταθεί, θα πληρώσει βαρύ τίμημα.
«Κρατάμε όλα τα χαρτιά»: η ωμή επίδειξη ισχύος
Μιλώντας στο Fox Business, ο Τραμπ δεν μπήκε καν στον κόπο να ντύσει τις δηλώσεις του με διπλωματικούς όρους. Με ύφος απόλυτης κυριαρχίας, διεμήνυσε πως οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν τον πλήρη έλεγχο και πως η Ευρώπη εξαρτάται οικονομικά από την αμερικανική αγορά.
«Αν το επιχειρήσουν, θα το μετανιώσουν», ήταν η χαρακτηριστική του φράση, υπονοώντας πως οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν έχουν πραγματικά περιθώρια αντίδρασης. Για τον Τραμπ, οι σύμμαχοι δεν είναι ισότιμοι συνομιλητές, αλλά παίκτες εγκλωβισμένοι σε ένα παιχνίδι όπου τους όρους τους θέτει μόνο ένας.
Η εικόνα που εκπέμπεται είναι αυτή μιας Ευρώπης που καλείται να αποδεχτεί ρόλο κομπάρσου, υπό τη σκιά της οικονομικής εξάρτησης.
Γροιλανδία: «Δική μου, χωρίς κόστος και χωρίς όρια»
Το αποκορύφωμα της αλαζονείας ήρθε όταν ο Τραμπ μίλησε για τη Γροιλανδία. Αφού άφησε ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα –από εμπορικούς πολέμους μέχρι ωμές πιέσεις– προχώρησε ένα βήμα παραπέρα: δήλωσε πως δεν προτίθεται να πληρώσει ούτε σεντ.
Η απαίτησή του; Πλήρης και μόνιμη πρόσβαση, χωρίς χρονικούς περιορισμούς, χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα. Στη λογική του, η Γροιλανδία δεν αποτελεί αυτόνομη περιοχή με λαό και δικαιώματα, αλλά ένα στρατηγικό «φιλέτο» που μπορεί να αποκτηθεί επειδή απλώς το θέλει.
Η έννοια της κυριαρχίας, του διεθνούς δικαίου και της συναίνεσης φαίνεται να περισσεύει.
Θεσμοί υπό αμφισβήτηση και ο νόμος «κατά το δοκούν»
Ανησυχία προκαλεί και η στάση του απέναντι στους ίδιους τους θεσμούς των ΗΠΑ. Αναφερόμενος στην επικείμενη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου για τους δασμούς, ο Τραμπ ξεκαθάρισε ότι αν η ετυμηγορία δεν τον ικανοποιεί, απλώς θα βρει άλλον τρόπο.
Η λογική «αν δεν μου αρέσει ο νόμος, τον παρακάμπτω» αποκαλύπτει μια εξουσιαστική νοοτροπία που δεν γνωρίζει όρια και ενισχύει τους φόβους για έναν ηγέτη που θεωρεί τον εαυτό του υπεράνω κανόνων.
Αγορές σε αναβρασμό και ευρωπαϊκή ανησυχία
Την ώρα που ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, επιχειρεί να υποβαθμίσει τις αντιδράσεις των αγορών κάνοντας λόγο για «ψευδές αφήγημα», τα σημάδια είναι ήδη ορατά. Δανέζικα συνταξιοδοτικά ταμεία αρχίζουν να μειώνουν την έκθεσή τους σε αμερικανικά ομόλογα, φοβούμενα την αστάθεια και τον αυξανόμενο αυταρχισμό της Ουάσιγκτον.
Η οικονομική ανησυχία μετατρέπεται σταδιακά σε πολιτικό προβληματισμό.
10 τρισεκατομμύρια δολάρια ως μοχλός εκβιασμού
Με αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία στην Ευρωπαϊκή Ένωση που ξεπερνούν τα 10 τρισεκατομμύρια δολάρια, ο Τραμπ χρησιμοποιεί το μέγεθος αυτό ως απειλή. Το μήνυμα είναι σαφές: είτε συμμορφώνεστε, είτε ρισκάρετε οικονομικό χάος.
Η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε ένα σκληρό δίλημμα: θα αποδεχτεί τον ρόλο του σιωπηλού υποτελούς για να προστατεύσει την οικονομική της σταθερότητα ή θα επιχειρήσει να αντισταθεί σε μια πολιτική που θυμίζει περισσότερο ωμό εκβιασμό παρά συμμαχική σχέση;
Το Νταβός λειτούργησε ως σκηνή αποκάλυψης. Για τον Ντόναλντ Τραμπ, η διπλωματία δεν είναι διαπραγμάτευση, αλλά επίδειξη δύναμης. Και για την Ευρώπη, το ερώτημα πλέον δεν είναι θεωρητικό: μέχρι πού είναι διατεθειμένη να υποχωρήσει;
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα