O Τραμπ «εγκαταλείπει» τη Γερμανία: Τι σημαίνει για το ΝΑΤΟ και την Ευρώπη- «Oι Ευρωπαίοι πρέπει να αναλάβουμε την ασφάλειά μας» διαμηνύει ο Γερμανός υπουργός Άμυνας

Μια νέα ρήξη διαγράφεται στις σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Γερμανίας, με τον Ντόναλντ Τραμπ να ανεβάζει τους τόνους απέναντι στον Γερμανό καγκελάριο, Φρίντριχ Μερτς, εντείνοντας μια ήδη εύθραυστη διπλωματική ισορροπία.

O Τραμπ «εγκαταλείπει» τη Γερμανία: Τι σημαίνει για το ΝΑΤΟ και την Ευρώπη- «Oι Ευρωπαίοι πρέπει να αναλάβουμε την ασφάλειά μας» διαμηνύει ο Γερμανός υπουργός Άμυνας

Το αμερικανικό Πεντάγωνο ανακοίνωσε επισήμως την πρόθεσή του να αποσύρει περίπου 5.000 στρατιώτες από τη Γερμανία εντός του επόμενου έτους, μια κίνηση που μεταφράζεται σε μείωση της τάξεως του 15% της συνολικής αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη χώρα. Πρόκειται για μια εξέλιξη με σαφές στρατηγικό και πολιτικό αποτύπωμα, δεδομένου ότι μέχρι τα τέλη του 2025 οι αμερικανικές δυνάμεις στη Γερμανία ξεπερνούσαν τις 36.000.

Όπως δήλωσε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Άμυνας, Σον Παρνέλ, «Προβλέπουμε ότι η απόσυρση θα ολοκληρωθεί τους επόμενους έξι με δώδεκα μήνες», σκιαγραφώντας το χρονοδιάγραμμα της διαδικασίας.

Η απόφαση αυτή δεν προέκυψε εν κενώ. Εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο επανεξέτασης της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στις χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ, μετά από δηλώσεις του Φρίντριχ Μερτς που προκάλεσαν έντονη δυσφορία στην Ουάσινγκτον. Ο Γερμανός καγκελάριος υποστήριξε ότι «οι Αμερικανοί προφανώς δεν έχουν καμία στρατηγική» έναντι του Ιράν, προσθέτοντας ότι η Τεχεράνη «ταπεινώνει» τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η απάντηση του Ντόναλντ Τραμπ ήταν άμεση και αιχμηρή. «Πιστεύει ότι δεν πειράζει το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Δεν ξέρει τι λέει», ανέφερε, ενώ την επόμενη ημέρα υπογράμμισε ότι η κυβέρνησή του «έχει αρχίσει να μελετά και να εξετάζει την πιθανή μείωση» των δυνάμεων στη Γερμανία, ξεκαθαρίζοντας πως «Μια απόφαση θα ληφθεί πολύ σύντομα».

Η ανακοίνωση προκάλεσε ισχυρούς κραδασμούς στο εσωτερικό των ΗΠΑ, ιδίως στους κόλπους των Δημοκρατικών. Στελέχη του κόμματος χαρακτήρισαν την απόφαση ως «Ανεκτίμητο δώρο για τον Πούτιν», εκφράζοντας ανησυχία για τις συνέπειες στην ευρωπαϊκή ασφάλεια. Η γερουσιαστής Τζιν Σαχίν τόνισε: «Πρέπει να σταθούμε ενωμένοι με τους συμμάχους μας, όχι να σαμποτάρουμε τα συμφέροντα ασφαλείας ο ένας του άλλου για μικροπρεπείς κακίες».

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο γερουσιαστής Τζακ Ριντ χαρακτήρισε την απόφαση «σοβαρό λάθος» και προειδοποίησε: «Η μείωση της στρατιωτικής μας παρουσίας στην Ευρώπη σε μια περίοδο που οι ρωσικές δυνάμεις συνεχίζουν να επιτίθενται αδιάκοπα στην Ουκρανία και να παρενοχλούν τους συμμάχους μας στο ΝΑΤΟ είναι ένα ανεκτίμητο δώρο για τον Βλαντιμίρ Πούτιν και υποδηλώνει ότι οι αμερικανικές δεσμεύσεις προς τους συμμάχους μας εξαρτώνται από τη διάθεση του προέδρου».

Σε επιχειρησιακό επίπεδο, η αποχώρηση μέρους των δυνάμεων αναμένεται να επηρεάσει τη διάταξη ισχύος των ΗΠΑ στην Ευρώπη, χωρίς ωστόσο να πλήξει κρίσιμες λειτουργίες, όπως η διακομιδή τραυματιών από τη Μέση Ανατολή. Οι υποδομές στο Λάντσμπουλ παραμένουν κομβικής σημασίας, αποτελώντας το σημαντικότερο αμερικανικό στρατιωτικό νοσοκομείο εκτός επικράτειας ΗΠΑ.

Παράλληλα, η κίνηση αυτή ερμηνεύεται ως συνέχεια της πάγιας στρατηγικής Τραμπ για πίεση προς τους Ευρωπαίους συμμάχους, προκειμένου να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες και να αναλάβουν μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ. Δεν είναι άλλωστε η πρώτη φορά που ο Αμερικανός πρόεδρος αφήνει αιχμές ή ακόμη και απειλές περί αποχώρησης από τη Συμμαχία, κατηγορώντας τα κράτη-μέλη για εξάρτηση από την αμερικανική στρατιωτική ισχύ.

Την ίδια στιγμή, η αναδιάταξη δυνάμεων συνδέεται με τη στρατηγική στροφή των ΗΠΑ προς τον Ινδο-Ειρηνικό, καθώς και με την ενίσχυση της εσωτερικής άμυνας. Παρά τις ανησυχίες, στρατιωτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι οι επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή ασφάλεια θα είναι περιορισμένες, κυρίως λόγω της αυξημένης αμυντικής δαπάνης των ευρωπαϊκών κρατών τα τελευταία χρόνια.

O Τραμπ «εγκαταλείπει» τη Γερμανία: Τι σημαίνει για το ΝΑΤΟ και την Ευρώπη- «Oι Ευρωπαίοι πρέπει να αναλάβουμε την ασφάλειά μας» διαμηνύει ο Γερμανός υπουργός Άμυνας

Πέραν του στρατιωτικού σκέλους, η ένταση επεκτείνεται και στο οικονομικό πεδίο. Ο Ντόναλντ Τραμπ προανήγγειλε την επιβολή δασμών 25% στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα «την επόμενη εβδομάδα», στοχεύοντας κυρίως τη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία.

Η δυσαρέσκεια της Ουάσινγκτον συνδέεται επίσης με τη στάση των ευρωπαϊκών χωρών απέναντι στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, ιδίως όσον αφορά τη στρατιωτική ή υλικοτεχνική υποστήριξη στις επιχειρήσεις κατά του Ιράν, αλλά και την ασφάλεια του Στενού του Ορμούζ. Το τελευταίο διάστημα, η ρητορική Τραμπ απέναντι στους Ευρωπαίους συμμάχους έχει γίνει αισθητά πιο επιθετική, με αιχμές για ανεπαρκή συνεισφορά στην κοινή άμυνα.

Ενδεικτική της διάθεσης αυτής είναι και η αναφορά του σε ενδεχόμενη μείωση στρατευμάτων και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. «Ίσως, θα το κάνω αναμφίβολα. Γιατί δεν θα έπρεπε;» δήλωσε, συμπληρώνοντας: «Η Ιταλία δεν προσέφερε καμία βοήθεια και η Ισπανία είναι φρικτή, απολύτως φρικτή». Υπενθυμίζεται ότι στα τέλη του 2025 οι αμερικανικές δυνάμεις αριθμούσαν 12.662 άτομα στην Ιταλία και 3.814 στην Ισπανία.

Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Ένωση επεσήμανε ότι η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στην Ευρώπη «εξυπηρετεί επίσης τα συμφέροντα των ΗΠΑ στο πλαίσιο των παγκόσμιων δράσεών τους», επιχειρώντας να διατηρήσει ισορροπίες.

Η πρώτη αντίδραση του Βερολίνου: Έμφαση στην ευρωπαϊκή αυτονομία

Η γερμανική κυβέρνηση αντέδρασε με συγκρατημένο αλλά σαφή τρόπο. Ο υπουργός Άμυνας, Μπόρις Πιστόριους, υπογράμμισε ότι «η παρουσία Αμερικανών στρατιωτών στην Ευρώπη και ιδίως στη Γερμανία είναι προς το συμφέρον το δικό μας και των ΗΠΑ».

Παράλληλα, αναγνώρισε τη μεταβαλλόμενη πραγματικότητα, σημειώνοντας: «ήταν αναμενόμενο ότι οι ΗΠΑ θα αποσύρουν τα στρατεύματά τους από την Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας. Εμείς οι Ευρωπαίοι πρέπει να αναλάβουμε μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλειά μας. Η Γερμανία ενισχύει τις ένοπλες δυνάμεις της, προμηθεύεται περισσότερο εξοπλισμό με ταχύτερους ρυθμούς και κατασκευάζει περαιτέρω υποδομές».

Κλείνοντας, επεσήμανε τη σημασία της διακρατικής συνεργασίας: «Για όλες τις μελλοντικές αποστολές, θα συνεργαστούμε στενά με τους συμμάχους μας, για παράδειγμα στο πλαίσιο της ομάδας των πέντε, που περιλαμβάνει τη Βρετανία, τη Γαλλία, την Πολωνία και την Ιταλία».

Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει ότι η ευρωπαϊκή ασφάλεια εισέρχεται σε μια νέα φάση, όπου η ισορροπία μεταξύ αμερικανικής παρουσίας και ευρωπαϊκής αυτονομίας επανακαθορίζεται.