Ο Τραμπ ψάχνει «παράθυρο» για να παραδώσει στην Τουρκία τα F-35 που έχουν ήδη πληρωθεί – Τα «κρυμμένα» μαχητικά και οι φόβοι διαρροής κρίσιμης τεχνογνωσίας

Η πιθανότητα επανεκκίνησης της υπόθεσης των τουρκικών F-35 επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο, προκαλώντας έντονο προβληματισμό για τις επιπτώσεις στις ισορροπίες ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο. Στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ άφησαν ανοικτό το ενδεχόμενο επανεξέτασης της επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών πέμπτης γενιάς, πυροδοτώντας μεγάλη ανησυχία και νέο κύκλο συζητήσεων.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσε η αναφορά του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σε πέντε συγκεκριμένα F-35, γεγονός που αναζωπύρωσε τα σενάρια για τα αεροσκάφη που είχαν κατασκευαστεί για λογαριασμό της Τουρκίας πριν από την αποβολή της από το πρόγραμμα το 2019.

Τα συγκεκριμένα μαχητικά είχαν ήδη πληρωθεί από την Άγκυρα πριν από την επιβολή των αμερικανικών κυρώσεων λόγω της αγοράς των ρωσικών S-400. Σύμφωνα με πληροφορίες, παραμένουν μέχρι σήμερα αποθηκευμένα στις εγκαταστάσεις της αεροπορικής βάσης Luke στην Αριζόνα, χωρίς να έχουν παραδοθεί στην τουρκική Πολεμική Αεροπορία.

Πληροφορίες αναφέρουν ότι στην Ουάσιγκτον εξετάζεται μια νομική προσέγγιση σύμφωνα με την οποία η παράδοση αυτών των αεροσκαφών δεν θα θεωρηθεί νέα πώληση οπλικού συστήματος, αλλά ολοκλήρωση συμβατικών υποχρεώσεων που είχαν «παγώσει» μετά την επιβολή των κυρώσεων. Ένα τέτοιο σενάριο θα επιχειρούσε να παρακάμψει τις δυσκολίες που δημιουργεί το ισχύον πλαίσιο του νόμου CAATSA, χωρίς όμως να σημαίνει ότι έχει ληφθεί σχετική απόφαση.

Παρά το γεγονός ότι πέντε αεροσκάφη δεν αρκούν για να αλλάξουν άμεσα την επιχειρησιακή ισορροπία, αρκετοί αναλυτές εκτιμούν ότι η αξία τους για την Τουρκία μπορεί να βρίσκεται κυρίως στην τεχνολογία που ενσωματώνουν.

Τα πρώτα αυτά F-35 διαθέτουν χαρακτηριστικά χαμηλής παρατηρησιμότητας (stealth), προηγμένα ηλεκτρονικά συστήματα, αισθητήρες και τεχνολογίες που εξακολουθούν να θεωρούνται ιδιαίτερα πολύτιμες. Ως αποτέλεσμα, διατυπώνονται εκτιμήσεις ότι η Άγκυρα θα επιδίωκε να μελετήσει σε βάθος το αεροσκάφος, προκειμένου να αντλήσει τεχνογνωσία χρήσιμη για την ανάπτυξη του εγχώριου μαχητικού KAAN.

Ωστόσο, ειδικοί επισημαίνουν ότι η αντίστροφη μηχανική ενός F-35 αποτελεί εξαιρετικά δύσκολη διαδικασία. Τα αεροσκάφη ελέγχονται μέσω προηγμένων ψηφιακών συστημάτων υποστήριξης και λογισμικού των Ηνωμένων Πολιτειών, γεγονός που περιορίζει σημαντικά τις δυνατότητες πρόσβασης στα πλέον ευαίσθητα τεχνολογικά στοιχεία.

Παρ’ όλα αυτά, ακόμη και η δυνατότητα εξέτασης εξωτερικών υλικών, δομών και επιμέρους τεχνικών χαρακτηριστικών θεωρείται από ορισμένους αναλυτές ότι θα μπορούσε να προσφέρει πολύτιμα δεδομένα για την εξέλιξη της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας.

Την ίδια στιγμή, αρκετοί εκτιμούν ότι ενδεχόμενη παράδοση αυτών των πρώτων αεροσκαφών θα μπορούσε να αποτελέσει το πρώτο βήμα για μια ευρύτερη επαναπροσέγγιση Ουάσιγκτον–Άγκυρας στον τομέα της αμυντικής συνεργασίας, ανοίγοντας τη συζήτηση για το μέλλον των κυρώσεων και της συμμετοχής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.

Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν υπάρχει επίσημη απόφαση για την παράδοση των αεροσκαφών και το θέμα παραμένει αντικείμενο έντονων πολιτικών και διπλωματικών διαβουλεύσεων, καθώς οποιαδήποτε εξέλιξη αναμένεται να επηρεάσει όχι μόνο τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις, αλλά και τις ισορροπίες ασφαλείας στην ευρύτερη περιοχή.