Ο Τραμπ σφίγγει τον κλοιό γύρω από το Ιράν και πολιορκεί οικονομικά την Τεχεράνη – Πέντε κινήσεις που μπορούν να αλλάξουν τα δεδομένα και να ανατρέψουν τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή

Η αντιπαράθεση ΗΠΑ και Ιράν περνά πλέον σε ένα ακόμη πιο επικίνδυνο επίπεδο, με την Ουάσινγκτον να επιλέγει την οικονομική πίεση ως βασικό εργαλείο για να αναγκάσει την Τεχεράνη να υποχωρήσει. Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται να ποντάρει περισσότερο στις κυρώσεις, στον περιορισμό των εσόδων και στην πίεση που προκαλεί η ασφυξία της ιρανικής οικονομίας, αντί για μια άμεση νέα στρατιωτική κλιμάκωση.

Το αποτέλεσμα είναι μια ιδιαίτερα εύθραυστη κατάσταση, καθώς η οικονομική σύγκρουση δεν περιορίζεται πλέον στα σύνορα του Ιράν. Επηρεάζει τις ενεργειακές αγορές, τις θαλάσσιες μεταφορές και κυρίως τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία περνά σημαντικό μέρος της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Η «ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΟΡΚΙΑ» ΤΗΣ ΤΕΧΕΡΑΝΗΣ

Η αμερικανική στρατηγική στηρίζεται στην υπόθεση ότι η οικονομική εξάντληση θα αναγκάσει την ιρανική ηγεσία να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Η Ουάσινγκτον εντείνει τις κυρώσεις, πιέζει το πετρέλαιο και προσπαθεί να περιορίσει τις δυνατότητες του Ιράν να χρηματοδοτεί τις πολεμικές και στρατιωτικές του δραστηριότητες. Παράλληλα, η αμερικανική πλευρά έχει δηλώσει ότι μπορεί να διατηρήσει τον ναυτικό αποκλεισμό για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Ο Τραμπ έχει κάνει σαφές ότι θεωρεί την οικονομική κατάσταση του Ιράν βασικό μοχλό πίεσης. Η αμερικανική κυβέρνηση εκτιμά ότι ο συνδυασμός πληθωρισμού, περιορισμένης πρόσβασης σε συνάλλαγμα και απωλειών από τις εξαγωγές πετρελαίου μπορεί να καταστήσει ολοένα δυσκολότερη την αντοχή της Τεχεράνης.

ΠΕΝΤΕ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΛΛΑΖΟΥΝ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ

1. ΝΕΕΣ ΚΑΙ ΣΚΛΗΡΟΤΕΡΕΣ ΚΥΡΩΣΕΙΣ

Η Ουάσινγκτον εξετάζει την περαιτέρω διεύρυνση των οικονομικών μέτρων εναντίον του Ιράν, με στόχο να περιορίσει ακόμη περισσότερο τις πηγές χρηματοδότησης της Τεχεράνης.

2. ΠΙΕΣΗ ΣΤΙΣ ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ

Το πετρέλαιο αποτελεί ζωτικής σημασίας πηγή εσόδων για το Ιράν. Ο περιορισμός των εξαγωγών του μπορεί να δημιουργήσει τεράστιες πιέσεις στα κρατικά οικονομικά και να δυσκολέψει τη χρηματοδότηση της πολεμικής προσπάθειας. Οι αναφορές δείχνουν ότι οι ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου έχουν ήδη υποστεί σοβαρό πλήγμα.

3. Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΟΡΜΟΥΖ

Το Στενό του Ορμούζ έχει μετατραπεί σε ένα από τα σημαντικότερα σημεία της κρίσης. Η αντιπαράθεση γύρω από τη διέλευση πλοίων δημιουργεί τεράστιες επιπτώσεις στο παγκόσμιο εμπόριο και στις τιμές της ενέργειας.

4. ΠΙΕΣΗ ΓΙΑ ΕΠΑΝΕΝΑΡΞΗ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΕΩΝ

Παρά τη σκληρή ρητορική, η αμερικανική στρατηγική εξακολουθεί να αφήνει ανοιχτό τον δρόμο μιας συμφωνίας. Ο στόχος είναι η οικονομική πίεση να λειτουργήσει ως μοχλός ώστε η Τεχεράνη να επιστρέψει σε διαπραγματεύσεις για τα ζητήματα που θέτει η Ουάσινγκτον.

5. ΑΠΟΦΥΓΗ ΜΙΑΣ ΝΕΑΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗΣ ΚΛΙΜΑΚΩΣΗΣ

Η επιλογή της οικονομικής πίεσης επιτρέπει στον Τραμπ να συνεχίσει να πιέζει το Ιράν χωρίς να οδηγηθεί άμεσα σε μια νέα μεγάλης κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση. Ωστόσο, η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη και οποιοδήποτε επεισόδιο στον Κόλπο θα μπορούσε να προκαλέσει νέα κλιμάκωση.

ΤΟ ΙΡΑΝ ΔΕΝ ΔΕΙΧΝΕΙ ΕΤΟΙΜΟ ΝΑ ΥΠΟΧΩΡΗΣΕΙ

Το μεγάλο ερώτημα είναι αν η οικονομική πίεση θα οδηγήσει τελικά σε πολιτική υποχώρηση της Τεχεράνης.

Μέχρι στιγμής, το Ιράν δείχνει να προετοιμάζεται για παρατεταμένη οικονομική δοκιμασία. Η χώρα έχει περάσει σε μια μορφή «οικονομίας επιβίωσης», με περιορισμούς σε πόρους, συνάλλαγμα και εισαγωγές, ενώ η κυβέρνηση προσπαθεί να διατηρήσει βασικές κοινωνικές παροχές.

Την ίδια στιγμή, οι οικονομικές συνέπειες για τον ιρανικό λαό είναι βαριές. Ο πληθωρισμός και η υποχώρηση του νομίσματος επιβαρύνουν δραματικά το κόστος ζωής, ενώ η συνεχιζόμενη κρίση δημιουργεί αυξανόμενη κοινωνική πίεση.

Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΣ: ΤΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ

Το πιο επικίνδυνο στοιχείο είναι ότι η σύγκρουση δεν αφορά μόνο Ουάσινγκτον και Τεχεράνη.

Εάν η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ παραμείνει τεταμένη, οι συνέπειες μπορούν να φτάσουν στις τιμές των καυσίμων και στην παγκόσμια οικονομία. Η διατάραξη των πετρελαϊκών ροών έχει ήδη προκαλέσει έντονη μεταβλητότητα στις αγορές, ενώ οι εκτιμήσεις για την παγκόσμια προσφορά πετρελαίου έχουν υποβαθμιστεί σημαντικά.

Έτσι, το παιχνίδι του Τραμπ είναι εξαιρετικά υψηλού ρίσκου: να γονατίσει οικονομικά την Τεχεράνη χωρίς να προκαλέσει μια έκρηξη που θα παρασύρει ολόκληρη την περιοχή και θα επιστρέψει ως μπούμερανγκ στις διεθνείς αγορές.

Και όσο το Ιράν αρνείται να υποχωρήσει, τόσο η οικονομική «πολιορκία» μετατρέπεται σε μια αναμέτρηση αντοχής με άγνωστο τέλος