Ο Υπουργός Άμυνας του Βελγίου ζητά παρέμβαση του ΝΑΤΟ στην Αρκτική – Φουντώνουν οι αντιπαραθέσεις για τη Γροιλανδία και τη νέα γεωπολιτική σκακιέρα

Ένα νέο μέτωπο στρατηγικής ανησυχίας ανοίγει στον παγωμένο Βορρά, με την Αρκτική να μετατρέπεται σταδιακά σε κομβικό πεδίο γεωπολιτικών ανταγωνισμών. Ο υπουργός Άμυνας του Βελγίου, Τέο Φράνκεν, απηύθυνε δημόσια έκκληση για ενεργή παρουσία του ΝΑΤΟ στην Αρκτική, τονίζοντας ότι η Συμμαχία οφείλει να κινηθεί συλλογικά ώστε να καθησυχάσει τις ανησυχίες των Ηνωμένων Πολιτειών για την ασφάλεια της περιοχής.

Σε δηλώσεις του στο πρακτορείο Reuters, ο Φράνκεν υπογράμμισε την ανάγκη για διατλαντική συνοχή και κοινή στρατηγική, σε μια περίοδο που η Ευρώπη παρακολουθεί με αυξανόμενη ανησυχία τις κινήσεις και τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με τη Γροιλανδία. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «είναι απαραίτητο να συνεργαστούμε, να δράσουμε από κοινού και να δείξουμε ενότητα και ισχύ», προσθέτοντας πως η κατάσταση επιβάλλει «μια επιχείρηση του ΝΑΤΟ στον απώτατο βορρά».

Οι δηλώσεις αυτές έρχονται στον απόηχο της τοποθέτησης του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος ανέφερε ότι οι ΗΠΑ πρέπει να αποκτήσουν τον έλεγχο της Γροιλανδίας, προκειμένου –όπως είπε– να αποτραπεί το ενδεχόμενο να περάσει στο μέλλον υπό την επιρροή της Ρωσίας ή της Κίνας. Η αναφορά αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και επανέφερε στο προσκήνιο τη στρατηγική αξία της Αρκτικής, όχι μόνο ως γεωγραφικού χώρου, αλλά και ως ζώνης ασφάλειας, πόρων και στρατιωτικής παρουσίας.

Ο Βέλγος υπουργός πρότεινε ως πρότυπο τις υφιστάμενες αποστολές του ΝΑΤΟ, όπως η Baltic Sentry και η Eastern Sentry, οι οποίες βασίζονται στη συνεργασία πολλών κρατών και στη χρήση προηγμένων τεχνολογιών – drones, αισθητήρων και συστημάτων επιτήρησης – για τον έλεγχο ξηράς και θάλασσας. Κατά τον ίδιο, ένα αντίστοιχο μοντέλο θα μπορούσε να εφαρμοστεί και στον Βορρά, μέσα από μια νέα αποστολή με την ονομασία «Arctic Sentry», που θα ενίσχυε την παρουσία και την επιτήρηση του ΝΑΤΟ στην περιοχή.

Παρότι αναγνώρισε τη βαρύνουσα σημασία της Γροιλανδίας για την παγκόσμια ασφάλεια, ο Φράνκεν επιχείρησε να χαμηλώσει τους τόνους, τονίζοντας ότι τέτοια ζητήματα πρέπει να επιλύονται «μεταξύ φίλων και συμμάχων, όπως γίνεται πάντα». Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και το ΝΑΤΟ, με εκπρόσωπό του να επιβεβαιώνει ότι ο γενικός γραμματέας της Συμμαχίας, Μαρκ Ρούτε, είχε επικοινωνία με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο για τη σημασία της Αρκτικής και τις προσπάθειες ενίσχυσης των δυνατοτήτων του ΝΑΤΟ στον απώτατο βορρά.

Την ίδια ώρα, η Δανία και η Γροιλανδία στέλνουν σαφές μήνυμα προς πάσα κατεύθυνση: το νησί δεν είναι προς προσάρτηση και η διεθνής ασφάλεια δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως άλλοθι για τέτοιου είδους κινήσεις. Υπενθυμίζεται, ωστόσο, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν ήδη στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία, βάσει της συμφωνίας του 1951, γεγονός που καθιστά την περιοχή ένα από τα πιο ευαίσθητα γεωστρατηγικά σημεία του πλανήτη.

Καθώς οι πάγοι λιώνουν και οι ισορροπίες αλλάζουν, η Αρκτική παύει να είναι μια απομακρυσμένη, παγωμένη ζώνη. Μετατρέπεται σε σκηνή σύγκρουσης συμφερόντων, όπου το ΝΑΤΟ, οι μεγάλες δυνάμεις και οι τοπικοί παίκτες καλούνται να επαναπροσδιορίσουν τα όρια ισχύος, συνεργασίας και κυριαρχίας.