Οδοιπορικό της Le Monde στα καμένα της Ρόδου: Από την στάχτη στις μαρτυρίες οργής

Ο λαχανόκηπος είναι σπαρμένος με νεκρά κοτόπουλα. Η μητέρα του μεγάλωσε περίπου εξήντα από αυτά για να ετοιμάσει ομελέτες για τους πελάτες. Όλοι χάθηκαν. Από τα εννιά κουνέλια, μόνο ο «Αράπης», μαύρος σαν τους κορμούς των απανθρακωμένων συκών, επέζησε.

Ο Δημήτρης Χατζηφώτης, 27 ετών, περνά τις μέρες του στη σκιά του εστιατορίου, καθισμένος σε μια καρέκλα. Παρακολουθεί εκείνους που περνούν για πλιάτσικο και παίρνουν από το ψυγείο ότι έμεινε. «Πέρασαν δύο παιδιά σήμερα το πρωί, έβγαλαν τρεις φωτογραφίες και έφυγαν», λέει ο Χατζηφώτης.«Η κυβέρνηση έχει υποσχεθεί αποζημίωση. Χωρίς αυτά τα χρήματα, δεν ξέρω τι θα γίνει με εμάς.»

«Οικολογική καταστροφή – Σημαντικά ενδημικά είδη έχουν χάσει τον βιότοπό τους»

Πρώην εκπρόσωπος των ξενοδόχων της περιοχής, είναι πολύ θυμωμένος με την «αποδιοργάνωση» των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης. Ανέφερε ότι οργάνωσε ο ίδιος την εκκένωση των 200 πελατών του με λεωφορείο ή με αυτοκίνητο για όσους είχαν νοικιάσει.

Ο Νεκτάριος Καλογήρου είναι πολύ λιγότερο αισιόδοξος: «Ό,τι καταφέραμε να αναγεννήσουμε έγινε καπνός». Μέσα σε τέσσερα χρόνια, η ένωσή του, η Common Nature, είχε αναφυτεύσει 350 εκτάρια πεύκου και πουρναριού, όπου η τελευταία μεγάλη πυρκαγιά, το 2008, είχε ήδη κάψει σχεδόν 130.000 στρέμματα ώριμου πεύκου. Επί δύο νύχτες, με δεκάδες εθελοντές προσπαθούσε να αποτρέψει τις φλόγες από το να κατασπαράξουν τα νεαρά δέντρα. Χωρίς αποτέλεσμα.

Ο Νίκος Γεωργιάδης, Δασολόγος της WWF Ελλάς, περιγράφει την κατάσταση ως «οικολογική καταστροφή». Το πεύκο της Καλαβρίας, το είδος που απαντάται στη Ρόδο, καθώς και τα πουρνάρια και οι ελιές χρειάζονται 15 με 20 χρόνια για να αναγεννηθούν. Με το δάσος, σημαντικά ενδημικά είδη έχασαν το βιότοπό τους, εξηγεί ο ειδικός.

Για παράδειγμα, το ποντίκι της στέπας και πάνω απ’ όλα το ελάφι… Το ελάφι είναι το εμβληματικό ζώο της Ρόδου. Οι εικόνες των νεκρών ελαφιών που κυκλοφορούν στα κοινωνικά δίκτυα έχουν εξοργίσει τους Ροδίτες. Όσα έχουν επιβιώσει επιχειρούν να διασχίσουν τους δρόμους μέσα στο δάσος, όπου οι χωρικοί έχουν αφήσει κουβάδες με νερό και τροφή.

«Ανεπάρκεια των σχεδίων πρόληψης»

Για τον Δημήτριο Μενεμενλή, ο οποίος είναι πτυχιούχος στη διαχείριση φυσικών καταστροφών από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, «αυτό που λείπει από την Ελλάδα είναι πάνω απ’ όλα η πρόληψη. Αν δεν συντηρήσεις το δάσος καθαρίζοντας την υποβλάστηση, είναι πολύ δύσκολο να σταματήσεις τις πυρκαγιές».

Μάλιστα ελληνικό παράρτημα του WWF προειδοποιεί από το 2008 για την ανεπάρκεια των σχεδίων πρόληψης και διαχείρισης των δασών. Παρά τις επανειλημμένες φωτιές, «οι αρχές δεν έχουν πάρει τα μαθήματα του παρελθόντος», καταγγέλλει ο Νίκος Γεωργιάδης.

Σύμφωνα με έκθεση της ΜΚΟ για το 2022, μέχρι το 2021, το 83% των δαπανών αφορούσε την πυρόσβεση, ενώ μόλις το 17% την πρόληψη. Και παρόλο που η ΜΚΟ σημειώνει ότι «έχουν γίνει προσπάθειες» τα τελευταία δύο χρόνια, «τα κονδύλια που διατίθενται είναι σταγόνα στον ωκεανό μετά από δεκαετίες χωρίς πολιτική διαχείρισης των δασών».

Ωστόσο, ο διοικητής Μενεμενλής εξακολουθεί να βρίσκει ένα λόγο να ελπίζει σε αυτή την καταστροφή: «Νέοι άνθρωποι άφησαν το TikTok για να έρθουν να μας βοηθήσουν και να προσφέρουν εθελοντικά».