Οικονομία: Μητρώο Φερεγγυότητας Ενοικιαστών- Η κυβέρνηση βάζει μπροστά και το θεσμικό «φακέλωμα» και για τους μισθωτές

Σε τροχιά πιλοτικής εφαρμογής μπαίνει το επόμενο διάστημα το Μητρώο Φερεγγυότητας Ενοικιαστών, ένα νέο εργαλείο που έρχεται να αλλάξει τα δεδομένα στην αγορά ενοικίων, εισάγοντας για πρώτη φορά οργανωμένη καταγραφή και αξιολόγηση της μισθωτικής συνέπειας των ενοικιαστών.

Οικονομία: Μητρώο Φερεγγυότητας Ενοικιαστών- Η κυβέρνηση βάζει μπροστά και το θεσμικό «φακέλωμα» και για τους μισθωτές

Ουσιαστικά, το Μητρώο θα λειτουργεί ως ψηφιακή βάση δεδομένων που θα αποτυπώνει τη συμπεριφορά των μισθωτών απέναντι στις οικονομικές τους υποχρεώσεις. Τα στοιχεία θα αντλούνται από τα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ και θα διασυνδέονται άμεσα με τα δηλωμένα μισθωτήρια συμβόλαια, δημιουργώντας μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα της πορείας κάθε μίσθωσης.

Στο επίκεντρο της καταγραφής θα βρίσκονται περιπτώσεις καθυστερημένων ή συστηματικά απλήρωτων ενοικίων, ληξιπρόθεσμες οφειλές που προκύπτουν από δηλωμένες μισθώσεις, καθώς και τελεσίδικες δικαστικές αποφάσεις που αφορούν ανεξόφλητα μισθώματα. Στόχος είναι η διαμόρφωση ενός συνοπτικού αλλά αξιόπιστου προφίλ φερεγγυότητας, το οποίο θα μπορεί να λαμβάνεται υπόψη πριν από τη σύναψη κάθε νέας μίσθωσης.

Η πρόσβαση στο Μητρώο δεν θα είναι ελεύθερη ούτε ανεξέλεγκτη. Οι ιδιοκτήτες δεν θα έχουν δυνατότητα να βλέπουν αναλυτικά οικονομικά δεδομένα ή προσωπικές πληροφορίες, αλλά μόνο βασικές ενδείξεις συνέπειας ή ασυνέπειας, ενώ κάθε σχετικός έλεγχος θα γίνεται αποκλειστικά με τη συναίνεση του ενοικιαστή, σύμφωνα με πρακτικές που εφαρμόζονται ήδη σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες.

Παράλληλα, το νέο πλαίσιο δίνει τη δυνατότητα και στον ίδιο τον υποψήφιο μισθωτή, εφόσον το επιθυμεί, να προσκομίζει πιστοποιητικό φερεγγυότητας. Το πιστοποιητικό αυτό θα βεβαιώνει ότι δεν υπάρχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο ή τον ιδιωτικό τομέα, ενισχύοντας την αξιοπιστία του και περιορίζοντας τις επιφυλάξεις του εκμισθωτή πριν από την υπογραφή του συμβολαίου.

Η πιλοτική φάση του Μητρώου, που χρονικά τοποθετείται στις αρχές του 2026, θα αποτελέσει δοκιμαστικό πεδίο για τις διασταυρώσεις στοιχείων, τη λειτουργική αντοχή των πληροφοριακών συστημάτων και, κυρίως, για τις δικλίδες προστασίας των προσωπικών δεδομένων. Σε αυτό το στάδιο, το σύστημα αναμένεται να διασυνδεθεί με το myPROPERTY και τις δηλώσεις μίσθωσης, ώστε να παρακολουθείται σε πραγματικό χρόνο η συνέπεια στις πληρωμές των δηλωμένων ενοικίων και να ενημερώνεται αυτόματα σε περιπτώσεις λύσης μίσθωσης.

Εφόσον δεν ανακύψουν νομικά ή τεχνικά εμπόδια, η πλήρης εφαρμογή του Μητρώου τοποθετείται από τα μέσα του 2026, με προοπτική επέκτασης και στις επαγγελματικές μισθώσεις. Άλλωστε, η ιδέα δεν είναι καινούργια, καθώς συζητείται σε τεχνικό επίπεδο στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ήδη από το 2024 και πλέον εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλέγμα ψηφιακών παρεμβάσεων που αφορούν την αγορά ακινήτων και τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους.

Οικονομία: Μητρώο Φερεγγυότητας Ενοικιαστών- Η κυβέρνηση βάζει μπροστά και το θεσμικό «φακέλωμα» και για τους μισθωτές

Η βασική φιλοσοφία του μέτρου είναι η ενίσχυση της εμπιστοσύνης στις μισθώσεις και η δημιουργία συνθηκών που θα μπορούσαν να οδηγήσουν περισσότερα ακίνητα πίσω στη μακροχρόνια αγορά. Οι επιπτώσεις στην αγορά ακινήτων εκτιμάται ότι θα είναι αισθητές.

Σήμερα, πολλοί ιδιοκτήτες επιλέγουν να διατηρούν τα ακίνητά τους κλειστά, όχι από έλλειψη ανάγκης ή ενδιαφέροντος, αλλά από τον φόβο μιας προβληματικής μίσθωσης, μιας χρονοβόρας δικαστικής διαμάχης ή ενός μισθωτή που θα εξαφανιστεί αφήνοντας πίσω απλήρωτα ενοίκια και λογαριασμούς. Η δυνατότητα επίδειξης ενός «πιστοποιητικού καλοπληρωτή» από τον ενοικιαστή εκτιμάται ότι μπορεί να λειτουργήσει ως ισχυρό κίνητρο για την επιστροφή αυτών των κατοικιών στην αγορά, αυξάνοντας την προσφορά διαθέσιμων ακινήτων.

Ενδεικτική είναι και η θέση της ΠΟΜΙΔΑ, η οποία έχει επανειλημμένα θέσει το θέμα, υποστηρίζοντας ότι όταν οι τράπεζες διαθέτουν πλήρη εικόνα για έναν καταναλωτή που ζητά δάνειο λίγων χιλιάδων ευρώ, είναι παράλογο ο ιδιοκτήτης ενός ακινήτου μεγάλης αξίας να μην έχει καμία πληροφόρηση για το πρόσωπο στο οποίο θα εμπιστευτεί την περιουσία του.

Παράλληλα, κερδίζει έδαφος στην αγορά και η ιδέα της ασφάλισης ενοικίου, ως συμπληρωματικό εργαλείο περιορισμού του ρίσκου. Πρόκειται για ασφαλιστικά προϊόντα που καλύπτουν καθυστερήσεις πληρωμών, απώλεια εισοδήματος και νομικά έξοδα, ενώ σε περιπτώσεις αθέτησης υποχρεώσεων η ασφαλιστική εταιρεία καταβάλλει το μίσθωμα στον ιδιοκτήτη και αναλαμβάνει ακόμη και το κόστος δικαστικών ενεργειών.

Ωστόσο, οι αντιδράσεις στην αγορά παραμένουν μεικτές. Οι ιδιοκτήτες βλέπουν στο Μητρώο ένα αναγκαίο εργαλείο προστασίας απέναντι στους στρατηγικούς κακοπληρωτές, την ώρα που φορείς εκπροσώπησης των ενοικιαστών ζητούν σαφείς εγγυήσεις ώστε η αξιολόγηση να μη μετατραπεί σε μηχανισμό αποκλεισμών.

Το βέβαιο είναι ότι η αγορά μισθώσεων εισέρχεται σε μια νέα εποχή, όπου η «καλή φήμη» του ενοικιαστή αποκτά για πρώτη φορά θεσμικό βάρος πριν πέσουν οι τελικές υπογραφές στο συμβόλαιο.