Οικονομικός «σεισμός» στην Ευρώπη: Στο “στόχαστρο” τα δεσμευμένα Ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία – Νέο σχέδιο των Βρυξελλών προσπαθεί να παρακάμψει το Βέλγιο και προκαλεί την Οργή της Μόσχας

Νέα μεγάλη αντιπαράθεση ξεσπά στην Ευρωπαϊκή Ένωση γύρω από τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, καθώς οι Βρυξέλλες αναζητούν τρόπο να αξιοποιήσουν ένα τεράστιο οικονομικό απόθεμα που παραμένει δεσμευμένο από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία.

Στο επίκεντρο βρίσκονται περίπου 210 δισ. ευρώ από τα αποθεματικά της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας που βρίσκονται εντός της ΕΕ. Το μεγαλύτερο μέρος τους φυλάσσεται μέσω της Euroclear στο Βέλγιο, γεγονός που έχει μετατρέψει τη χώρα σε βασικό σημείο της ευρωπαϊκής διαμάχης.

Τώρα, ένα νέο σχέδιο επιχειρεί να αλλάξει τα δεδομένα.

Η ιδέα προβλέπει τη μεταφορά της θεματοφυλακής των συγκεκριμένων κεφαλαίων από τη Euroclear σε έναν μηχανισμό που θα βρίσκεται υπό άμεσο ευρωπαϊκό έλεγχο.

Και κάπου εδώ αρχίζει το πραγματικό θρίλερ.

ΤΑ 210 ΔΙΣ. ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΜΕΤΑΤΡΑΠΕΙ ΣΕ «ΓΟΡΔΙΟ ΔΕΣΜΟ»

Η Ευρώπη θέλει να εξασφαλίσει επιπλέον χρηματοδοτική στήριξη για την Ουκρανία.

Οι υποστηρικτές της αξιοποίησης των ρωσικών assets θεωρούν ότι τα τεράστια αυτά κεφάλαια μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για ένα νέο χρηματοδοτικό εργαλείο, χωρίς να χρειαστεί απαραίτητα να υπάρξει άμεση και οριστική κατάσχεσή τους.

Το πρόβλημα είναι ότι τα χρήματα εξακολουθούν να θεωρούνται ρωσική κρατική περιουσία.

Αυτό δημιουργεί ένα εξαιρετικά σύνθετο νομικό ζήτημα: μέχρι πού μπορεί να φτάσει η Ευρώπη χωρίς να περάσει τη γραμμή της οριστικής απαλλοτρίωσης;

Η απάντηση μόνο εύκολη δεν είναι.

ΤΟ ΒΕΛΓΙΟ ΥΨΩΝΕΙ «ΤΕΙΧΟΣ»

Το Βέλγιο παραμένει ο μεγαλύτερος αντίπαλος του σχεδίου.

Ο λόγος είναι ότι περίπου 185 δισ. ευρώ από τα ρωσικά assets βρίσκονται στην Euroclear των Βρυξελλών.

Η βελγική κυβέρνηση φοβάται ότι εάν προχωρήσει μια κίνηση που θα μπορούσε να εκληφθεί ως κατάσχεση, η χώρα θα βρεθεί αντιμέτωπη με τεράστιες νομικές και οικονομικές απαιτήσεις.

Η θέση της κυβέρνησης παραμένει αρνητική και, σύμφωνα με τον Βέλγο υπουργό Εξωτερικών Μαξίμ Πρεβό, οι κίνδυνοι που είχαν επισημανθεί προηγουμένως δεν έχουν εξαφανιστεί.

Έτσι, η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα:

Πώς μπορεί να χρησιμοποιήσει τα ρωσικά κεφάλαια χωρίς να φορτώσει το ρίσκο σε μία μόνο χώρα;

Η ΝΕΑ ΙΔΕΑ: ΝΑ ΠΕΡΑΣΟΥΝ ΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΤΗΝ ΕΕ

Αυτό ακριβώς επιχειρεί να αντιμετωπίσει η νέα πρόταση.

Αντί τα κεφάλαια να παραμείνουν συγκεντρωμένα σε έναν θεματοφύλακα που βρίσκεται στο Βέλγιο, εξετάζεται η δημιουργία ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού που θα αναλάβει τον έλεγχό τους.

Με αυτόν τον τρόπο, το ρίσκο θα μεταφερόταν από το Βέλγιο σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι υποστηρικτές της πρότασης υποστηρίζουν ότι έτσι το ζήτημα θα μετατραπεί από βελγική υπόθεση σε κοινή ευρωπαϊκή ευθύνη.

Όμως το ερώτημα παραμένει:

Αλλάζει πραγματικά το νομικό πρόβλημα απλώς και μόνο επειδή αλλάζει ο θεματοφύλακας;

ΚΑΙ Η ΕΚΤ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΕΙ

Στο παρασκήνιο βρίσκεται και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, έχει εκφράσει ανησυχίες για τις συνέπειες μιας μονομερούς ευρωπαϊκής κίνησης και έχει υπογραμμίσει τη σημασία του συντονισμού με άλλες δυτικές χώρες.

Ο φόβος δεν αφορά μόνο τη συγκεκριμένη υπόθεση.

Αφορά και το μήνυμα που θα μπορούσε να σταλεί στις διεθνείς αγορές.

Εάν δημιουργηθεί η εντύπωση ότι κρατικά αποθεματικά μπορούν να μετατραπούν εύκολα σε χρηματοδοτικό εργαλείο μετά την επιβολή κυρώσεων, ενδέχεται να προκύψουν ερωτήματα για την εμπιστοσύνη προς το ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό σύστημα.

ΜΙΑ ΠΙΟ «ΗΠΙΑ» ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ

Υπάρχει όμως και άλλη πρόταση.

Αντί να αγγίξει η Ευρώπη το ίδιο το κεφάλαιο των 210 δισ. ευρώ, θα μπορούσε να αξιοποιήσει μόνο τα έσοδα που παράγονται από αυτά.

Με ένα ειδικό επενδυτικό όχημα, τα ετήσια έσοδα — τα οποία υπολογίζονται σε περίπου 4 δισ. ευρώ — θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως βάση για την άντληση πρόσθετης χρηματοδότησης προς την Ουκρανία.

Μια τέτοια λύση θεωρείται λιγότερο επιθετική, καθώς το βασικό κεφάλαιο θα παρέμενε ανέγγιχτο.

ΤΟ ΡΙΣΚΟ ΤΗΣ «ΕΠΟΜΕΝΗΣ ΜΕΡΑΣ»

Το μεγαλύτερο πρόβλημα για τις Βρυξέλλες είναι τι θα συμβεί εάν κάποια στιγμή υπάρξει ειρηνευτική συμφωνία και η Ρωσία απαιτήσει την επιστροφή των περιουσιακών της στοιχείων.

Εκεί βρίσκεται η πραγματική παγίδα.

Εάν μέχρι τότε τα κεφάλαια έχουν χρησιμοποιηθεί ως βάση για δάνεια ή άλλες οικονομικές δεσμεύσεις, η επιστροφή τους θα μπορούσε να δημιουργήσει τεράστιες υποχρεώσεις.

Και τότε το ερώτημα θα είναι ακόμη πιο δύσκολο:

Ποιος θα πληρώσει εάν η Ρωσία δικαιωθεί σε μια μελλοντική δικαστική διαμάχη;

Το Βέλγιο δεν θέλει να σηκώσει μόνο του αυτό το βάρος.

Και η Ευρώπη δεν έχει ακόμη καταφέρει να βρει λύση που να εξαλείφει τον κίνδυνο.

Η ΜΑΧΗ ΓΙΑ ΤΑ ΡΩΣΙΚΑ ASSETS ΜΟΛΙΣ ΞΕΚΙΝΑ

Η νέα προσπάθεια δείχνει ότι οι Βρυξέλλες δεν εγκαταλείπουν την ιδέα αξιοποίησης των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.

Ταυτόχρονα, όμως, αποκαλύπτει πόσο δύσκολη είναι η εφαρμογή της.

Τα 210 δισ. ευρώ αποτελούν ένα τεράστιο οικονομικό «όπλο», αλλά η χρήση του συνοδεύεται από νομικούς, πολιτικούς και χρηματοπιστωτικούς κινδύνους.

Η Ευρώπη θέλει να βοηθήσει την Ουκρανία.

Το Βέλγιο φοβάται ότι θα βρεθεί στην πρώτη γραμμή των συνεπειών.

Η ΕΚΤ ανησυχεί για τη σταθερότητα και την αξιοπιστία του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Και η Ρωσία έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι δεν αντιμετωπίζει τα συγκεκριμένα κεφάλαια ως χαμένη υπόθεση.

ΤΑ 210 ΔΙΣ. ΕΥΡΩ ΕΧΟΥΝ ΜΕΤΑΤΡΑΠΕΙ ΣΕ ΕΝΑΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ «ΓΟΡΔΙΟ ΔΕΣΜΟ» ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ: ΟΙ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ ΨΑΧΝΟΥΝ ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ ΓΙΑ ΝΑ ΤΑ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΟΥΝ, ΤΟ ΒΕΛΓΙΟ ΦΟΒΑΤΑΙ ΤΙΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΑΙ Η ΕΚΤ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΕΙ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥΣ.

Το μεγάλο ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο εάν η Ευρώπη θα χρησιμοποιήσει τα ρωσικά κεφάλαια.

Είναι εάν μπορεί να το κάνει χωρίς να δημιουργήσει ένα προηγούμενο που θα επιστρέψει κάποια στιγμή ως μπούμερανγκ στο ίδιο το ευρωπαϊκό οικονομικό οικοδόμημα.