Ολική έκλειψη Ηλίου: Το πλανητικό φαινόμενο που επηρεάζει τη φύση και τους ανθρώπους

Τη σημερινή Δευτέρα (8/4), κάτοικοι 15 πολιτειών των Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς και ορισμένων περιοχών του Καναδά και του Μεξικού, θα έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν μία ολική έκλειψη Ηλίου. Αυτό συμβαίνει όταν η Σελήνη περνά μπροστά από τον Ήλιο και τον καλύπτει πλήρως.

Εκατομμύρια άνθρωποι θα βιώσουν μια απόκοσμη εμπειρία καθώς η μέρα θα μετατραπεί σε σκοτάδι, ενώ άλλοι θα παρακολουθήσουν μια μερική έκλειψη. Η έκλειψη αποτελεί “το πιο αφύσικο φυσικό φαινόμενο που θα ζήσετε ποτέ”, όπως δήλωσε ο Tyler Nordgren, αστρονόμος, καλλιτέχνης και συγγραφέας, στο Live Science.

Επιπλέον, σύμφωνα με το Live Science, υπάρχουν αρκετά περίεργα φαινόμενα που συνδέονται με την έκλειψη του Ηλίου, τα οποία περιλαμβάνουν:

Πέφτει η θερμοκρασία

Οι επιστήμονες συστήνουν στους τυχερούς που θα παρακολουθήσουν την έκλειψη, να είναι λίγο πιο χοντρά ντυμένοι, επειδή η θερμοκρασία μπορεί να πέσει γρήγορα την ώρα που το φεγγάρι καλύπτει τον ήλιο. Το πόσο εξαρτάται από την τοποθεσία, την εποχή του έτους και τον τύπο της έκλειψης.

Στα περισσότερα μέρη η θερμοκρασία πέφτει περίπου 2,8 έως 5,6 βαθμούς Κελσίου κατά τη διάρκεια μιας ολικής έκλειψης, αν και η πτώση μπορεί να είναι μεγαλύτερη.

Στις δακτυλιοειδείς εκλείψεις η αλλαγή της θερμοκρασίας είναι συνήθως λιγότερο ακραία. «Είναι σαν να έχει έρθει ένα σύννεφο πάνω από τον ήλιο», δήλωσε ο Nordgren. «Αλλά δεν υπάρχει κανένα σύννεφο πάνω από τον ήλιο, πράγμα που απλά εντείνει την παραδοξότητα».

Απότομη αλλαγή της κατεύθυνσης των ανέμων

Μαζί με την πτώση της θερμοκρασίας, οι περιοχές που βιώνουν την έκλειψη μπορούν να αναμένουν αλλαγή της κατεύθυνσης των ανέμων.

Αρχικά, ο άνεμος εξασθενεί καθώς το φεγγάρι πλησιάζει στο να μπλοκάρει τον ήλιο. Αφού το φεγγάρι φτάσει στο μέγιστο της κάλυψης, ο άνεμος αρχίζει να δυναμώνει και πάλι, φυσώντας συχνά προς διαφορετική κατεύθυνση, σύμφωνα με μελέτη του 2016. Το φαινόμενο αυτό συμβαίνει με ολικές, δακτυλιοειδείς και ακόμη και μερικές εκλείψεις.

Περίεργη συμπεριφορά ζώων

Όταν ο ουρανός σκοτεινιάζει ξαφνικά στη μέση της ημέρας, τα ζώα μπορεί να μπερδευτούν πολύ.

Τα πλάσματα της ηλιοφάνειας, όπως τα τζιτζίκια και οι γρύλοι, μπορεί να αρχίσουν να κελαηδούν το βραδινό τους τραγούδι. Οι αγελάδες και τα άλογα μπορεί να αρχίσουν να ξαπλώνουν όπως κάνουν τη νύχτα, ενώ τα πουλιά επιστρέφουν στις φωλιές τους.

Ραδιοφωνικές παρεμβολές

Τόσο οι ολικές όσο και οι δακτυλιοειδείς εκλείψεις διαταράσσουν ορισμένες συχνότητες ραδιοκυμάτων – και κανείς δεν είναι απόλυτα σίγουρος γιατί.

Οι επιστήμονες υποψιάζονται ότι μπορεί να έχει να κάνει με τον τρόπο με τον οποίο ο ήλιος αλληλεπιδρά με την ιονόσφαιρα της Γης, η οποία είναι γνωστό ότι αυξομειώνεται ως απόκριση σε φαινόμενα όπως οι ηλιακές εκλάμψεις και οι ηλιακές καταιγίδες.

Στις 8 Απριλίου, επιστήμονες-πολίτες και λάτρεις του ραδιοερασιτεχνισμού σε όλη τη Βόρεια Αμερική θα είναι έτοιμοι να συλλέξουν περισσότερα δεδομένα σχετικά με το πώς οι εκλείψεις διαταράσσουν αυτές τις μεταδόσεις.

«Αλλάζουν» οι μικροοργανισμοί

Ακόμη και οι μικροοργανισμοί θα μπορούσαν να είναι ευαίσθητοι σε μία ηλιακή έκλειψη.

Μια μελέτη του 2011 σε βακτήρια κατά τη διάρκεια μιας ολικής έκλειψης στην Ινδία διαπίστωσε ότι τα μικρόβια έγιναν μικρότερα και είχαν διαφορετικό σχήμα κοντά στην κορύφωση της έκλειψης. Ωστόσο, τα αποτελέσματα αυτά δεν έχουν ακόμη επαναληφθεί.

Περίεργες σκιές

Καθώς μια έκλειψη ηλίου εξελίσσεται, τα περισσότερα μάτια θα είναι κολλημένα στον ουρανό. Αλλά αν αφιερώσετε λίγο χρόνο για να κοιτάξετε το έδαφος – οι σκιές που δημιουργούνται από τα δέντρα και άλλα αντικείμενα έχουν σχήμα ημισελήνου.

Κατά τη διάρκεια της κορύφωσης μιας δακτυλιοειδούς έκλειψης, «θα δείτε παντού μικρούς δακτυλίους φωτός», δήλωσε ο Nordgren.

Αυτές οι σκιές της έκλειψης εμφανίζονται επίσης κατά τη διάρκεια μερικών εκλείψεων, και το αποτέλεσμα μπορεί να είναι αρκετά εντυπωσιακό.

Ορατά αστέρια και πλανήτες

Κατά τη διάρκεια μιας ολικής ηλιακής έκλειψης, το φεγγάρι αποκλείει αρκετό από το φως του ήλιου, με αποτέλεσμα να εμφανιστούν στον ουρανό τα αστέρια και οι πλανήτες.

Ωστόσο, μόνο τα πιο φωτεινά από αυτά θα είναι ορατά και το ποια θα εμφανιστούν εξαρτάται από τη θέση της Γης εκείνη τη στιγμή. Για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια της σημερινής ολικής έκλειψης, είναι πιθανό να μπορεί να παρατηρηθεί η Αφροδίτη και ο Δίας.

Baily’s beads

Αν παρακολουθήσετε μία ολική έκλειψη ηλίου (έχοντας λάβει μέτρα για την προστασία των ματιών), μπορεί να παρατηρήσετε μια ριπή φωτός γύρω από την άκρη του φεγγαριού που μοιάζει με χάντρες, σαν κολιέ.

Το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό ως το φαινόμενο του διαμαντένιου δακτυλίου ή «χάντρες του Baily». Πήρε το όνομά του από τον αστρονόμο Francis Baily, ο οποίος περιέγραψε το φαινόμενο το 1836, το οποίο προκαλείται από την αλληλεπίδραση του ηλιακού φωτός με την ανώμαλη τοπογραφία της σελήνης.