“Οπλοπολυβόλο” η Ευρωπαία Εισαγγελέας, Λάουρα Κοβέσι, κατά της Κυβέρνησης Μητσοτάκη για Τέμπη, ΟΠΕΚΕΠΕ και διαφθορά: Το “αμαρτωλό” Άρθρο 86 που “προστατεύει” τους Υπουργούς και τα μεγάλα ερωτηματικά – Τι ισχύει σε άλλες χώρες;

Με αυστηρή κριτική για τις υποθέσεις των Τεμπών, του ΟΠΕΚΕΠΕ αλλά και για τη διαφθορά στην Ελλάδα μίλησε η Ευρωπαία Εισαγγελέας, Λάουρα Κοβέσι, κατά τη συνέντευξη Τύπου που έδωσε στην Αθήνα. Η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) δεν δίστασε να επισημάνει ότι το άρθρο 86 του Συντάγματος, που αφορά την ευθύνη υπουργών, αποτέλεσε εμπόδιο στις έρευνες σε τουλάχιστον δύο περιπτώσεις.

«Στις υποθέσεις των Τεμπών και του ΟΠΕΚΕΠΕ, η ισχύουσα συνταγματική πρόβλεψη μάς σταμάτησε. Αυτό συγκρούεται με την ευρωπαϊκή νομοθεσία και πρέπει να αλλάξει», τόνισε χαρακτηριστικά η Κοβέσι, εκφράζοντας την ελπίδα πως θα υπάρξει επαρκής πολιτική βούληση για ουσιαστική μεταρρύθμιση.

Τι προβλέπει το άρθρο 86

Το άρθρο 86 με τίτλο «Δίωξη κατά μελών της Κυβέρνησης – Ειδικό Δικαστήριο» ορίζει ότι:

Μόνο η Βουλή μπορεί να κινήσει δίωξη κατά υπουργών και υφυπουργών για αδικήματα που τελέστηκαν εν ώρα καθηκόντων.

Αν προκύψουν στοιχεία σε άλλη έρευνα, αυτά διαβιβάζονται άμεσα στη Βουλή.

Για να ασκηθεί δίωξη απαιτείται πρόταση 30 βουλευτών και έγκριση με απόλυτη πλειοψηφία.

Οι υποθέσεις δεν εκδικάζονται από τακτικά δικαστήρια, αλλά από ειδικό δικαστήριο με μέλη του ΣτΕ και του Αρείου Πάγου.

Στην πράξη, οι διαδικασίες αυτές οδηγούν σε «πάγωμα» των ερευνών για πολιτικά πρόσωπα, ενώ πολλές υποθέσεις χάνουν τη δικαστική τους πορεία λόγω παραγραφής.

Γιατί μπλοκάρει την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία

Η EPPO έχει εντολή να διερευνά εγκλήματα σε βάρος του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, όπως διαφθορά ή απάτη. Όταν όμως εμπλέκονται υπουργοί στην Ελλάδα, το άρθρο 86 στερεί από την Κοβέσι και την ομάδα της το δικαίωμα να προχωρήσουν σε άμεση έρευνα, αναγκάζοντάς τους να παραδώσουν τον φάκελο στη Βουλή. Εκεί, οι πολιτικοί συσχετισμοί συχνά υπερτερούν της ουσίας.

Η Κοβέσι το έθεσε καθαρά: «Δεν μπορούμε να παραβιάσουμε το ελληνικό Σύνταγμα. Μόνο το Κοινοβούλιο μπορεί να το αλλάξει. Υπάρχει πολιτική βούληση;».

Τι ισχύει διεθνώς

Ιταλία: Υπάρχει σχετική ασυλία, αλλά μπορεί να αρθεί με άδεια της Βουλής ή της Γερουσίας.

Γαλλία: Από τη δεκαετία του ’90 η ασυλία έχει περιοριστεί σημαντικά, με δυνατότητα δίωξης για διαφθορά και σοβαρά εγκλήματα.

Ισπανία: Προβλέπεται κοινοβουλευτική ασυλία, αλλά σε σοβαρές υποθέσεις μπορεί να αρθεί.

Ρουμανία/Ανατολική Ευρώπη: Γίνονται προσπάθειες περιορισμού της ασυλίας για να μη λειτουργεί ως μέσο καθυστέρησης.

Ηνωμένο Βασίλειο & Σουηδία: Δεν υπάρχει γενική ασυλία· οι υπουργοί διώκονται κανονικά.

Γερμανία: Υπάρχει, αλλά η άρση γίνεται σχετικά εύκολα για βαριά αδικήματα.

Το διακύβευμα για την Ελλάδα

Σε αντίθεση με πολλές ευρωπαϊκές χώρες, το ελληνικό πλαίσιο παρέχει στους υπουργούς ισχυρό «τείχος προστασίας» που δυσκολεύει ή σταματά εντελώς τις έρευνες. Η Κοβέσι ξεκαθάρισε ότι όσο δεν αλλάζει το άρθρο 86, η χώρα θα μένει εκτεθειμένη σε ζητήματα λογοδοσίας και διαφάνειας.

Το ερώτημα πλέον είναι αν η Βουλή θα τολμήσει να τροποποιήσει το άρθρο ή θα συνεχίσει να το χρησιμοποιεί ως ασπίδα για την πολιτική ελίτ.