Οριστικό τέλος στον δεύτερο γύρο των αυτοδιοικητικών εκλογών – Σε ισχύ ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Με τις ψήφους της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας της Νέας Δημοκρατίας εγκρίθηκε από την Ολομέλεια της Βουλής ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ανοίγοντας τον δρόμο για εκτεταμένες αλλαγές στη λειτουργία των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Οριστικό τέλος στον δεύτερο γύρο των αυτοδιοικητικών εκλογών – Σε ισχύ ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Στο επίκεντρο της μεταρρύθμισης βρίσκεται η κατάργηση του δεύτερου γύρου στις αυτοδιοικητικές εκλογές και η εισαγωγή της λεγόμενης «συμπληρωματικής ψήφου», μια αλλαγή που ήδη προκαλεί έντονη πολιτική αντιπαράθεση.

Το νομοσχέδιο καταψηφίστηκε από το σύνολο της αντιπολίτευσης, η οποία έκανε λόγο για διατάξεις που μεταβάλλουν ουσιαστικά τον εκλογικό χάρτη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Η «συμπληρωματική ψήφος» αντικαθιστά τον δεύτερο γύρο

Υπερασπιζόμενος τις νέες ρυθμίσεις, ο υπουργός Εσωτερικών, Θοδωρής Λιβάνιος, υποστήριξε ότι η συμμετοχή των πολιτών στον δεύτερο γύρο των δημοτικών και περιφερειακών εκλογών είχε μειωθεί αισθητά τα τελευταία χρόνια, αγγίζοντας σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και το 15%, γεγονός που, όπως σημείωσε, καθιστούσε αναγκαία την αλλαγή του εκλογικού συστήματος.

Παράλληλα, επισήμανε ότι ο νέος Κώδικας δεν περιορίζεται μόνο στις εκλογικές αλλαγές, αλλά συγκεντρώνει και ενοποιεί περισσότερες από 2.000 διάσπαρτες νομοθετικές διατάξεις, ορισμένες εκ των οποίων ίσχυαν από το 1958. Με αυτόν τον τρόπο, όπως ανέφερε, δημιουργείται πλέον ένα ενιαίο, σύγχρονο και πιο λειτουργικό θεσμικό πλαίσιο για την οργάνωση και τη λειτουργία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Έντονες αντιδράσεις από τα κόμματα της αντιπολίτευσης

Η συζήτηση στη Βουλή διεξήχθη σε υψηλούς τόνους, με τα κόμματα της αντιπολίτευσης να ασκούν σφοδρή κριτική στις νέες διατάξεις. Όπως υποστήριξαν, το νέο εκλογικό σύστημα περιλαμβάνει «αντιδημοκρατικές» και «καλπονοθευτικές» προβλέψεις, εκφράζοντας την πλήρη αντίθεσή τους και καταψηφίζοντας το νομοσχέδιο επί της αρχής.

Από την πλευρά του, ο υπουργός Εσωτερικών αναγνώρισε ότι το μοντέλο διοίκησης εξακολουθεί να διατηρεί έντονα δημαρχοκεντρικά χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας πως οι πολίτες ταυτίζουν σε μεγάλο βαθμό τη λειτουργία των δήμων και των περιφερειών με τα πρόσωπα των δημάρχων και των περιφερειαρχών, ενώ μικρότερη είναι η αναγνωρισιμότητα των μελών των δημοτικών και περιφερειακών συμβουλίων.

Οριστικό τέλος στον δεύτερο γύρο των αυτοδιοικητικών εκλογών – Σε ισχύ ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Τι προβλέπεται για τα δημοτικά συμβούλια

Ο νέος Κώδικας φέρνει αλλαγές και στη σύνθεση των δημοτικών συμβουλίων, επιχειρώντας να ενισχύσει την αναλογική εκπροσώπηση.

Συγκεκριμένα, εάν ο συνδυασμός που θα αναδειχθεί νικητής στις εκλογές, ακόμη και μετά την προσμέτρηση των συμπληρωματικών ψήφων, συγκεντρώσει ποσοστό χαμηλότερο του 42%, τότε η πλειοψηφία που θα διαθέτει στο δημοτικό συμβούλιο θα είναι μικρότερη, επιτρέποντας μεγαλύτερη εκπροσώπηση και στις υπόλοιπες παρατάξεις.

Απορρίφθηκε η πρόταση για απόδοση του ΕΝΦΙΑ στους δήμους

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, ο Θοδωρής Λιβάνιος απέρριψε και την πρόταση του ΠΑΣΟΚ για πιλοτική μεταφορά των εσόδων από τον ΕΝΦΙΑ στους δήμους.

Όπως εξήγησε, μια τέτοια εξέλιξη θα δημιουργούσε σοβαρές οικονομικές ανισότητες μεταξύ των ΟΤΑ, καθώς δήμοι με υψηλές αντικειμενικές αξίες –όπως η Γλυφάδα– θα εξασφάλιζαν πολύ μεγαλύτερα έσοδα, την ώρα που αρκετοί μικρότεροι ή περιφερειακοί δήμοι θα στερούνταν πολύτιμους οικονομικούς πόρους. Μάλιστα, εκτίμησε ότι σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα ήταν αναπόφευκτη η δημιουργία νέου μηχανισμού αναδιανομής, αντίστοιχου με εκείνον των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ).

Νέος τρόπος είσπραξης των δημοτικών τελών

Με νομοτεχνική βελτίωση που ενσωματώθηκε στο νομοσχέδιο προβλέπεται, σε μεταγενέστερη φάση, η δυνατότητα τα δημοτικά τέλη να εισπράττονται απευθείας από τους ίδιους τους δήμους, χωρίς να μεσολαβούν πλέον οι λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος, όπως ισχύει σήμερα.

Η διαδικασία εφαρμογής του νέου μοντέλου θα εξειδικευθεί μέσω Προεδρικού Διατάγματος, το οποίο θα εκδοθεί μετά από τη σύμφωνη γνώμη της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) και των συναρμόδιων υπουργείων. Στόχος της κυβέρνησης είναι το νέο σύστημα να τεθεί σε πλήρη εφαρμογή από τις αρχές του 2028.

Παράλληλα, ο υπουργός Εσωτερικών αναφέρθηκε στην περαιτέρω οικονομική ενίσχυση των δήμων μέσω των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων, ενώ γνωστοποίησε ότι μέσα στο επόμενο διάστημα αναμένεται να ολοκληρωθούν περισσότερες από 9.000 μόνιμες προσλήψεις προσωπικού σε παιδικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς, με στόχο την αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών προς τις τοπικές κοινωνίες.