“Ωρολογιακή βόμβα” έτοιμη να εκραγεί ο Περσικός: Εκκενώσεις Αμερικανικών βάσεων, σχέδια στοχευμένων πληγμάτων και τα σενάρια αλλαγής καθεστώτος στο Ιράν – Σε τεντωμένο σχοινί η Μέση Ανατολή

Όλο και πιο κοντά φαίνεται να βρίσκεται ένα ενδεχόμενο αμερικανικό χτύπημα κατά του Ιράν, καθώς σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times εκατοντάδες στρατιώτες απομακρύνθηκαν από την αεροπορική βάση Αλ Ουντέιντ στο Κατάρ, ενώ αντίστοιχες κινήσεις έγιναν και σε βάσεις στο Μπαχρέιν.

Πηγές του Πεντάγωνο εκτιμούν ότι σε περίπτωση που οι Ηνωμένες Πολιτείες προχωρήσουν οι ίδιες σε επίθεση –και όχι το Ισραήλ– οι αμερικανικές δυνάμεις στην περιοχή θα διατρέξουν αυξημένο κίνδυνο αντιποίνων.

Αμερικανικά στρατεύματα βρίσκονται επίσης σε Ιράκ, Συρία, Κουβέιτ, Σαουδική Αραβία, Ιορδανία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, γεγονός που ενισχύει τις ανησυχίες για περιφερειακή ανάφλεξη.

Σε προχωρημένο στάδιο τα σχέδια – Στο τραπέζι στοχευμένα πλήγματα

Σύμφωνα με αποκαλύψεις του Reuters, η στρατιωτική προετοιμασία των ΗΠΑ έχει εισέλθει σε ώριμη φάση, με τα σενάρια να περιλαμβάνουν στοχευμένες επιθέσεις ακόμη και κατά συγκεκριμένων προσώπων, αλλά και πιο φιλόδοξες επιλογές, εφόσον δοθεί πολιτική εντολή.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο «περιορισμένης επίθεσης» ως μέσο πίεσης για συμφωνία στο πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, ενώ παράλληλα δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο αλλαγής καθεστώτος.

Οι αξιωματούχοι που μίλησαν στο Reuters δεν διευκρίνισαν ποια πρόσωπα θα μπορούσαν να αποτελέσουν στόχο ούτε πώς θα μπορούσε να επιτευχθεί αλλαγή εξουσίας χωρίς εκτεταμένη χερσαία επιχείρηση – ένα σενάριο που θα ερχόταν σε αντίθεση με παλαιότερες τοποθετήσεις του Τραμπ κατά των μακροχρόνιων στρατιωτικών επεμβάσεων.

Το προηγούμενο του Σολεϊμανί και οι Φρουροί της Επανάστασης

Κατά την πρώτη του θητεία, ο Τραμπ είχε εγκρίνει την εξόντωση του Ιρανού στρατηγού Κασέμ Σολεϊμανί το 2020, επικεφαλής της Δύναμης Κουντς, του εξωτερικού βραχίονα των Φρουροί της Επανάστασης. Ήδη από το 2019, οι ΗΠΑ είχαν χαρακτηρίσει επίσημα τους Φρουρούς ως τρομοκρατική οργάνωση.

Σύμφωνα με περιφερειακές πηγές, σε πρόσφατη 12ήμερη σύγκρουση μεταξύ Ισραήλ και Ιράν φέρεται να σκοτώθηκαν τουλάχιστον 20 ανώτατοι διοικητές, μεταξύ των οποίων και ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων, στρατηγός Μοχάμεντ Μπαγκέρι.

Ωστόσο, ειδικοί επισημαίνουν ότι τέτοιες επιχειρήσεις απαιτούν εξαιρετικά ακριβείς πληροφορίες, πλήρη γνώση της τοποθεσίας των στόχων και προσεκτική εκτίμηση των παράπλευρων απωλειών.

Διπλωματία υπό πίεση – Το παράθυρο των 15 ημερών

Στο διπλωματικό πεδίο, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι εντός λίγων ημερών η Τεχεράνη θα αποστείλει προσχέδιο συμφωνίας για τα πυρηνικά στην Ουάσινγκτον, ενώ επαφές μεταξύ διαπραγματευτών πραγματοποιήθηκαν πρόσφατα.

Από την πλευρά των ΗΠΑ, η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ έκανε λόγο για σημαντικές διαφορές που παραμένουν.

Ο Τραμπ προειδοποίησε ότι εάν δεν υπάρξει συμφωνία, «πολύ άσχημα πράγματα» θα συμβούν, αφήνοντας να εννοηθεί ότι μέσα στις επόμενες 10 έως 15 ημέρες θα μπορούσαν να ληφθούν κρίσιμες αποφάσεις.

Κίνδυνος γενικευμένης σύρραξης και τα Στενά του Ορμούζ

Η Τεχεράνη έχει διαμηνύσει, με επιστολή προς τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, ότι δεν επιδιώκει πόλεμο, αλλά θα απαντήσει «αποφασιστικά και αναλογικά» σε περίπτωση επίθεσης.

Οι Φρουροί της Επανάστασης έχουν προειδοποιήσει ότι θα πλήξουν αμερικανικές βάσεις στην περιοχή, ενώ το Ιράν έχει επανειλημμένα απειλήσει με κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ – ενός κομβικού θαλάσσιου περάσματος από το οποίο διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας ροής πετρελαίου.

Ήδη, οι δηλώσεις και μόνο περί ενδεχόμενου βομβαρδισμού έχουν προκαλέσει αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας, με τις τιμές του πετρελαίου να καταγράφουν άνοδο.

Η Μέση Ανατολή βρίσκεται ξανά σε οριακό σημείο, με τη στρατιωτική ισχύ να συσσωρεύεται και τη διπλωματία να δίνει μάχη με τον χρόνο. Το επόμενο δεκαπενθήμερο ενδέχεται να αποδειχθεί καθοριστικό όχι μόνο για τις σχέσεις Ουάσινγκτον–Τεχεράνης, αλλά και για τη σταθερότητα ολόκληρης της περιοχής.