Οσμή νέου σκανδάλου με τα «Σπιτάκια της Ανακύκλωσης»:Η Ευρωπαία Εισαγγελέας διέταξε προκαταρκτική εξέταση για δύο υπουργούς!

Είναι πλέον επίσημο: η ευρωπαϊκή δικαιοσύνη ανοίγει νέα έρευνα σχετικά με τη διαχείριση των ευρωπαϊκών πόρων στην Ελλάδα.

Οσμή νέου σκανδάλου με τα «Σπιτάκια της Ανακύκλωσης»: Η Ευρωπαία Εισαγγελέας διέταξε προκαταρκτική εξέταση για δύο υπουργούς!

Αυτή τη φορά στο επίκεντρο βρίσκεται η αμφιλεγόμενη ανάθεση του έργου «Σπιτάκια της Ανακύκλωσης» σε αμερικανική εταιρεία και την ελληνική θυγατρική της, η οποία εδώ και τέσσερα χρόνια κατηγορείται, μεταξύ άλλων, για υπερτιμολόγηση.

Σύμφωνα με πορίσματα της Επιτροπής Δημοσιονομικού Ελέγχου (ΕΔΕΛ) αλλά και στοιχεία που προέκυψαν κατά την κοινοβουλευτική διερεύνηση το 2024, η τιμή αγοράς κάθε «σπιτακιού» ήταν σχεδόν πενταπλάσια της πραγματικής αξίας. Συγκεκριμένα, ενώ η κανονική τιμή θα έπρεπε να είναι γύρω στις 60.000 ευρώ, το κόστος εκτοξεύτηκε στα 300.000 ευρώ ανά μονάδα.

Τα «Σπιτάκια Ανακύκλωσης», που μοιάζουν με μεγάλους περιπτέρους, τοποθετήθηκαν αρχικά σε κεντρικά σημεία της Αθήνας ήδη από τη δεκαετία του 2000. Πρόκειται για εγκαταστάσεις όπου οι πολίτες μπορούν να παραδίδουν υλικά συσκευασίας και να λαμβάνουν ως αντάλλαγμα κουπόνια αξίας περίπου 1 ευρώ για κάθε 33 συσκευασίες, τα οποία εξαργυρώνονται σε συνεργαζόμενα σούπερ μάρκετ.

Τα τελευταία χρόνια, και κυρίως μετά το 2019, τα σπιτάκια αυτά πολλαπλασιάστηκαν σε όλη την Ελλάδα, κατακλύζοντας πλατείες και δημόσιους χώρους. Ωστόσο, όπως τονίζει η ΕΔΕΛ σε σχετικό πόρισμά της μετά από αίτημα των ευρωπαϊκών αρχών, το κόστος των κατασκευών ήταν ασύγκριτα υψηλό.

Λίγους μήνες μετά την ανάληψη της διακυβέρνησης από τη Νέα Δημοκρατία, στις 5 Δεκεμβρίου 2019, έγιναν τα επίσημα εγκαίνια της «Μονάδας Παραγωγής Μηχανημάτων Ανταποδοτικής Ανακύκλωσης» στην Ελλάδα, παρουσία και του τότε πρέσβη των ΗΠΑ, Τζέφρυ Πάιατ. Η εταιρεία, μέσω κοινής επιχείρησης (joint venture) της αμερικανικής ENVIPCO και της ελληνικής θυγατρικής της, παρουσίαζε τη μονάδα ως την πρώτη παραγωγική μονάδα εκτός ΗΠΑ.

Δύο χρόνια αργότερα, η ΕΔΕΛ διαπίστωσε ότι η ίδια εταιρεία και η θυγατρική της κατέθεσαν «ανταγωνιστικές προσφορές» σε διαγωνισμό, προκειμένου να δικαιολογήσουν το υψηλό κόστος των 300.000 ευρώ ανά σπιτάκι, που χρηματοδοτείται από ευρωπαϊκούς πόρους.

Οσμή νέου σκανδάλου με τα «Σπιτάκια της Ανακύκλωσης»: Η Ευρωπαία Εισαγγελέας διέταξε προκαταρκτική εξέταση για δύο υπουργούς!

Ταυτόχρονα, από την έρευνα προκύπτει ότι υπήρχαν και άλλες εταιρείες που προσέφεραν αντίστοιχες κατασκευές σε τιμές που έφταναν έως και το 1/5 του κόστους (περίπου 66.000 ευρώ). Πολλοί δήμοι και περιφέρειες αγόρασαν αυτά τα σπιτάκια, τα οποία χαρακτηρίστηκαν ως «Πολυκέντρα Ανακύκλωσης», για τη χωριστή συλλογή μετάλλων, πλαστικών, γυαλιού και χαρτιού.

Ωστόσο, η ΕΔΕΛ επισημαίνει ότι τα σπιτάκια θα έπρεπε να προμηθεύονται μέσω συστημάτων που εφαρμόζουν την «ευθύνη του παραγωγού», καθώς αφορούν υλικά συσκευασίας. Αυτό σημαίνει ότι η προμήθεια έπρεπε να γίνει με βάση συγκεκριμένες ευρωπαϊκές και εθνικές νομοθεσίες, κάτι που δεν τηρήθηκε.

Η πρώτη αντίδραση των ευρωπαϊκών αρχών, μέσω του πορίσματος της ΕΔΕΛ, οδήγησε σε πάγωμα κονδυλίων ύψους 92 εκατομμυρίων ευρώ που προορίζονταν για τον Ενιαίο Σύνδεσμο Δήμων και Κοινοτήτων Νομού Αττικής (ΕΔΚΝΑ), όπου σημαντικό ρόλο κατέχει η Περιφέρεια Αττικής. Ωστόσο, σήμερα το ζήτημα επανέρχεται καθώς η ευρωπαϊκή δικαιοσύνη διατάσσει προκαταρκτική εξέταση, ενώ παράλληλα ασκούνται πιέσεις από ανώτατα κυβερνητικά στελέχη να εκταμιευτούν τα κονδύλια χωρίς περικοπές ή «δημοσιονομική διόρθωση».

Σύμφωνα με ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες, η έρευνα θα εστιάσει στις πιθανές νομικές ευθύνες του τότε υπουργού Εσωτερικών, κ. Τάκη Θεοδωρικάκου, του μετέπειτα υπουργού Ενέργειας και νυν Γραμματέα της ΝΔ, κ. Κώστα Σκρέκα, ο οποίος πήρε νομοθετικές πρωτοβουλίες, καθώς και του τότε περιφερειάρχη Αττικής, κ. Γιώργου Πατούλη. Παράλληλα, σημειώνεται ότι ο κ. Κωστής Χατζηδάκης είχε αρνηθεί ορισμένες αποφάσεις που ελήφθησαν τότε. Πάντως, η προκαταρκτική εξέταση δεν σημαίνει αυτόματα καταλογισμό ποινικών ευθυνών, καθώς θα εξαρτηθεί από τα ευρήματα της έρευνας. Το τεκμήριο της αθωότητας παραμένει ακέραιο.

Η προκαταρκτική εξέταση αποτελεί το πρώτο στάδιο της δικαστικής διαδικασίας, η οποία οδηγεί σε κύρια ανάκριση μόνο αν προκύψουν επαρκείς ενδείξεις για ποινικές διώξεις.

Αυτό που είναι βέβαιο, είναι πως πρόκειται για τη δεύτερη επίσημη έρευνα της ευρωπαϊκής δικαιοσύνης για τη διαχείριση κοινοτικών πόρων στην Ελλάδα, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να ακολουθήσουν και άλλες στο μέλλον.