Οστεοσάρκωμα: Ο σπάνιος τύπος καρκίνου που «πήρε» τον Θέμο Αναστασιάδη

Το οστεοσάρκωμα είναι ο τύπος του καρκίνου που νίκησε το Θέμο Αναστασιάδη, ύστερα από μακροχρόνια μάχη με τη νόσο. Ο δημοσιογράφος, έχασε τελικά τη ζωή του την Τρίτη, από οστεοσάρκωμα που ανέπτυξε στο στέρνο.
Το οστεοσάρκωμα δεν είναι ένας συνηθισμένος καρκίνος. Κάθε χρόνο, περίπου 800 έως 900 νέες περιπτώσεις διαγιγνώσκονται στις Ηνωμένες Πολιτείες. Περίπου τα μισά από αυτά είναι σε παιδιά και εφήβους. Εντούτοις, άτομα οποιασδήποτε ηλικίας μπορούν να αναπτύξουν τη νόσο. Περίπου το 10% όλων των οστεοσαρκωμάτων εμφανίζονται σε άτομα άνω των 60 ετών.
Περίπου το 2% των παιδικών καρκίνων είναι οστεοσαρκώματα, αλλά αποτελούν πολύ μικρότερο ποσοστό καρκίνου των ενηλίκων.
Η πρόγνωση για τα άτομα με οστεοσάρκωμα εξαρτάται απó πολλούς παράγοντες, συμπεριλαμβανομένης της θέσης του όγκου, το κατά πóσο ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί (μεταστάσεις) óταν βρεθεί για πρώτη φορά και την ηλικία του ατόμου.
Η ταυτότητα της νόσου
Το οστεοσάρκωμα (ονομάζεται επίσης οστεογενές σάρκωμα) είναι ο πιο συνηθισμένος τύπος καρκίνου που αναπτύσσεται στα οστά. Τα καρκινικά κύτταρα σε αυτούς τους όγκους μοιάζουν με κανονικό οστικό ιστό, αλλά ο οστικός ιστός σε ένα οστεοσάρκωμα δεν είναι τόσο ισχυρός όσο αυτός των κανονικών οστών.
Σε παιδιά και νεαρούς ενήλικες, το οστεοσάρκωμα συνήθως αναπτύσσεται σε περιοχές όπου το οστό αναπτύσσεται γρήγορα, όπως κοντά στα άκρα των μακριών οστών. Οι περισσότεροι όγκοι αναπτύσσονται στα οστά γύρω από το γόνατο, ή στο περιφερικό μηριαίο οστό (το κάτω μέρος του μηριαίου οστού), ή στην εγγύτερη κνήμη (το ανώτερο τμήμα της οσφυϊκής χώρας). Ο εγγύς βραχίονας (το τμήμα του οστού του άνω βραχίονα κοντά στον ώμο) είναι η επόμενη πιο κοινή περιοχή. Ωστόσο, το οστεοσάρκωμα μπορεί να αναπτυχθεί σε οποιοδήποτε οστό, συμπεριλαμβανομένων των οστών της λεκάνης (ισχίων), του ώμου και της γνάθου. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα στους μεγαλύτερους ενήλικες.
Σημεία και συμπτώματα
Τα οστεοσαρκώματα συνήθως διαγιγνώσκεται λόγω των συμπτωμάτων που προκαλεί:
Πόνος και οίδημα
Ο πόνος στο προσβεβλημένο οστό είναι συνήθως το πιο συνηθισμένο σύμπτωμα του οστεοσαρκώματος. Στην αρχή, ο πόνος μπορεί να μην είναι σταθερός ή να επιδεινώνεται το βράδυ. Ο πόνος αυξάνεται συχνά με τη δραστηριότητα και μπορεί να οδηγήσει σε κάταγμα εάν ο όγκος εντοπίζεται σε οστό του ποδιού.
Τι οίδημα (πρήξιμο) στην περιοχή είναι ένα άλλο κοινό σύμπτωμα και, ανάλογα με το σημείο στον οποίο βρίσκεται ο όγκος, μπορεί να γίνεται αισθητό κάποιο εξόγκωμα ή μάζα.
Ο πόνος και το πρήξιμο των άκρων είναι πολύ συνηθισμένα συμπτώματα σε φυσιολογικά, ενεργά παιδιά και εφήβους. Είναι πολύ πιο πιθανό να προκαλούνται από χτυπήματα και μώλωπες, οπότε ενδέχεται να μην επισκεφτούν αμέσως γιατρό, γεγονός που καθυστερεί συχνά τη διάγνωση. Αυτό μπορεί να καθυστερήσει μια διάγνωση. Εάν το παιδί σας έχει αυτά τα συμπτώματα και δεν υποχωρούν μέσα σε λίγες εβδομάδες (ή χειροτερεύουν), επισκεφθείτε τον γιατρό.
Σε ενήλικες είναι λιγότερο συχνά, γι ‘αυτό θα πρέπει να αντιμετωπίζονται σοβαρά και να οδηγούν στο γιατρό ακόμα νωρίτερα.
Οστικά κατάγματα
Αν και το οστεοσάρκωμα μπορεί να εξασθενίσει το οστό στο οποίο αναπτύσσεται, τα κατάγματα δεν είναι κοινά. Οι εξαιρέσεις είναι σπάνιες σε τελαγγειεκτατικά οστεοσαρκώματα, τα οποία τείνουν να αποδυναμώνουν το οστό περισσότερο από άλλες μορφές της νόσου και είναι πιθανότερο να προκαλέσουν κατάγματα στη θέση του όγκου.
Οι άνθρωποι με κάταγμα κοντά ή πάνω στο οστεοσάρκωμα περιγράφουν συχνά την παρουσία ενός επώδυνου εξογκώματος για μερικούς μήνες το οποίο ξαφνικά έγινε πολύ οδυνηρό όταν συνέβη το κάταγμα.
Υποτύποι οστεοσαρκώματος
Πολλοί υποτύποι του οστεοσαρκώματος μπορούν να αναγνωριστούν από το πώς φαίνονται στις ακτίνες Χ και κάτω από το μικροσκόπιο. Μερικοί από αυτούς τους υποτύπους έχουν καλύτερη πρόγνωση από άλλους.
Με βάση το πώς φαίνονται κάτω από το μικροσκόπιο, τα οστεοσαρκώματα μπορούν να ταξινομηθούν ως υψηλού βαθμού, ενδιάμεσου βαθμού ή χαμηλού βαθμού. Ο βαθμός του όγκου λέει στους γιατρούς πόσο πιθανό είναι ότι ο καρκίνος θα αναπτυχθεί και θα εξαπλωθεί σε άλλα μέρη του σώματος.
Οστεοσαρκώματα υψηλού βαθμού
Αυτά είναι τα ταχύτερα αναπτυσσόμενα είδη οστεοσαρκώματος. Όταν φαίνονται κάτω από ένα μικροσκόπιο, δεν μοιάζουν με κανονικά οστά και έχουν πολλά κύτταρα, τα οποία βρίσκονται σε διαδικασία διαίρεσης σε νέα κύτταρα. Τα περισσότερα οστεοσαρκώματα που εμφανίζονται σε παιδιά και εφήβους είναι υψηλής ποιότητας.
Υπάρχουν πολλοί τύποι οστεοσαρκώματος (αν και οι πρώτοι 3 είναι οι συνηθέστεροι), όπως:
Οστεοβλαστικό
Χονδροβλαστικό
Ινοβλαστικό
Μικτό
Μικροκυτταρικό
Άλλα οστεοσαρκώματα περιλαμβάνουν:
Παζετοϊδές (Pagetoid): Ένας όγκος που αναπτύσσεται σε κάποιον με νόσο του Παζέ (Paget)
Εξωσκελετικό: Ένας όγκος που αρχίζει σε ένα μέρος του σώματος που δεν είναι οστό
Μετα-ακτινοβολικό: Ένας όγκος που ξεκινά από ένα οστό που είχε υποβληθεί σε θεραπεία με ακτινοβολία
Οστεοσαρκώματα μεσαίου βαθμού
Αυτοί οι ασυνήθιστοι όγκοι εμπίπτουν μεταξύ οστεοσαρκωμάτων υψηλού βαθμού και χαμηλού βαθμού. (Συνήθως αντιμετωπίζονται σαν να είναι οστεοσαρκώματα χαμηλού βαθμού).
Μεσοσταθμικό (juxtacortical intermediate grade)
Οστεοσαρκώματα χαμηλού βαθμού
Αυτά είναι τα βραδύτερα αναπτυσσόμενα οστεοσαρκώματα. Οι όγκοι μοιάζουν περισσότερο με κανονικό οστό και έχουν λίγα διαχωριστικά κύτταρα, όταν φαίνονται κάτω από μικροσκόπιο.
Παράπλευρο (juxtacortical low grade)
Ενδομυϊκό, ή ενδοοστικό
Ο βαθμός του όγκου παίζει ρόλο στον προσδιορισμό του σταδίου και του τύπου της θεραπείας που χρησιμοποιείται.
Κακοήθεις (καρκινικοί) όγκοι των οστών
Οι όγκοι του Ewing είναι ο δεύτερος συνηθέστερος καρκίνος των οστών στα παιδιά.
Οι περισσότεροι άλλοι τύποι καρκίνων των οστών εντοπίζονται συνήθως σε ενήλικες και σπάνια σε παιδιά.
Αυτοί περιλαμβάνουν:
Χονδροσάρκωμα (καρκίνος που αναπτύσσεται από χόνδρο)
Κακόηθες ινώδες ιστιοκύτωμα
Ινοσάρκωμα
Χόρδωμα
Κακοήθης κυτταρικός όγκος των οστών
Πολλοί τύποι καρκίνου που ξεκινούν σε άλλα όργανα του σώματος μπορούν να εξαπλωθούν στα οστά. Αυτοί αναφέρονται ως μεταστατικοί καρκίνοι των οστών, αλλά δεν είναι πραγματικοί καρκίνοι των οστών. Για παράδειγμα, ο καρκίνος του προστάτη που εξαπλώνεται στα οστά εξακολουθεί να είναι καρκίνος του προστάτη και αντιμετωπίζεται όπως ο καρκίνος του προστάτη.
Καλοήθεις (μη καρκινικοί) όγκοι των οστών
Δεν είναι καρκίνος ο κάθε όγκος των οστών. Οι καλοήθεις όγκοι των οστών δεν εξαπλώνονται σε άλλα μέρη του σώματος. Δεν είναι συνήθως απειλητικοί για τη ζωή του ασθενούς και συχνά μπορούν να θεραπευτούν με χειρουργική επέμβαση.
Υπάρχουν πολλοί τύποι καλοηθών οστικών όγκων:
Οστεώματα: Καλοήθεις όγκοι που σχηματίζονται από κύτταρα οστών.
Χονδρώματα: Καλοήθεις όγκοι που σχηματίζονται από κύτταρα χόνδρου.
Οστεοχονδρώματα: Καλοήθεις όγκοι με κύτταρα οστών και χόνδρου.
Άλλοι καλοήθεις όγκοι των οστών περιλαμβάνουν:
το ηωσινοφιλικό κοκκίωμα οστού
το μη οστεοποιητικό ίνωμα
το ενχόνδρωμα
το ξάνθωμα
τους καλοήθεις γιγαντιαίους κυτταρικούς όγκους οστού και
το λεμφιαγγίωμα
Πηγή: Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία