Ουγγαρία: Oρκίστηκε επισήμως πρωθυπουργός ο Μάγιαρ υποσχόμενος «δημοκρατική αναγέννηση» και «νέα ευρωπαϊκή πορεία» για τη χώρα

Ο κεντροδεξιός και φιλοευρωπαίος πολιτικός, Πέτερ Μάγιαρ, ορκίστηκε το Σάββατο (9/5) νέος πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, σηματοδοτώντας και επίσημα το τέλος της 16χρονης διακυβέρνησης του Βίκτορ Όρμπαν.

Ουγγαρία: Oρκίστηκε επισήμως πρωθυπουργός ο Μάγιαρ υποσχόμενος «δημοκρατική αναγέννηση» και «νέα ευρωπαϊκή πορεία» για τη χώρα

Η τελετή πραγματοποιήθηκε στη Βουδαπέστη, σε ιδιαίτερα φορτισμένο πολιτικά κλίμα, έναν μήνα μετά τη σαρωτική επικράτηση του κόμματος Tisza στις εθνικές εκλογές.

Κατά την ομιλία του στην τελετή ορκωμοσίας, σύμφωνα με τον Guardian, ο Πέτερ Μάγιαρ κάλεσε τους πολίτες να συμμετάσχουν σε μια νέα ιστορική πορεία για τη χώρα, απευθύνοντας μήνυμα ενότητας και αλλαγής. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, στόχος είναι οι Ούγγροι «να γράψουν μαζί την ιστορία της χώρας» και να περάσουν «την πύλη της καθεστωτικής αλλαγής», σε μια περίοδο που πολλοί χαρακτηρίζουν ως κομβική για το μέλλον της Ουγγαρίας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η πολιτική ανατροπή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις εντός και εκτός συνόρων. Στη Βουδαπέστη επικράτησε πανηγυρικό κλίμα, καθώς για χρόνια ο Βίκτορ Όρμπαν και το εθνικιστικό, λαϊκιστικό μοντέλο διακυβέρνησής του αποτελούσαν σημείο αναφοράς για την παγκόσμια Ακροδεξιά. Από τις πρώτες πρωινές ώρες του Σαββάτου, χιλιάδες πολίτες συγκεντρώθηκαν στην πλατεία έξω από το νεογοτθικό κτήριο του ουγγρικού Κοινοβουλίου, παρακολουθώντας μέσω γιγαντοοθονών την εναρκτήρια συνεδρίαση της νέας Βουλής. Κάθε εμφάνιση του Πέτερ Μάγιαρ συνοδευόταν από χειροκροτήματα και ζητωκραυγές, ενώ δεν έλειψαν οι αποδοκιμασίες προς τους βουλευτές του Fidesz και του ακροδεξιού κόμματος «Η Πατρίδα μας».

Η πολιτική ανατροπή και η άνοδος του Πέτερ Μάγιαρ

Η νίκη του κόμματος Tisza, που εξασφάλισε 141 έδρες στο κοινοβούλιο των 199 εδρών, θεωρείται ιστορική και ταυτόχρονα εντυπωσιακή, δεδομένου ότι μέχρι πριν από λίγους μήνες ο Πέτερ Μάγιαρ ήταν ένα σχετικά άγνωστο πρώην στέλεχος του Fidesz και μέλος του στενού πολιτικού κύκλου της εξουσίας.

Η δημόσια ρήξη του με το κυβερνών κόμμα στις αρχές του 2024 αποτέλεσε σημείο καμπής στην πολιτική ζωή της χώρας. Τότε, ο ίδιος κατηγόρησε ανοιχτά το καθεστώς Όρμπαν για διαφθορά και συγκέντρωση εξουσίας, περιγράφοντας ένα σύστημα που – όπως είπε – λειτουργούσε προς όφελος μιας πολιτικής και οικονομικής ελίτ εις βάρος της κοινωνίας. Χαρακτήρισε μάλιστα το σύστημα ως «διεφθαρμένο», υποστηρίζοντας ότι κυβερνητικοί αξιωματούχοι συσσώρευαν πλούτο και επιρροή σε βάρος των απλών πολιτών.

Ουγγαρία: Oρκίστηκε επισήμως πρωθυπουργός ο Μάγιαρ υποσχόμενος «δημοκρατική αναγέννηση» και «νέα ευρωπαϊκή πορεία» για τη χώρα

Το νέο κοινοβούλιο καταγράφει ακόμη μία ιστορική πρωτιά: είναι η πρώτη φορά από τον εκδημοκρατισμό της Ουγγαρίας το 1990 που ο Βίκτορ Όρμπαν δεν θα διαθέτει κοινοβουλευτική έδρα. Ο 62χρονος πρώην πρωθυπουργός, ο οποίος ξεκίνησε την πολιτική του πορεία ως υπέρμαχος της φιλελεύθερης δημοκρατίας και εξελίχθηκε σε φιλορωσική φυσιογνωμία με ισχυρούς δεσμούς με το αμερικανικό κίνημα MAGA, είχε δηλώσει στα τέλη Απριλίου ότι σκοπεύει να επικεντρωθεί στην αναδιοργάνωση του πολιτικού του χώρου.

Από την άλλη πλευρά, ο 45χρονος Πέτερ Μάγιαρ έχει δεσμευτεί να αξιοποιήσει την ισχυρή κοινοβουλευτική πλειοψηφία προκειμένου να αποδομήσει το σύστημα εξουσίας που οικοδομήθηκε επί Όρμπαν. Όπως υποστηρίζει, βασική προτεραιότητα της νέας κυβέρνησης θα είναι η αποκατάσταση της θεσμικής ανεξαρτησίας, καθώς τα προηγούμενα χρόνια η δικαιοσύνη, τα κρατικά μέσα ενημέρωσης και σημαντικοί κρατικοί θεσμοί είχαν στελεχωθεί από πρόσωπα πιστά στο Fidesz.

Οι μεγάλες προκλήσεις της νέας κυβέρνησης

Σε διεθνές επίπεδο, ο νέος πρωθυπουργός έχει ήδη στείλει μήνυμα επαναπροσέγγισης με τις Βρυξέλλες, δεσμευόμενος να αποκαταστήσει τις σχέσεις της Ουγγαρίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση και να προχωρήσει σε συνεργασία με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς για την αποδέσμευση δισεκατομμυρίων ευρώ από τα «παγωμένα» κοινοτικά κονδύλια.

Η αλλαγή πολιτικής κατεύθυνσης αποτυπώθηκε και συμβολικά στην τελετή ορκωμοσίας. Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης ακούστηκαν ύμνοι αφιερωμένοι στην ευρωπαϊκή ένταξη της χώρας, στη μειονότητα των Ρομά αλλά και στους εθνοτικούς Ούγγρους που ζουν σε γειτονικά κράτη. Παράλληλα, ιδιαίτερο συμβολισμό είχε και η συμμετοχή του δικηγόρου Βίλμος Κάταϊ Νέμεθ, ο οποίος έγινε ο πρώτος υπουργός με προβλήματα όρασης στην ιστορία της Ουγγαρίας, αναλαμβάνοντας το χαρτοφυλάκιο κοινωνικών και οικογενειακών υποθέσεων.

Ωστόσο, το έργο της νέας κυβέρνησης μόνο εύκολο δεν θεωρείται. Οι δεσμεύσεις για αναβάθμιση των δημόσιων υπηρεσιών και αποκατάσταση των κρατικών δομών έρχονται αντιμέτωπες με μια οικονομία που παρουσιάζει σημάδια στασιμότητας και με ένα επίμονα υψηλό δημοσιονομικό έλλειμμα.

Την ίδια στιγμή, ανοιχτό παραμένει το ερώτημα για τη στάση που θα τηρήσουν απέναντι στη νέα πολιτική πραγματικότητα οι ισχυροί μηχανισμοί που διατηρούν επιρροή στα μέσα ενημέρωσης, στη δημόσια διοίκηση και στη δικαιοσύνη και οι οποίοι παρέμεναν για χρόνια στενά συνδεδεμένοι με τον Βίκτορ Όρμπαν.

Ο Πέτερ Μάγιαρ έχει ήδη ανακοινώσει ότι προτίθεται να αναστείλει τη λειτουργία κρατικών ενημερωτικών εκπομπών που λειτουργούσαν ως κυβερνητικά φερέφωνα της προηγούμενης διοίκησης. Παράλληλα, επέστρεψε εκατομμύρια φιορίνια που είχαν δοθεί ως δωρεά από επιχειρηματία συνδεδεμένο με το προηγούμενο καθεστώς, επιχειρώντας να στείλει μήνυμα διαφάνειας και πολιτικής αποστασιοποίησης από το παλιό σύστημα εξουσίας.