Ουκρανία: «O πόλεμος “γονατίζει” τον Ζελένσκι και τη δημοκρατία στη χώρα» λέει ο Economist

Ενώ η διεθνής προσοχή παραμένει εστιασμένη στις στρατιωτικές επιχειρήσεις, οι πιο ανησυχητικές προκλήσεις για την Ουκρανία εμφανίζονται στο εσωτερικό: στους θεσμούς της, την οικονομία της και το δημοκρατικό της πλαίσιο.

Ουκρανία: «O πόλεμος “γονατίζει” τον Ζελένσκι και τη δημοκρατία στη χώρα» λέει ο Economist

Κατά τη συνάντησή του με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, στη Νέα Υόρκη, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι φαινόταν να ξανακερδίζει την υποστήριξη της Ουάσινγκτον. Ωστόσο, όπως επισημαίνει το The Economist, η αμερικανική στρατηγική φαίνεται να επιδιώκει κυρίως την απομάκρυνση από τον άμεσο ρόλο, αφήνοντας στην Ευρώπη την κύρια ευθύνη για τη στήριξη της Ουκρανίας.

Ακόμη κι αν οι ΗΠΑ συνεχίσουν να παρέχουν πληροφορίες και στρατιωτικό εξοπλισμό, η χρηματοδότηση της ουκρανικής πολεμικής προσπάθειας αναμένεται να βασιστεί κυρίως στην Ευρώπη. Με άλλα λόγια, οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να επωμιστούν το βάρος της οικονομικής και στρατιωτικής στήριξης.

Αν και η Ουκρανία διατηρεί τον έλεγχο περίπου τεσσάρων πέμπτων της επικράτειάς της, η προοπτική της για μια σταθερή, ευημερούσα και δημοκρατική κοινωνία παραμένει επισφαλής. Το Κίεβο αντιμετωπίζει σοβαρή έλλειψη στρατιωτικού προσωπικού, η οικονομία ασφυκτιά υπό το βάρος του πολέμου, ενώ το πολιτικό σύστημα εμφανίζει σημάδια συγκέντρωσης εξουσιών και εκτροπής από τις δημοκρατικές διαδικασίες.

Η κυβέρνηση Ζελένσκι, σημειώνει το The Economist, έχει ενισχύσει τον έλεγχο της, επιτιθέμενη σε επικριτικά ΜΜΕ και προσπαθώντας να περιορίσει την αυτονομία ανεξάρτητων αρχών κατά της διαφθοράς που θεωρούνται πλέον «ενοχλητικές». Αυτή η στάση τροφοδοτεί τη δυσαρέσκεια των πολιτών απέναντι σε μια κυβέρνηση που μοιάζει συγκεντρωτική και επιλεκτικά ανεκτική απέναντι στη διαφθορά.

Ουκρανία: «O πόλεμος “γονατίζει” τον Ζελένσκι και τη δημοκρατία στη χώρα» λέει ο Economist

Ο καθοριστικός ρόλος της Ευρώπης
Με την αμερικανική υποχώρηση, η Ευρώπη αναδεικνύεται στον κύριο χρηματοδότη της Ουκρανίας. Αυτό της παρέχει ένα σημαντικό μοχλό πίεσης για να αποτρέψει την εκτροπή της χώρας από τις δημοκρατικές αρχές, όπως έδειξε ήδη η στήριξη σε διαδηλώσεις κατά των προσπαθειών περιορισμού των αρχών κατά της διαφθοράς.

Ωστόσο, η Ουκρανία παραμένει «πολύ μεγάλη για να αποτύχει». Μια πολιτική ή στρατιωτική κατάρρευση θα συνιστούσε καταστροφή στις πύλες του ΝΑΤΟ, μετατρέποντας τη χώρα σε εργαλείο προπαγάνδας και στρατηγικής υπεροχής για τον Βλαντίμιρ Πούτιν.

Για να αποφευχθεί αυτό, οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να βασιστούν περισσότερο στην πειθώ παρά στις απειλές, προσφέροντας μεγαλύτερη πρόσβαση στην ενιαία αγορά, επενδύσεις και προοπτική προόδου στην πορεία ένταξης στην ΕΕ. Κεντρικό ζήτημα παραμένουν οι εκλογές: παρά την επιβολή στρατιωτικού νόμου, ο Ζελένσκι πρέπει να ανανεώσει τη νομιμοποίησή του, καθώς η πενταετής προεδρική του θητεία έληξε επισήμως τον Μάιο, ενισχύοντας την πίεση για διατήρηση της εμπιστοσύνης του λαού και της διεθνούς υποστήριξης.