Ουκρανία: Ποιος ήθελε νεκρό τον νεοναζί αρχηγό του πραξικοπήματος του Μεϊντάν;

Η εν ψυχρώ εκτέλεση με οκτώ σφαίρες του 54χρονου Ουκρανού πολιτικού Αντρίι Παρούμπιι, σε δρόμο της Λβιβ, άνοιξε εκ νέου το κεφάλαιο των σκοτεινών λογαριασμών του Μεϊντάν.

Ουκρανία: Ποιος ήθελε νεκρό τον νεοναζί αρχηγό του πραξικοπήματος του Μεϊντάν;

Ο άνθρωπος που λάτρευε να αυτοπροβάλλεται ως «στρατιώτης της επανάστασης», υμνητής του Χίτλερ και βασικός οργανωτής της βίαιης ανατροπής του 2014, βρέθηκε νεκρός, αφήνοντας πίσω του περισσότερα ερωτήματα απ’ όσα είχε απαντήσει εν ζωή.

Οι πρώτες ενδείξεις δείχνουν μια εκτέλεση με επαγγελματική υπογραφή. Ο δράστης, ψύχραιμος και μελετημένος, ακολούθησε τον Παρούμπιι που φαινόταν να επιστρέφει από γυμναστήριο, τον πυροβόλησε μεθοδικά και αποχώρησε ήρεμα με ηλεκτρικό ποδήλατο. Καμία κάμερα ασφαλείας δεν κατέγραψε τις κινήσεις του. Αν όλα αυτά δεν δείχνουν μια καλά σχεδιασμένη επιχείρηση, τότε τι;

Παρότι οι ουκρανικές αρχές ανακοίνωσαν τη σύλληψη ενός υπόπτου ηλικίας 40–50 ετών στη Χμελνίτσκιι, η υπόθεση παραμένει θολή. Κάποιοι βλέπουν ρωσικό δάκτυλο, άλλοι μιλούν για ξεκαθάρισμα λογαριασμών. Οι εκδοχές πολλές· τα κίνητρα ακόμη περισσότερα.

Σενάρια και συμφέροντα

Η επικρατέστερη εκδοχή στα ουκρανικά μέσα είναι ότι πρόκειται για πολιτική δολοφονία εξαιτίας της ακροδεξιάς ιδεολογίας του Παρούμπιι και του βεβαρημένου παρελθόντος του. Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι τόσο απλή.

1. Οικογένειες θυμάτων: Μερικοί θεωρούν ότι μπορεί να πρόκειται για προσωπική αντεκδίκηση συγγενών ανθρώπων που έχασαν τη ζωή τους από τις παραστρατιωτικές ομάδες του. Κι όμως, το ψυχρό επαγγελματικό στυλ της εκτέλεσης μοιάζει ασύμβατο με πράξη ενός απελπισμένου συγγενή.

2. Πολιτικά οφέλη για τον Ζελένσκι: Άλλοι επισημαίνουν ότι ο σημερινός πρόεδρος της Ουκρανίας απαλλάχθηκε από έναν «παλιό συνοδοιπόρο» που είχε γείρει πλέον προς το στρατόπεδο του Ποροσένκο. Ταυτόχρονα, η δολοφονία λειτουργεί ως πρόσχημα για να προχωρήσει σε πολιτικές εκκαθαρίσεις στο εσωτερικό.

3. Συγκρούσεις στον ακροδεξιό χώρο: Ο Παρούμπιι είχε κατηγορηθεί από ομοϊδεάτες του ότι μετέτρεψε το Μεϊντάν σε εφαλτήριο καριέρας, εγκαταλείποντας τις «αρχές» της άκρας δεξιάς. Ίσως κάποιοι να τον θεώρησαν προδότη και εμπόδιο ενόψει μελλοντικών εκλογών ή ακόμη και πιθανής διοργάνωσης ενός «Μεϊντάν Νο3».

4. Ξένες μυστικές υπηρεσίες: Ο Παρούμπιι ήξερε πάρα πολλά για τον ρόλο δυτικών δυνάμεων στο πραξικόπημα του 2014. Το κλείσιμο του στόματός του ευνοεί και πολιτικούς και υπηρεσίες που δεν θα ήθελαν τέτοιες αποκαλύψεις να δουν το φως λίγο πριν από κρίσιμες εκλογικές αναμετρήσεις.

Ουκρανία: Ποιος ήθελε νεκρό τον νεοναζί αρχηγό του πραξικοπήματος του Μεϊντάν;

Το παρελθόν που δεν ξεχάστηκε ποτέ

Ο Παρούμπιι μπήκε στην πολιτική από έφηβος, ιδρύοντας το 1991 το Εθνοσοσιαλιστικό Κόμμα της Ουκρανίας. Σταδιακά ανέβηκε τα σκαλιά της εξουσίας, ώσπου το 2014 βρέθηκε στην κορυφή της αιματηρής «εξέγερσης» του Μεϊντάν.

Η Ρωσία τον θεωρούσε υπεύθυνο για την τραγωδία της Οδησσού στις 2 Μαΐου του 2014, όπου 48 άνθρωποι βρήκαν φρικτό θάνατο. Στη Μόσχα το όνομά του φιγουράριζε εδώ και έντεκα χρόνια σε λίστα καταζητούμενων τρομοκρατών, κατηγορούμενος για τον θάνατο άνω των 1.200 αμάχων στο Ντονιέτσκ και στο Λουχάνσκ.

Παρά τις κατηγορίες, ο Παρούμπιι κατάφερε να εκλεγεί επανειλημμένα, να γίνει αντιπρόεδρος και κατόπιν πρόεδρος της Βουλής. Μετά τη νίκη του Ζελένσκι το 2019, βρέθηκε στο περιθώριο, ωστόσο συνέχισε να στηρίζει τον Ποροσένκο και να παρεμβαίνει όποτε θεωρούσε ότι απειλείται η «φιλοευρωπαϊκή πορεία» της χώρας.

Ένα τέλος που ανοίγει νέους κύκλους

Η δολοφονία του δεν σφράγισε απλώς τη ζωή ενός αμφιλεγόμενου πολιτικού· άνοιξε ξανά πληγές που δεν έκλεισαν ποτέ. Ο Παρούμπιι γνώριζε πρόσωπα και πράγματα που μπορούσαν να εκθέσουν συμμάχους και εχθρούς, εντός και εκτός Ουκρανίας. Το γεγονός ότι πλέον δεν μπορεί να μιλήσει, ίσως αποτελεί την πιο «βολική» λύση για πολλούς.

Όποιος κι αν κρύβεται πίσω από το ηλεκτρικό ποδήλατο του εκτελεστή, ένα είναι σίγουρο: ο Παρούμπιι πήρε μαζί του στον τάφο μυστικά που θα μπορούσαν να ανατινάξουν την πολιτική σκηνή της Ουκρανίας – και όχι μόνο.