Παμπόνηρος ο Ερντογάν: Το κόλπο (με το βλέμμα στην Ελλάδα και στην Κύπρο) -σε συνεννόηση με τη Μόσχα- για τους S-400 για να πάρει τα F-35 και ο “Ατσάλινος Θόλος” – Τι σχεδιάζει ο Σουλτάνος;

Του Σωτήρη Τρικαλινού*

Πρόσφατα δημοσιεύματα αναφέρουν ότι η Ρωσία φέρεται να έχει πλησιάσει την Τουρκία για την αγορά των S-400 που η ίδια της είχε πωλήσει.

Σύμφωνα με διεθνή ΜΜΕ, μια τέτοια συμφωνία θα επέτρεπε στη Ρωσία να αντικαταστήσει γρήγορα τις συστοιχίες S-400 που καταστράφηκαν στην Ουκρανία, ενώ η Τουρκία θα μπορούσε να επανέλθει στο πρόγραμμα μαχητικών F-35.

Η τουρκική εφημερίδα Nefres αναφέρει ότι το Κρεμλίνο έχασε σημαντικό μέρος των δικών του S-400 κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης στην Ουκρανία και, καθώς τα συστήματα που πωλήθηκαν στην Τουρκία δεν έχουν ακόμη τεθεί σε λειτουργία λόγω πολιτικών λόγων, εξετάζεται η πιθανότητα η Ρωσία να τα αγοράσει.

Η Τουρκία κατασκευάζει ένα εγχώριας παραγωγής «Çelik Kubbe» ή «Ατσάλινο Θόλο», για το οποίο το ρωσικό σύστημα S-400 θα μπορούσε να είναι ζωτικής σημασίας.

Ταυτόχρονα, ωστόσο, δεν είναι μυστικό ότι η υιοθέτηση του ρωσικής κατασκευής συστήματος αεράμυνας από την Άγκυρα έχει επιδεινώσει τις σχέσεις της με το ΝΑΤΟ και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Μετά την υιοθέτηση των S-400 κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, η Τουρκία αποκλείστηκε από το πρόγραμμα Joint Strike Fighter F-35 στο πλαίσιο του «Countering America’s Adversaries Through Sanctions Act» (CAATS).

Η ηγεσία της Ουάσινγκτον και του ΝΑΤΟ υποστήριξαν ότι οι δύο πλατφόρμες δεν είναι συμβατές και ότι η υιοθέτηση του πυραυλικού συστήματος από την Τουρκία θα έθετε σε κίνδυνο την ασφάλεια του stealth μαχητικού πέμπτης γενιάς.

Σχεδόν αμέσως μετά την αγορά των συστημάτων S-400 από την Τουρκία το 2017, υπήρξαν ενδείξεις δεύτερης σκέψης από την Άγκυρα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, παρόλο που κατέχουν τους S-400, οι Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις έχουν μέχρι στιγμής αποφύγει να τους ενεργοποιήσουν .

Στα οκτώ χρόνια που ακολούθησαν την αγορά, η Τουρκία συνέχισε να εκφράζει ενδιαφέρον για το μαχητικό F-35 και υπήρξαν σημαντικές εικασίες ότι η χώρα θα μπορούσε να επανενταχθεί στο πρόγραμμα F-35 εάν απαλλάσσονταν από τα S-400 της – είτε μέσω στρατιωτικής πώλησης σε άλλο έθνος, όπως η Ινδία ή το Πακιστάν, είτε δωρίζοντάς τα στην Ουκρανία.

Έχει κυκλοφορήσει ακόμη και η ιδέα ότι η Τουρκία θα μπορούσε να δώσει τα συστήματα στις Ηνωμένες Πολιτείες για “μελέτη”, αν και αυτό δεν φαίνεται πιθανό.

Μέχρι στιγμής, κανένα από αυτά τα σχέδια δεν έχει υλοποιηθεί.

Ένα ζήτημα είναι ότι οποιαδήποτε μεταφορά των συστημάτων θα απαιτούσε νομικά την έγκριση της Μόσχας, η οποία είναι πολύ απίθανο να συμφωνήσει σε μια μεταφορά στην Ουκρανία ή τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ομοίως, πριν από την εισβολή στην Ουκρανία, μια πώληση σε τρίτο μέρος θα εμπόδιζε τις προσπάθειες της Ρωσίας να εξάγει τα δικά της συστήματα S-400.

Ωστόσο, οι δυνάμεις του Κρεμλίνου έχουν δει πολλά S-400 να καταστρέφονται στον συνεχιζόμενο πόλεμο στην Ουκρανία και η Ρωσία πρέπει να αναπληρώσει το δικό της απόθεμα, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι οι εξαγωγές της δεν θα καθυστερήσουν περαιτέρω.

Η Μόσχα έχει ήδη αναγκαστεί να αναβάλει τη μεταφορά μιας συστοιχίας S-400 στην Ινδία και τα τρέχοντα σχέδια προβλέπουν ότι τα συστήματα δεν θα φτάσουν νωρίτερα από τα τέλη του 2026 ή τις αρχές του 2027.

Σύμφωνα με την Defense Mirror, ο ρωσικός στρατός δεν διαθέτει επί του παρόντος εφεδρικούς S-400.

Η αγορά των τουρκικών S-400, οι οποίοι ουσιαστικά έχουν παραμείνει σε μια αποθήκη από την άφιξή τους στην Τουρκία το 2017, θα μπορούσε να επιτρέψει στη Ρωσία να επανεξοπλίσει γρήγορα τις δυνάμεις της.

Πόσο πιθανή είναι πραγματικά μια συμφωνία Ρωσίας-Τουρκίας για τους S-400;
Μια πηγή στην τουρκική κυβέρνηση δήλωσε στο RIA Novosti ότι οι ισχυρισμοί ότι η Άγκυρα θα επιστρέψει ή θα πουλήσει τις συστοιχίες S-400 στη Ρωσία είναι αβάσιμοι.

«Από πού πήρατε αυτές τις αναφορές; Δεν υπάρχει τέτοια κατάσταση», δήλωσε η πηγή στο ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων. Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας δεν έχει σχολιάσει τις αναφορές.

Η Τουρκία έχει διατηρήσει τους δεσμούς με τη Ρωσία, ωστόσο το τελικό ζήτημα μπορεί να είναι τα χρήματα.

Η Τουρκία δαπάνησε 2,5 δισεκατομμύρια δολάρια για τις συστοιχίες S-400 Triumf το 2017, αφού δεν κατάφερε να αποκτήσει το αμερικανικής κατασκευής σύστημα αεράμυνας MIM-104 Patriot.

Τώρα, σχεδόν πεντέμισι χρόνια αργότερα, το S-400 απλώς έχει προκαλέσει διχόνοια μεταξύ Ουάσινγκτον και Άγκυρας – και δεν είναι καν λειτουργικό. Ο Ερντογάν ίσως να δικαιολογηθεί που επιθυμεί να νίψει τας χείρας του από τα συστήματα.

*Μέλος της συντακτικής ομάδας του europost.gr