Πάρος: Στα «κάγκελα» η κοινωνία του νησιού για το ξενοδοχείο με τις 46 πισίνες!- Για «περιβαλλοντικό έγκλημα» μιλούν οι κάτοικοι-«Πρόκειται για πράσινη επένδυση» απαντά η εταιρεία (Δείτε φωτογραφίες)

Αύριο, Κυριακή 12 Ιουλίου, στις 11:00 το πρωί, η παραλία Μαρτσέλο, απέναντι από την Παροικιά της Πάρου, αναμένεται να γίνει ξανά τόπος συγκέντρωσης κατοίκων, συλλογικοτήτων και φορέων που αντιδρούν στην αδιάκοπη επέκταση των μεγάλων τουριστικών επενδύσεων.

Πάρος: Στα «κάγκελα» η κοινωνία του νησιού για το ξενοδοχείο με τις 46 πισίνες!- Για «περιβαλλοντικό έγκλημα» μιλούν οι κάτοικοι-«Πρόκειται για πράσινη επένδυση» απαντά η εταιρεία (Δείτε φωτογραφίες)

Πρόκειται για ανθρώπους που τα τελευταία χρόνια έχουν πρωταγωνιστήσει σε κινητοποιήσεις για την προστασία των ελεύθερων παραλιών και οι οποίοι αυτή τη φορά καλούν σε διαμαρτυρία με βασικό αίτημα τη διαφύλαξη του φυσικού και οικιστικού περιβάλλοντος του νησιού.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η ανέγερση ενός μεγάλου ξενοδοχειακού συγκροτήματος δίπλα στην παραλία Μαρτσέλο. Σύμφωνα με όσους αντιδρούν, πρόκειται για ένα έργο που μοιάζει να έχει σχεδιαστεί σαν να μην αφορά τις πραγματικές συνθήκες της Πάρου∙ σαν να πρόκειται για έναν τόπο όπου οι φυσικοί πόροι είναι ανεξάντλητοι και η τήρηση των τυπικών πολεοδομικών διατάξεων αρκεί από μόνη της για να διασφαλίσει την προστασία του τοπίου.

Για τους κατοίκους, όμως, το ζήτημα ξεπερνά κατά πολύ το αν μια επένδυση είναι σύννομη στα χαρτιά. Η συζήτηση που επιχειρούν να ανοίξουν αφορά το κατά πόσο ένα έργο μπορεί να θεωρείται πραγματικά βιώσιμο για έναν τόπο που ήδη δοκιμάζεται από την υπερτουριστική ανάπτυξη και την ολοένα μεγαλύτερη πίεση στους φυσικούς του πόρους.

Η υπόθεση του Μαρτσέλο μετατρέπεται έτσι σε αφορμή για έναν ευρύτερο διάλογο γύρω από την ταυτότητα και το μέλλον των Κυκλάδων.

Η Ναυσικά Κυριαζάνου, πρόεδρος του Συλλόγου Παραδοσιακού Οικισμού Παροικιάς, αναφέρει χαρακτηριστικά: «Είναι θλιβερό το γεγονός ότι το Ελληνικό Κράτος δεν προστατεύει το τοπίο των Κυκλάδων, ενώ αντιθέτως επιτρέπει αυτό να αλλοιώνεται τόσο υπέρμετρα και τόσο ανεπανόρθωτα. Η ταπεινή ομορφιά των νησιών μας θα έπρεπε να προστατεύεται σαν κόρη οφθαλμού. Η υπόθεση του Μαρτσέλο αποτελεί ένα από τα πολλά παραδείγματα στα νησιά μας».

Ανάμεσα στη νομιμότητα και τη βιωσιμότητα

Το υπό κατασκευή ξενοδοχείο αναπτύσσεται σε έκταση σχεδόν 28.000 τετραγωνικών μέτρων. Ομάδες πολιτών υποστηρίζουν ότι τόσο ο τρόπος με τον οποίο χωροθετείται το συγκρότημα όσο και ο σχεδιασμός για την υδροδότηση των πισινών του αντίκεινται στην ισχύουσα πολεοδομική νομοθεσία. Για τον λόγο αυτό προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη τον Νοέμβριο του 2025, ζητώντας την ακύρωση της οικοδομικής άδειας και την προσωρινή αναστολή ισχύος της μέχρι να εκδικαστεί η υπόθεση.

Το Διοικητικό Εφετείο Πειραιά απέρριψε το αίτημα αναστολής τόσο της άδειας όσο και της λειτουργίας των πισινών, ενώ η κύρια προσφυγή αναμένεται να εξεταστεί τον Οκτώβριο του 2027.

Η νομική εκπρόσωπος της εταιρείας, Μαρίνα Καλαϊτζή δήλωσε: «Έχουμε τις δύο δικαστικές αποφάσεις που έχουν κρίνει τα θέματα. Είναι κάτι που γίνεται τέσσερα χρόνια μετά την έκδοση της νόμιμης άδειας. Τέσσερα χρόνια μετά με τόσες δαπάνες που έχουν γίνει, τέσσερα χρόνια μετά με τόσα ξενοδοχεία 5 αστέρων που έχει το νησί και που γίνονται τώρα.

Και μιλάμε για μία επένδυση που είναι άκρως φιλική προς το περιβάλλον, με δημιουργία αμπελώνων, με αναβίωση των παλιών στενών της Πάρου και με επιπρόσθετα αρμυρίκια. Όλα αυτά είναι θεματικά μέσα στο ξενοδοχείο.

Δεν είναι κάτι που είναι ξένο. Με απόλυτο σεβασμό και προς το περιβάλλον και προς τον υδροφόρο ορίζοντα, με το τελευταίο σύστημα βιολογικού καθαρισμού. Μιλάμε για ένα απόλυτα πράσινο project. (…) Δεν μπορεί να λέει κάποιος ότι το έργο καταστρέφει το περιβάλλον χωρίς να το αποδεικνύει αυτό. Εμείς αυτά δείξαμε στο δικαστήριο. (…) Το έργο δεν θα επιβαρύνει, αλλά θα κοσμήσει το νησί».

Για όσους διαμαρτύρονται, ωστόσο, το πραγματικό διακύβευμα δεν περιορίζεται στη δικαστική κρίση ούτε στις διαβεβαιώσεις της εταιρείας. Εκείνο που θέτουν στο επίκεντρο είναι το ερώτημα τι συνιστά δίκαιη και βιώσιμη ανάπτυξη για έναν τόπο με πεπερασμένους φυσικούς πόρους.

Η συζήτηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία ενόψει της επικείμενης θεσμοθέτησης του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό, το οποίο εκτιμάται ότι θα επιτρέψει νέες σύνθετες τουριστικές αναπτύξεις και έργα μεγάλης κλίμακας ακόμη και σε περιοχές όπου οι τοπικές κοινωνίες εκφράζουν έντονες αντιδράσεις. Για πολλούς κατοίκους, η Πάρος κινδυνεύει να μετατραπεί σε ακόμη έναν σταθμό ενός επενδυτικού κύματος που αλλάζει ριζικά το πρόσωπο των ελληνικών νησιών.

Ένα νησί που διψά

Η νέα ξενοδοχειακή μονάδα έρχεται να προστεθεί σε μια περιοχή όπου ήδη λειτουργούν πολυάριθμα μεγάλα ξενοδοχεία και πολυτελείς κατοικίες. Την ίδια στιγμή, η Πάρος βρίσκεται αντιμέτωπη με ολοένα εντονότερα προβλήματα λειψυδρίας, καθώς η εκρηκτική αύξηση του τουρισμού συνοδεύεται από σημαντική άνοδο της κατανάλωσης νερού.

Οι ιδιωτικές πισίνες, οι εκτεταμένοι κήποι και οι μεγάλες τουριστικές εγκαταστάσεις έχουν δημιουργήσει πρωτοφανείς ανάγκες, σε μια περίοδο όπου οι φυσικές πηγές του νησιού πιέζονται όσο ποτέ άλλοτε.

Τα στοιχεία είναι ενδεικτικά. Η κατανάλωση νερού αυξήθηκε κατά 34% το πρώτο εξάμηνο της περασμένης χρονιάς, ενώ υπολογίζεται ότι περίπου το 10%-15% της συνολικής ποσότητας καταλήγει στις πισίνες. Παράλληλα, έως και το 70% της νυχτερινής κατανάλωσης αφορά το πότισμα μεγάλων ιδιωτικών κήπων.

Πάρος: Στα «κάγκελα» η κοινωνία του νησιού για το ξενοδοχείο με τις 46 πισίνες!- Για «περιβαλλοντικό έγκλημα» μιλούν οι κάτοικοι-«Πρόκειται για πράσινη επένδυση» απαντά η εταιρεία (Δείτε φωτογραφίες)

Την ίδια ώρα, οι γεωτρήσεις εξαντλούνται και οι μονάδες αφαλάτωσης, παρά τη συμβολή τους, αδυνατούν να καλύψουν πλήρως τις ανάγκες.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η πρόβλεψη για 46 νέες πισίνες σε μία μόνο ξενοδοχειακή εγκατάσταση αντιμετωπίζεται από τους κατοίκους ως μια επιλογή που εντείνει τις ήδη υπάρχουσες πιέσεις.

Ο δήμαρχος Πάρου, Κώστας Μπιζάς, ερωτηθείς σχετικά με τις επικείμενες κινητοποιήσεις, περιορίστηκε να δηλώσει ότι «το ζήτημα δεν με αφορά».

Η στάση αυτή προκαλεί ερωτήματα, καθώς στο παρελθόν ο ίδιος είχε ταχθεί δημόσια υπέρ των κινητοποιήσεων για τις ελεύθερες παραλίες και είχε εκφράσει την αντίθεσή του σε μεγάλης κλίμακας έργα που αλλοιώνουν τον χαρακτήρα του νησιού.

Σε επικοινωνία που είχαμε με τον Αθανάσιο Μαρινόπουλο, επικεφαλής της Λαϊκής Συσπείρωσης Πάρου, για το ζήτημα μάς τονίστηκε ότι:

«Η Λαϊκή Συσπείρωση Πάρου με τον αείμνηστο τότε επικεφαλή της Κώστα Ροκονίδα από την πρώτη στιγμή που ενημερώθηκε από καταγγελίες κατοίκων και της Περιβαλλοντικής Ομάδας του ΜΕΑΣ “Αρχίλοχος” κινήθηκε άμεσα, προκαλώντας επανειλημμένους ελέγχους από την Υπηρεσία Δόμησης και φέρνοντας το θέμα στο Δημοτικό Συμβούλιο, όπου ζήτησε τον πλήρη έλεγχο της άδειας και των περιβαλλοντικών παραβάσεων.

Όμως το πραγματικό ζήτημα είναι βαθύτερο. Δεν πρόκειται για ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά για το αποτέλεσμα μιας πολιτικής που διαχρονικά υπηρετούν οι κυβερνήσεις, η περιφέρεια και οι δημοτικές αρχές.

Είναι η πολιτική που επιτρέπει παρεκκλίσεις στη δόμηση πεντάστερων ξενοδοχείων, επιδοτεί επενδύσεις με χρήματα του ελληνικού λαού μέσω του Αναπτυξιακού Νόμου και του Ταμείου Ανάκαμψης, προωθεί διαδικασίες fast track, Ειδικά Χωρικά Σχέδια, “πατέντες” με τα υπόσκαφα και το ξεπούλημα δημόσιας γης και παραλιών».

Η μάχη για τη φυσιογνωμία της Πάρου

Πέρα από τη διαχείριση των φυσικών πόρων, οι κάτοικοι αναδεικνύουν και ένα ακόμη ζήτημα: την αλλοίωση της αρχιτεκτονικής φυσιογνωμίας του νησιού.

Υποστηρίζουν ότι έργα τόσο μεγάλης κλίμακας απέχουν αισθητικά από τη λιτή κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική, μεταβάλλοντας το παραδοσιακό τοπίο σε ένα περιβάλλον που θυμίζει περισσότερο σύγχρονα τουριστικά θέρετρα παρά το αυθεντικό κυκλαδίτικο ανάγλυφο.

Ο Σταύρος Στέλλας, υπεύθυνος της περιβαλλοντικής ομάδας του πολιτιστικού συλλόγου «Αρχίλοχος», σημειώνει: «Η επένδυση στο Μαρτσέλο είναι μια μεγάλη καταστροφή τόσο περιβαλλοντικά, όσο και αισθητικά. Εκτός του ότι δημιουργεί θέματα ελεύθερης πρόσβασης σε μία από τις δύο βασικές παραλίες της Παροικιάς, αλλοιώνει τον περιβάλλοντα χώρο, την παραλία, τις υπάρχουσες αμμοθίνες και το λιτό κυκλαδίτικο τοπίο. Τέτοιας μορφής “φαραωνικές” επενδύσεις, που αδειοδοτούνται εκτός ΥΔΟΜ του νησιού μακροπρόθεσμα προκαλούν μεγαλύτερη ζημιά στη βασική δραστηριότητα του νησιού, τον τουρισμό».

Μια υπόθεση που αφορά όλα τα νησιά

Η διαμαρτυρία στην Πάρο δεν αφορά μόνο ένα ξενοδοχείο. Για πολλούς κατοίκους αποτελεί το σύμβολο μιας συνολικότερης πορείας που ακολουθούν τα νησιά του Αιγαίου, όπου η τουριστική ανάπτυξη, αν και συνέβαλε στην οικονομική τους άνθηση, φαίνεται πλέον να δημιουργεί νέες, σοβαρές πιέσεις.

Οι πισίνες πληθαίνουν, οι μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες επεκτείνονται, το τοπίο μεταμορφώνεται και οι υδάτινοι πόροι εξαντλούνται με ανησυχητικούς ρυθμούς. Το παράδοξο είναι ότι η Πάρος διαθέτει τον μεγαλύτερο υδροφόρο ορίζοντα των Κυκλάδων, ο οποίος όμως παρουσιάζει σταθερή υποχώρηση.

Αντί η δημόσια συζήτηση να επικεντρώνεται στον περιορισμό της υπερκατανάλωσης, οι κάτοικοι εκτιμούν ότι η αφαλάτωση προβάλλεται ως μοναδική λύση. Μια λύση, ωστόσο, που συνοδεύεται από σημαντικό ενεργειακό και οικονομικό κόστος και δεν αντιμετωπίζει τη ρίζα του προβλήματος.

Η κινητοποίηση της Κυριακής, επομένως, ξεπερνά τα όρια μιας τοπικής διαμαρτυρίας. Αποτυπώνει την αγωνία μιας κοινωνίας που βλέπει τον τόπο της να αλλάζει με ταχείς ρυθμούς και αναρωτιέται αν η ανάπτυξη μπορεί να συνεχίσει να μετριέται μόνο με νέες επενδύσεις, χωρίς να συνυπολογίζεται το κόστος για το περιβάλλον, τους φυσικούς πόρους και την ποιότητα ζωής των ίδιων των κατοίκων.

Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν η Πάρος κινδυνεύει να χάσει εκείνα τα χαρακτηριστικά που την κατέστησαν έναν από τους πιο αγαπητούς προορισμούς της Μεσογείου. Και μαζί με αυτά, αν κινδυνεύει να χάσει και την ισορροπία που απαιτείται ώστε να παραμείνει ένας τόπος βιώσιμος όχι μόνο για τους επισκέπτες, αλλά κυρίως για τους ανθρώπους που ζουν σε αυτόν όλο τον χρόνο.

Δείτε φωτογραφίες από την κατασκευή του φαραωνικού ξενοδοχείου