Πασχαλινά έθιμα: Ρουκέτες, Σαΐτες και η «Εκτέλεση» του Ιούδα – Τα ήξερες; (βίντεο)

Το Πάσχα στην Ελλάδα είναι κάτι παραπάνω από μια θρησκευτική γιορτή – είναι ένα πολιτισμικό φαινόμενο. Από άκρη σε άκρη της χώρας, τα πατροπαράδοτα έθιμα αναβιώνουν με θέρμη, ενθουσιασμό και συχνά… εκρηκτικό χαρακτήρα. Οι μεγαλύτερες γενιές μεταδίδουν τις παραδόσεις στους νεότερους, σε μια προσπάθεια να κρατήσουν ζωντανή τη φλόγα του ελληνικού πολιτισμού. Ωστόσο, δεν είναι όλα τα έθιμα τόσο αθώα ή ακίνδυνα.

Σε πολλές περιοχές, οι πασχαλινές παραδόσεις φτάνουν στα όρια του ριψοκίνδυνου – αν όχι του επικίνδυνου. Μεταξύ των πιο ακραίων είναι ο σαϊτοπόλεμος της Καλαμάτας, ο ρουκετοπόλεμος της Χίου και η “εκτέλεση” του Ιούδα στην Αργολίδα. Έθιμα που, όσο εντυπωσιακά κι αν φαίνονται, έχουν πυροδοτήσει και σοβαρά ατυχήματα, ακόμα και θανάτους.

Ο Σαϊτοπόλεμος της Καλαμάτας

Στην Καλαμάτα, το βράδυ της Ανάστασης γίνεται ένας ιδιότυπος «πόλεμος» με σαΐτες – αυτοσχέδιους σωλήνες γεμάτους πυρίτιδα και πετρέλαιο. Το θέαμα είναι εντυπωσιακό, αλλά και άκρως επικίνδυνο. Το 2019, ένας 53χρονος εικονολήπτης, ο Κώστας Θεοδωρακάκης, σκοτώθηκε ενώ κάλυπτε ζωντανά την εκδήλωση. Η σαΐτα που τον χτύπησε έφερε το θάνατο σε ζωντανή μετάδοση, σοκάροντας όλη την πόλη.

Παρότι το έθιμο θεωρείται «χαραγμένο στο DNA των Μεσσήνιων», οι αρχές έχουν δεχτεί πιέσεις να το περιορίσουν ή να το απαγορεύσουν. Μέχρι σήμερα, εφαρμόζονται μόνο περιορισμένα μέτρα ασφαλείας.

Ρουκετοπόλεμος στη Χίο

Στον Βροντάδο της Χίου, κάθε Μεγάλο Σάββατο δύο ενορίες ανταγωνίζονται μεταξύ τους ρίχνοντας χιλιάδες αυτοσχέδιες ρουκέτες, με στόχο τα καμπαναριά των απέναντι εκκλησιών. Η προετοιμασία ξεκινάει μήνες πριν και η νύχτα της Ανάστασης θυμίζει σκηνή από ταινία πολέμου.

Η παράδοση έχει τις ρίζες της στην Τουρκοκρατία, όταν οι ντόπιοι χρησιμοποιούσαν κανόνια για να γιορτάσουν το Πάσχα. Όταν οι Τούρκοι τα απαγόρευσαν, οι κάτοικοι τα αντικατέστησαν με τις σημερινές ρουκέτες.

Το 2016 το έθιμο δεν πραγματοποιήθηκε λόγω καταγγελιών για υλικές ζημιές. Το 2017 επανήλθε με περιορισμούς στον αριθμό των ρουκετών και στη διάρκεια της εκδήλωσης.

Η «Εκτέλεση» του Ιούδα στην Αργολίδα

Στο χωριό Ασίνη του Δήμου Ναυπλιέων, το απόγευμα της Κυριακής του Πάσχα, οι κάτοικοι «τιμωρούν» τον Ιούδα με έναν ιδιότυπο και άκρως πολεμικό τρόπο. Αφού περιφέρουν ένα ομοίωμα του προδότη στους δρόμους, το κρεμούν σε ικρίωμα και το πυροβολούν μαζικά με καραμπίνες και δίκαννα.

Άντρες και γυναίκες, μικροί και μεγάλοι, συμμετέχουν φανατικά σε αυτή τη σουρεαλιστική τελετή που κρατά από παλιά. Παρότι ορισμένοι θεωρούν πως πρόκειται για ένα απαρχαιωμένο και επικίνδυνο έθιμο, οι νέοι της περιοχής το συνεχίζουν με περηφάνια.