Πέθανε ο Όλεγκ Γκορντιέφσκι «ο πιο πολύτιμος διπλός πράκτορας» της Βρετανίας στην KGB – Πώς γλύτωσε το εκτελεστικό απόσπασμα;

Ο Όλεγκ Γκορντιέφσκι, διπλός πράκτορας της KGB και της MI6 που αυτομόλησε στη Βρετανία την δεκαετία του ’80, πέθανε σε ηλικία 86 ετών στο Σάρεϊ όπου ζούσε υπό αστυνομική προστασία.

Ο θάνατός του δεν θεωρείται ύποπτος, αναφέρει το BBC.

Ο Γκορντιέφσκι θεωρείται ο πιο πολύτιμος κατάσκοπος της Βρετανίας μέσα στις μυστικές υπηρεσίες της Ρωσίας.

Ήταν συνταγματάρχης της KGB και για πολλά χρόνια ήταν διπλός πράκτορας, μεταφέροντας ζωτικής σημασίας πληροφορίες στη βρετανική MI6 και τη MI5.

Στρατολογήθηκε στις σοβιετικές μυστικές υπηρεσίες στις αρχές της δεκαετίας του ’60.

Μία από τις πρώτες αποστολές του στο εξωτερικό ήταν στη Δανία. Εκεί τον βρήκαν οι ειδήσεις της βίαιης καταστολής της Άνοιξης της Πράγας, το 1968, από τα σοβιετικά τανκ . Αργότερα έλεγε ότι τα γεγονότα τον εξόργισαν και τον απογοήτευσαν βαθιά, οπότε αναζητούσε τρόπους να έλθει σε επαφή με δυτικές μυστικές υπηρεσίες.

Το 1972 επέστρεψε στη Δανία και άρχισε να συνεργάζεται με τη βρετανική MI6 παρέχοντας σημαντικές πληροφορίες. Ανακλήθηκε στη Μόσχα δύο χρόνια αργότερα για… ηθικούς λόγους: η αιτία ήταν ότι χώρισε και παντρεύτηκε ξανά, συμπεριφορά που δεν ενέκρινε η KGB.

Τα επόμενα χρόνια δεν μπορούσε από τη Μόσχα να επικοινωνήσει με τους Βρετανούς χειριστές του. Άρχισε όμως να μαθαίνει αγγλικά και να πιέζει για μια μετάθεση στο εξωτερικό. Και πράγματι: το 1982 τοποθετήθηκε στο Λονδίνο.

Το 1983, ως στέλεχος της KGB εγκατεστημένο στο Λονδίνο στο αποκορύφωμα του Ψυχρού Πολέμου, προειδοποίησε τους Βρετανούς χειριστές του ότι η Μόσχα είχε ένα παρανοϊκό φόβο πως η Δύση θα χτυπήσει αιφνιδιαστικά με πυρηνικά. Αυτός ο φόβος έκανε την ΕΣΣΔ να αρχίσει προετοιμασίες για να χτυπήσει πρώτη.

Ως αποτέλεσμα των πληροφοριών του το ΝΑΤΟ περιόρισε σημαντικά τη στρατιωτική άσκηση με την κωδική ονομασία Able Archer και η κρίση αποτράπηκε.

Μια άλλη σπουδαία συμβολή του προς τις βρετανικές και γενικά τις δυτικές μυστικές υπηρεσίες ήταν η υπόδειξη του Μιχαήλ Γκορμπατσόφ ως ανερχόμενου αστέρα στη σοβιετική ηγεσία πριν καν γίνει ευρύτερα γνωστός στη Δύση.

Παράλληλα, με τις πληροφορίες του Γκορντιέφσκι προς τη βρετανική πλευρά, το Λονδίνο κατάφερε να εκδιώξει 25 Σοβιετικούς πράκτορες.

Οι σοβιετικές Αρχές άρχισαν να τον υποψιάζονται στα μέσα της δεκαετίας του ‘80, αν και είχε φτάσει στη θέση του επικεφαλής του σταθμού της KGB στο Λονδίνο και άρα πρόσβαση σε άκρως απόρρητο υλικό. Του πρότειναν το 1985 αιφνιδιαστικά να επιστρέψει στη Μόσχα, όπου τον ανέκριναν. Δεν τον κατηγόρησαν, αλλά του απαγόρευσαν την εργασία στο εξωτερικό.

Χωρίς να το γνωρίζει, τη δράση του είχε προδώσει ο Όλντριχ Έιμς, Αμερικανός διπλός πράκτορας που παρέδωσε πολύτιμα μυστικά στους Σοβιετικούς.

Γλίτωσε οριακά τη σύλληψη, τη δίκη και το εκτελεστικό απόσπασμα περνώντας τα σύνορα με τη Φινλανδία στο πορτμπαγκάζ ενός αυτοκινήτου με μια κινηματογραφική επιχείρηση που είχαν σχεδιάσει από χρόνια.

Οι σοβιετικές Αρχές τον καταδίκασαν ερήμην σε θάνατο, μια ποινή που δεν αναίρεσαν ποτέ.