Πετράλωνα: «Δημιουργήθηκε κενό πάνω από 15 εκατοστά ανάμεσα στα δύο κτίρια»- Τι είπε η μηχανικός που έκανε την αυτοψία πριν τη κατάρρευση σώζοντας ζωές- Οι αστοχίες, τα θεσμικά κενά και οι ευθύνες των εργολάβων

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκονται οι έρευνες των αρμόδιων αρχών για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες κατέρρευσε η τετραώροφη πολυκατοικία στα Πετράλωνα, ένα περιστατικό που, παρά τη δραματικότητά του, δεν προκάλεσε τραυματισμούς ή απώλειες ζωής, περισσότερο από συγκυρία παρά από τύχη.

Πετράλωνα: «Δημιουργήθηκε κενό πάνω από 15 εκατοστά ανάμεσα στα δύο κτίρια»- Τι είπε η μηχανικός που έκανε την αυτοψία πριν τη κατάρρευση σώζοντας ζωές- Οι αστοχίες, τα θεσμικά κενά και οι ευθύνες των εργολάβων

Την ώρα που εξελίσσεται η διερεύνηση των αιτιών, αναδεικνύεται και ένα κρίσιμο ζήτημα: βασικές τεχνικές μελέτες, όπως η γεωτεχνική μελέτη ή η μελέτη αντιστήριξης, δεν αποτελούν υποχρεωτική απαίτηση από τη νομοθεσία, παρότι σε τέτοιου τύπου έργα θα μπορούσαν να αποδειχθούν καθοριστικές για την αποτροπή αστοχιών.

Όπως επισημαίνουν πολιτικοί μηχανικοί το ισχύον θεσμικό πλαίσιο δεν προβλέπει ουσιαστικούς ελέγχους από τις πολεοδομικές υπηρεσίες επί των μελετών των μηχανικών, ούτε πολύ περισσότερο εξειδικευμένο έλεγχο για μέτρα αντιστήριξης. Στην πράξη, μεγάλο μέρος της ευθύνης έχει μετατοπιστεί από το κράτος προς τους ιδιώτες μηχανικούς.

Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα δεδομένα, στην περίπτωση της υπό ανέγερσης οικοδομής δεν είχε εκπονηθεί γεωτεχνική μελέτη. Είναι γνωστό ότι το κράτος δεν απαιτεί να υπάρχει γεωτεχνική μελέτη σε μια καινούρια εκσκαφή. Η μη υποχρεωτικότητα δημιουργεί ένα κενό, με αποτέλεσμα οι περισσότεροι μηχανικοί να μην κάνουν γεωτεχνική μελέτη.

Ωστόσο, η σημασία μιας τέτοιας μελέτης είναι καθοριστική, καθώς αποτυπώνει κρίσιμα δεδομένα του υπεδάφους: τη στρωματογραφία, τη σύσταση των εδαφικών στρωμάτων, την ύπαρξη υδροφόρου ορίζοντα ή δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης.

Με άλλα λόγια, αποτελεί το «κλειδί» για να προβλεφθεί η συμπεριφορά του εδάφους είτε σε εκσκαφή είτε σε κατασκευή υπογείου, αλλά και για να καθοριστούν τα κατάλληλα μέτρα προστασίας γειτονικών κτιρίων.

Χωρίς αυτή την τεχνική βάση, ο μηχανικός καλείται ουσιαστικά να λάβει πρόσθετα προληπτικά μέτρα με περιορισμένα δεδομένα, κάτι που αυξάνει τον βαθμό αβεβαιότητας σε κρίσιμες κατασκευαστικές αποφάσεις.

Πετράλωνα: «Δημιουργήθηκε κενό πάνω από 15 εκατοστά ανάμεσα στα δύο κτίρια»- Τι είπε η μηχανικός που έκανε την αυτοψία πριν τη κατάρρευση σώζοντας ζωές- Οι αστοχίες, τα θεσμικά κενά και οι ευθύνες των εργολάβων

Η εικόνα πριν την κατάρρευση

Το οικόπεδο επί της οδού Αλκμήνης στα Πετράλωνα θυμίζει σήμερα πεδίο έντονης καταστροφής, σαν μετασεισμικό τοπίο. Εκεί όπου μέχρι πρόσφατα στεκόταν η τετραώροφη πολυκατοικία, σήμερα αποτυπώνεται το αποτέλεσμα μιας αιφνίδιας δομικής αστοχίας που οδήγησε στην κατάρρευσή της μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα.

Καθοριστικό ρόλο στην αποφυγή της τραγωδίας έπαιξε η παρατηρητικότητα της ιδιοκτήτριας διαμερίσματος, η οποία ήδη από το βράδυ της Δευτέρας είχε εντοπίσει ανησυχητικές ρωγμές στο κτίριο.

Το επόμενο πρωί ενημέρωσε την κόρη της και ζήτησε την παρέμβαση πολιτικού μηχανικού για αυτοψία.

Η κρίσιμη αυτοψία

Κατά την επιτόπια εξέταση, η μηχανικός διαπίστωσε ότι μεταξύ της υπό κατάρρευση πολυκατοικίας και του όμορου κτιρίου είχε δημιουργηθεί ένα σημαντικό δομικό κενό, ένδειξη ότι το κτίριο είχε ήδη αρχίσει να παρουσιάζει επικίνδυνη απόκλιση από την κατακόρυφο.

Η ίδια περιγράφει ότι η εικόνα που αντίκρισε στο σημείο διέφερε σημαντικά από εκείνη που της είχε μεταφερθεί αρχικά τηλεφωνικά, γεγονός που υποδήλωνε ταχύτατη εξέλιξη του φαινομένου.

«Δημιουργήθηκε κενό πάνω από 15 εκατοστά ανάμεσα στα δύο κτίρια», αναφέρει η ίδια, περιγράφοντας τη σοβαρότητα της κατάστασης που οδήγησε άμεσα στην εκκένωση του κτιρίου.

Η μηχανικός εξηγεί αναλυτικά: «Με κάλεσε η ίδια, η ιδιοκτήτρια του σπιτιού. Αυτή μου είπε ότι γίνονται εργασίες εκσκαφών στο διπλανό κτίριο και μου περιέγραψε αυτό που έβλεπε σαν μια ρωγμή. Μίλησα και με τον επιβλέποντα μηχανικό του έργου ο οποίος μου εξήγησε τι ακριβώς εργασίες έχουν κάνει και τι είναι αυτή η ρωγμή στον αρμό.

Πήγα για αυτοψία αλλά αυτό που μου περιέγραφαν στο τηλέφωνο είχε μεγάλη διαφορά από αυτό που είδα. Άρα το φαινόμενο είχε ραγδαία εξέλιξη.

Μέσα σε περίπου δύο ώρες, από όταν κλήθηκα μέχρι να φτάσω στο σημείο, είχε αλλάξει ραγδαία η κατάσταση που μου είχαν περιγράψει. Η ρωγμή ήταν ο αρμός που έχουν τα δύο κτίρια τα οποία εφάπτονται μεταξύ τους. Εκεί, είχε ένα μεγάλο κενό ανάμεσα στα δύο κτίρια, πάνω από 15 εκατοστά περίπου. Ήταν εμφανές. Και αυτό σήμαινε ότι πλέον το κτίριο είχε αρχίσει να παίρνει κλίση σε σχέση με την κατακόρυφο».

Η άμεση εκκένωση

Με την εικόνα να καθιστά σαφές τον κίνδυνο, δόθηκε άμεσα σύσταση για εκκένωση των επτά διαμερισμάτων της πολυκατοικίας. Η απομάκρυνση των ενοίκων αποδείχθηκε καθοριστική, καθώς λίγο αργότερα το κτίριο κατέρρευσε.

Την ίδια στιγμή, οι εργασίες στη διπλανή υπό ανέγερση οικοδομή είχαν ήδη διακοπεί.

Η μηχανικός καταλήγει: «Όταν έχουμε αυτό το φαινόμενο πρέπει να προχωρούμε σε εκκένωση του κτιρίου. Προφανώς, ήταν λόγω της εκσκαφής όλο αυτό.

Όταν έφτασα εγώ οι εργασίες είχαν διακοπεί. Με την εξέλιξη που είχε αυτό το φαινόμενο ήταν ραγδαία. Δεν αποκλείεται να είχε ξεκινήσει και νωρίτερα».